Tín dụng tiêu dùng: Từ sắc “đen” đến “trắng”

Trong khi tín dụng tiêu dùng đang trên đà phát triển mạnh mẽ, các tổ chức tín dụng đẩy mạnh mảng cho vay tín chấp đến những cá nhân, hộ kinh doanh cá thể, vốn là “sân chơi” của tín dụng “đen” trong nhiều năm qua.

Vay vốn dễ hơn

Khởi nghiệp đã khó, có tiền để lập được nghiệp lại càng khó hơn. Đến với nghề gỗ một cách tình cờ, người thợ mộc học việc năm nào nay đã khởi nghiệp thành công nhờ vào số vốn “mạnh dạn” vay ngân hàng. Đó là “giấc mơ có thực” của anh Luận, chủ xưởng gỗ Đại Luân, xã Liên Bảo, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. “Trở ngại lớn nhất là có số vốn đầu tiên để làm”, anh Luận nói. Chủ xưởng gỗ Đại Luân cho biết anh đã phải tính toán, tích cóp từng tiền đồng công hàng ngày để sắm sửa máy móc mới, rồi dần đi lên.

Cách đây vài năm, các ngân hàng còn ngại ngần cho cá nhân, hộ kinh doanh cá thể vay vì đặc thù các khoản vay tín chấp này không có tài sản đảm bảo, nhiều rủi ro. Còn ngày nay, những chủ hộ kinh doanh như anh Luận đã có “đường” tiếp cận được với các tổ chức tín dụng chính thức.

Tư duy cho vay - đi vay ngày nay đã khác. Nếu có một kế hoạch rõ ràng, sẽ có không ít tổ chức tín dụng mạnh dạn cho các hộ kinh doanh cá thể hay cá nhân vay vốn để làm ăn. Chẳng hạn như trường hợp chú Cường, người nông dân ở miền Tây khởi nghiệp với tiệm may tại TP.HCM với một số vốn từ ngân hàng VPBank.

Sau những thành công ban đầu với thương hiệu cho vay tiêu dùng FE Credit, VPBank hiện là một trong số ít ngân hàng đẩy mạnh giải ngân các khoản vay nhỏ lẻ, tín chấp hoặc thế chấp, phục vụ cho các đối tượng cụ thể cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ hay các hộ kinh doanh cá thể. Tỉ trọng cho vay cá nhân của VPBank thuộc vào nhóm cao nhất thị trường, chiếm 71% tổng thu nhập hoạt động trong năm 2017.

Thực tế, trước khi thị trường cho vay tín chấp bắt đầu vào guồng, các khoản vay tiêu dùng hiện đã và đang phát triển mạnh mẽ, như các khoản vay mua sắm, nhà xe hay điện máy.

Ước tính của Stoxplus cho biết năm 2016, quy mô tín dụng tiêu dùng chiếm 9,8% trên GDP, cao hơn nhiều so với con số 5,2% của năm 2013. Theo Stoxplus, tiềm năng thị trường cho vay tiêu dùng vẫn còn phát triển vì tỉ lệ vay mượn tiêu dùng của người Việt vẫn còn thấp hơn so với các bài học các nước xung quanh.

Nếu như doanh nhân chưa bao giờ thôi sôi sục tinh thần khởi nghiệp, thì những cá nhân trong xã hội cũng có khát khao riêng. Có những khoản vay với mục đích tạo sinh kế qua ngày, cũng có những khoản vay tạo niềm vui qua các sản phẩm di động hay điện máy, nhưng điểm chung là họ đã bước đến gần hơn với giấc mơ của mình. Các ngân hàng đã sẵn sàng tiếp sức cho giấc mơ đó.

Giảm tín dụng “đen”

Không chỉ giúp cho cuộc sống của những người đi vay tiêu dùng trở nên tốt đẹp hơn, về tổng thể, thị trường cho vay cũng đang dần có những chuyển biến mới nhờ các tổ chức tín dụng đẩy mạnh cho vay tín chấp để kinh doanh hay tiêu dùng.

Tư tưởng này đã thay đổi quan điểm về tư duy cho vay và đi vay từ trước đến nay của thị trường. Ít ai nghĩ rằng các tổ chức ngân hàng sẽ chấp nhận mở hầu bao cho vay “nóng”, vốn là lãnh địa của tín dụng “đen” trong nhiều năm qua.

Một thống kê hiếm hoi vào năm 2013 từ các chuyên gia cho biết, quy mô thị trường tín dụng đen chiếm khoảng 30% trên GDP, tương đương 50 tỉ USD. Còn theo số liệu từ Worldbank, năm 2014, tỉ lệ người trưởng thành (từ 15 tuổi trở lên) có ít nhất một khoản vay trong vòng 1 năm trở lại là 46,8%, tuy nhiên, tỉ lệ người có khoản vay tại các tổ chức tài chính chính thức chỉ ở mức 18,4%. Rõ ràng, nếu không vay được ở thị trường chính thức, họ sẽ phải xoay sở ở phía còn lại.

Trong khi đó, các ngân hàng đã gửi thông điệp đến những người có nhu cầu về vốn, là hãy tự tin tìm đến sân chơi mới. Nhiều ngân hàng ngày nay ngày nay tập trung vào phân khúc tiểu thương, các doanh nghiệp vừa và nhỏ và cả hộ gia đình với đặc điểm chung là không có tài sản đảm bảo. Thực tế, VPBank không chỉ rót tiền cho vay, mà còn mạnh tay đầu tư phát triển cả những sản phẩm dành riêng cho nhóm đối tượng này. Chẳng hạn như sản phẩm quản lý dòng tiền hay thẻ tín dụng VPBiz dành cho doanh nghiệp để chi tiêu.

Với quy mô lợi nhuận năm 2017 lên đến hơn 8.130 tỉ đồng (chỉ xếp sau nhóm 3 ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước lớn), VPBank đang có nhiều lợi thế trong việc phát triển mảng cho vay nhiều rủi ro. Gần một nửa lợi nhuận của ngân hàng đóng góp từ thương hiệu cho vay tiêu dùng FE Credit, hiện chiếm hơn một nửa thị phần. Nếu như FE Credit đã giúp VPBank lột xác từ một ngân hàng nhỏ lên Top 5 trong giai đoạn 2012-2017, thì những lãnh đạo ngân hàng đang đặt ra kì vọng chiến lược mở rộng đối tượng cho vay tín chấp, các khoản vay tiêu dùng và kinh doanh nhỏ lẻ sẽ giúp ngân hàng tạo đà tăng trưởng mới trong tương lai.

Trên góc độ các tổ chức tín dụng, việc phát triển các khoản vay tín chấp là không dễ dàng. Lãi suất của những khoản vay tiêu dùng, hay cho vay tín chấp sẽ phải cao hơn những khoảng vay thông thường vì đặc thù rủi ro, tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu nhận định. Chính vì thế, phát triển được mảng cho vay tín chấp, các khoản vay nhỏ lẻ được hay không còn phụ thuộc nhiều vào khả năng quản trị rủi ro ở các ngân hàng.

Trong khi các ngân hàng đã sẵn sàng với cuộc chơi mới, những quy định chính thức vào đầu năm ngoái của cơ quan quản lý sẽ giúp thị trường này phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới. Chẳng hạn như làm rõ khái niệm cho vay tiêu dùng, đơn giản hóa các điều kiện cho vay, quy định cụ thể về phương thức cho vay, làm rõ vấn đề lãi, phí và có khung lãi suất chung, điều gây ra nhiều tranh cãi trước đây trên thị trường tín dụng tiêu dùng khi ở thuở đầu phát triển.

Có thể nói, nhờ những tổ chức tín dụng chính thức tham gia cuộc chơi nhiều hơn mà nhiều người trong xã hội không bị gạt khỏi lề cuộc sống. Những khoản vay dù là tín chấp hay tiêu dùng cũng đã và đang thay đổi đáng kể đời sống và môi trường kinh doanh trong thời gian qua.

Phương Dung

Hai bàn tay trắng làm nên đống nợ, 9X quyết vực dậy, mỗi năm doanh thu 4-5 tỷ

Từng thất bại khi khởi nghiệp với nông nghiệp, dẫn đến việc phải gánh khoản nợ lên tới 3 tỷ đồng khi vừa tròn 20 tuổi, Nguyễn Văn Đạt vẫn quyết tâm làm lại từ đầu với tâm niệm “ngã ở đâu thì đứng lên ở đấy.”

Mua vàng ngày Thần Tài không quan tâm giá cả, có khách phóng tay mua trăm nhẫn

Hàng nghìn người chen nhân đi mua vàng ngày mùng 10 tháng Giêng cầu Thần Tài "gõ cửa". Trong đó, có người mua tới 10 lượng vàng miếng, vàng nhẫn các loại mà không quan tâm giá vàng cao hay thấp.

Giá vàng hôm nay 17/2/2024 tăng nhanh, vàng SJC chao đảo trước ngày vía Thần Tài

Giá vàng hôm nay 17/2/2024 trên thị trường thế giới tăng cao trở lại do chịu áp lực sau báo cáo lạm phát của Mỹ. Giá vàng miếng SJC trong nước cũng tăng nhanh, lên 78,6 triệu đồng/lượng trước ngày vía Thần Tài.

Giá vàng hôm nay 15/2/2024 giảm cả triệu đồng/lượng sau cú lao dốc vàng thế giới

Giá vàng hôm nay 15/2/2024 trên thế giới dừng ở ngưỡng 1.990 USD/ounce sau khi lao dốc phiên liền trước. Giá vàng miếng của DOJI giảm 200.000 đồng (mua vào) và 800.000 đồng (bán ra) trong khi vàng SJC vẫn chưa điều chỉnh.

Mặt hàng Việt đứng Top 5 thế giới, chỉ 1 tháng thu về gần 1,5 tỷ USD

Được khách hàng từ châu Á tới Mỹ đều thích mê, một mặt hàng Việt Nam đứng Top 5 thế giới chỉ một tháng xuất khẩu đã thu về gần 1,5 tỷ USD.

400 nghìn đồng mỗi quả, bưởi ruby Thái Lan vẫn ‘cháy hàng’

Tràn về chợ Tết, bưởi ruby Thái Lan có vỏ bên ngoài khá giống với bưởi da xanh Việt Nam. Song, giá của loại bưởi này lên tới 400.000 đồng/quả trọng lượng 2kg vẫn “cháy hàng”.

Những cách thưởng Tết độc lạ gây chú ý

Thưởng Tết là một trong những chủ đề “nóng” dịp cuối năm. Năm nay, bên cạnh việc thưởng Tết bằng tiền, nhiều công ty còn chọn những món quà độc đáo để thưởng cho nhân viên. Cách thưởng Tết độc lạ này đã thu hút sự chú ý của dư luận.

Dân buôn tiết lộ sự thật về đùi heo muối Tây Ban Nha bán tại thị trường Việt

Đùi heo muối Tây Ban Nha "phiên bản giới hạn" bán với giá 112 triệu đồng/chiếc gây xôn xao mạng xã hội những ngày gần đây. Tại thị trường Việt, dân buôn tiết lộ đùi heo muối vì sao được bán la liệt với giá khá rẻ.

Hút 400 tấn vàng trong dân bằng chứng chỉ vàng, trả lãi như gửi tiền tiết kiệm

Chứng chỉ vàng cần do Ngân hàng Nhà nước phát hành. Thay vì giữ vàng vật chất thì chứng chỉ này sẽ giúp người dân chỉ cần giữ “vàng giấy” đó và có thể trao đổi trên sàn giao dịch.

Túi Dior và bê bối đệ nhất phu nhân, đồ hiệu đắt đỏ nhiều tai tiếng

Thương hiệu thời trang mang phong cách cổ điển Dior của Pháp dính nhiều tai tiếng trong hoạt động kinh doanh. Hàng hiệu xa xỉ này còn gắn với vụ bê bối liên quan tới các nhân vật nổi tiếng, thậm chí liên quan cả nguyên thủ.