Cơ quan chức năng và ngư dân cùng... mơ hồ về 'thẻ vàng' của EU

Tại các địa phương ven biển Hà Tĩnh, phóng viên ghi nhận một thực trạng chung là hầu hết ngư dân và cơ quan chức năng vẫn đang mơ hồ, không hiểu “thẻ vàng” của Liên minh châu Âu (EU) là gì.

Ngày 23/10, Liên minh Châu Âu (EU) đã 'rút thẻ vàng' đối với VN trong lĩnh vực khai thác hải sản.

“Thẻ vàng” được xem là hình thức cảnh cáo chưa đi kèm các biện pháp trừng phạt. Lý do EU rút thẻ vàng vì cho rằng VN chưa quản lý tốt ngành khai thác hải sản hoặc khai thác thiếu bền vững, bất hợp pháp và không có báo cáo. "Chúng tôi kêu gọi ngành chức năng VN gia tăng nỗ lực để chúng tôi nhanh chóng đảo ngược quyết định này", Karmenu Vellan, người phụ trách môi trường của EU, được BBC dẫn lời.

EU ban hành quy định IUU nhằm phòng ngừa, ngăn chặn và loại bỏ hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không có báo cáo và không được quản lý. Khi EU “rút thẻ đỏ” đồng nghĩa với việc cấm các hoạt động xuất khẩu của quốc gia đó vào thị trường của họ.

Tuy nhiên, có vẻ như không phải ngư dân nào cũng hiểu tấm thẻ vàng này có nghĩa gì đối với hoạt động khai thác của mình. Kể cả những cơ quan chức năng liên quan đến ngư nghiệp cũng chưa hẳn đã nắm hết được hậu quả của chiếc thẻ vàng.

Khai thác đúng ngư trường

Không phải là địa phương mạnh về khai thác thủy sản xa bờ (chỉ 346 chiếc tàu) nhưng việc tổ chức tuyên truyền để 3.433 tàu, với hơn 13.000 lao động khai thác của Hà Tĩnh chấp hành các quy định pháp luật sẽ góp phần giúp ngành thủy sản Việt Nam tránh được chiếc “thẻ đỏ” và thoát khỏi “thẻ vàng” EU đang áp.

Ngư dân Hà Tĩnh chấp hành tốt việc khai thác đúng ngư trường quy định

Theo ông Nguyễn Tông Thắng, Phó chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh, từ trước đến nay tàu thuyền của Hà Tĩnh chưa ghi nhận trường hợp nào khai thác vi phạm ngư trường của các quốc gia khác trong khu vực.

“Số lượng tàu công suất lớn hạn chế nên ngư trường khai thác của bà con chủ yếu tập trung ở 3 vùng gồm: vùng biển Hà Tĩnh; đảo Cô Tô - Bạch Long Vĩ và vùng Bình Thuận - Bà Rịa Vũng Tàu”, ông Thắng nói.

Ông Thắng cho rằng, tổng sản lượng thủy sản khai thác hàng năm của ngư dân Hà Tĩnh chủ yếu tiêu thụ nội địa nên việc áp “thẻ vàng” của EU trong 3 năm nữa cũng không ảnh hưởng đến ngành thủy sản Hà Tĩnh. Tuy nhiên, vấn đề đáng quan tâm hiện nay là tuyên truyền để ngư dân không sử dụng các ngư lưới cụ khai thác hủy diệt và đánh bắt trong mùa sinh sản.

Thuyền viên tàu cá TH 91202 TS, Đỗ Văn Nghĩa, trú tại huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa, có tàu neo đậu tại cảng cá Cửa Sót, huyện Lộc Hà, vô tư nói: “Nhà nước không cấm nên ốc lớn ốc nhỏ chỉ cần bán được là chúng tôi bắt”.

Anh Nghĩa cho hay, tàu của anh chủ yếu khai thác ốc hương trong 20 hải lý, tại vùng biển các tỉnh từ Thanh Hóa đến Quảng Trị. Bình quân mỗi ngày bắt được 20 - 50kg ốc. Khi được hỏi về “thẻ vàng” của EU, anh Nghĩa chỉ hiểu mơ hồ EU phạt do tàu cá Việt Nam vi phạm ngư trường đánh bắt các nước khác trong khu vực, nhưng lại không biết rằng hành vi khai thác từ lớn đến bé, theo kiểu hủy diệt của anh cũng là một hình thức khai thác bất hợp pháp khiến EU “phạt” thủy sản Việt Nam.

Còn ông Thuận, một ngư dân ở thị xã Kỳ Anh thì hoàn toàn không hề hay biết và cũng chẳng quan tâm đến “thẻ vàng”, “thẻ đỏ”. Ông Bảo: “Tôi chỉ biết thẻ vàng trong... bóng đá chứ “thẻ vàng” chị nói tôi chẳng hiểu gì. Tàu của tôi đánh ghẹ, tôm gần bờ nên chỉ bán đủ trang trải tiền dầu và trang trải cuộc sống hàng ngày thôi”.

Ngư dân Hà Tĩnh đang sử dụng nhiều hình thức khai thác thủy sản hủy diệt

Được biết, tàu của ông Thuận đang sử dụng lưới bát quái để khai thác. Tuy nhiên, theo ông Bùi Tuấn Sơn, Giám đốc BQL cảng cá Hà Tĩnh, đây là một trong những loại lưới bị cấm sử dụng vì mang tính hủy diệt. Loại lưới này và giã cào bay đang là một trong những thiết bị được ngư dân Hà Tĩnh sử dụng nhiều khi vươn khơi.  

Chế tài chưa đủ mạnh

Giám đốc BQL cảng cá Hà Tĩnh, ông Bùi Tuấn Sơn thông tin, cách đây 20 năm, sản lượng một số loài như tôm sắt, rắn biển, ốc hương ở vùng biển Hà Tĩnh cực kỳ lớn nhưng bây giờ giảm đến trên 90%, đây chính là minh chứng cho nạn khai thác thủy sản hủy diệt. Từ việc áp “thẻ vàng” của EU, ngành thủy sản cả nước nói chung, Hà Tĩnh nói riêng cần nhìn nhận, đánh giá lại thực trạng, tổ chức lại sản xuất, hoàn thiện hệ thống quản lý nghề cá để hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

“Bây giờ hỏi cơ quan chức năng và ngư dân, thử hỏi có bao nhiêu người hiểu “thẻ vàng”, “thẻ đỏ” là gì. Vì sao lại bị EU áp “thẻ vàng”? Ngay như tôi cũng mới chỉ nắm thông tin chung chung, mơ hồ qua báo chí. Tôi nghĩ việc EU áp “thẻ vàng” là khoa học nhằm bảo vệ ngư trường của Việt Nam và toàn thế giới”, ông Sơn nói.

Ông Bùi Tuấn Sơn cho rằng, Nhà nước cần xây dựng chế tài đủ mạnh trong việc xử lý vi phạm khai thác bất hợp pháp. Ví dụ, tàu thuyền vi phạm lần đầu xử phạt 2 triệu đồng, lần 2 thu ngư lưới cụ, lần 3 thu tàu, thậm chí khởi tố nếu đánh bắt bằng thuốc nổ... Còn chế tài như hiện nay chỉ phạt 500.000 đồng hay 1 - 2 triệu đồng, trong khi lợi nhuận từ sản phẩm khai thác phạm pháp lên tới mấy chục triệu đồng thì chế tài xử phạt không đủ sức răn đe.

Lam Giang

Đồn Biên phòng phát huy hiệu quả công tác tuyên truyền chống khai thác IUU

Để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của ngư dân trong việc khai thác thủy sản đúng quy định của pháp luật Việt Nam và công ước quốc tế, lực lượng Biên phòng đã tổ chức nhiều biện pháp tuyên truyền, vận động tới ngư dân.

Nghệ An: Duy trì 4 tổ công tác liên ngành kiểm soát nghề cá

Bốn tổ công tác liên ngành được bố trí tại 4 cảng cá lớn ở Nghệ An, thực hiện nhiệm vụ theo kế hoạch thanh tra, kiểm soát nghề cá.

Hà Tĩnh: Kiên quyết xử lý các đối tượng khai thác hải sản trái phép

Mặc dù đã được tuyên truyền và ký cam kết nhưng một số người vẫn sử dụng kích điện để khai thác hải sản trên biển, vi phạm Luật Thuỷ sản 2017 và cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban Châu Âu.

Tuyên truyền chống khai thác IUU ở huyện ven biển duy nhất Ninh Bình

Huyện Kim Sơn là địa phương duy nhất của tỉnh Ninh Bình giáp biển nên việc tuyên truyền chống khai thác IUU luôn được chú trọng và ưu tiên hàng đầu.

Hà Tĩnh: Những thách thức và giải pháp trong chống khai thác IUU

Mặc dù còn nhiều thách thức và trở ngại trong quản lý, điều hành chống khai thác IUU, tuy nhiên với tinh thần quyết liệt và đồng bộ, Hà Tĩnh đang từng bước giải quyết một cách hiệu quả.

Lồng ghép tuyên truyền chống khai thác IUU cho ngư dân vùng biển

Chủ tàu cá, ngư dân xã Phú Thuận (huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên – Huế) được tuyên truyền về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) thông qua các cuộc tuyên truyền phổ biến pháp luật.

Nghệ An: Nỗ lực tuyên truyền chống khai thác IUU, đảm bảo an toàn để ngư dân vươn khơi

Trong những năm qua, các ngành chức năng Nghệ An đã chú trọng tuyên truyền cho ngư dân chấp hành nghiêm các quy định về chống khai thác IUU, đồng thời phối hợp ngăn chặn tàu cá địa phương vi phạm vùng biển nước ngoài.

Nghệ An: 100% chủ tàu cá khai thác xa bờ ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài

Tất cả chủ tàu, thuyền trưởng khai thác xa bờ ở Nghệ An đã ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài, thực hiện cập nhật dữ liệu lên phần mềm VNFishbase nhằm đảm bảo hoạt động tàu cá không vi phạm các quy định về chống khai thác IUU.

Nghệ An: Kiên quyết xử phạt các hành vi vi phạm quy định về khai thác thủy sản

Trong năm 2022, ngành chức năng ở Nghệ An đã kiên quyết xử phạt nhiều vụ vi phạm quy định về khai thác thủy sản, từ đó ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân từng bước được nâng cao.

Thanh Hóa: Gắn trách nhiệm người đứng đầu trong chống khai thác IUU

Thời gian tới, Thanh Hóa sẽ tăng cường công tác tuyên truyền cho ngư dân về chống khai thác thủy sản trái phép, kiểm soát việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho tàu cá.

Đang cập nhật dữ liệu !