Khủng hoảng ở Belarus liệu có kết thúc giống như Ukraine hay Armenia?

Cuộc khủng hoảng chính trị sau bầu cử ở Belarus đang kéo theo nhiều cuộc cạnh tranh trong và ngoài nước, trong đó Nga và EU đang đối lập mạnh mẽ về vấn đề này.

Từ sau khi kết quả bầu cử chính thức công bố ông Lukashenko chiến thắng với 80% phiếu bầu hôm 9/6, Belarus chìm trong biểu tình. Hàng trăm ngàn người kéo xuống đường phố thủ đô Minsk và công nhân tại các công ty do nhà nước kiểm soát cũng tham gia đình công.

Trong khi các cuộc biểu tình trên đường phố tiếp tục diễn ra, thủ lĩnh phe đối lập Svetlana Tikhanovskaya, người đã chạy đến Lithuania vào tuần trước đã kêu gọi EU không công nhận kết quả bầu cử “gian lận” ở Belarus. Bà nói rằng, Tổng thống Lukashenko, người tái đắc cử trong cuộc bầu cử "đã mất toàn bộ tính hợp pháp trong mắt nhân dân Belarus".

Khủng hoảng ở Belarus liệu có kết thúc giống như Ukraine hay Armenia?
Bà Svetlana Tikhanovskaya – Thủ lĩnh phe đối lập ở Belarus. Nguồn: mingjingnews.

Bà cũng tuyên bố thành lập Ủy ban Điều phối Quốc gia Belarus, Ủy ban này sẽ "dẫn dắt tiến trình chuyển giao quyền lực một cách hòa bình thông qua đối thoại". Lãnh đạo phe đối lập nói rằng, Ủy ban đã kêu gọi "các cuộc bầu cử tổng thống mới, công bằng và dân chủ hơn". Tổng thống Belarus Lukashenko hôm 18/8 cáo buộc bà Tikhanovskaya "âm mưu chiếm quyền" và nói rằng, hành động của bà sẽ gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Các cuộc biểu tình trên đường phố và bạo lực sau cuộc bầu cử ở Belarus đã khiến ít nhất hai người chết và hàng trăm người bị thương. Các báo cáo cho biết khoảng 7.000 người đã bị bắt. Các cuộc biểu tình và sức ép từ phe đối lập chính trị đã đặt ra câu hỏi về tương lai chính trị của Tổng thống Lukashenko, người đã nắm quyền 26 năm. Liệu Belarus có xảy ra “Cách mạng quảng trường” như ở Ukraine cuối năm 2013 đầu năm 2014 hay không là vấn đề được đặc biệt quan tâm.

Biểu tình ủng hộ Liên minh châu Âu ở Ukraine năm 2013 hoặc EuroMaidan là làn sóng biểu tình ở Ukraine bắt đầu vào đêm 21/11/2013, khi công dân Ukraine xuống đường biểu tình, bắt đầu tại Quảng trường Độc lập (hay Quảng trường Maidan) ở Kiev. Biểu tình xảy ra khi trước đó cùng ngày chính phủ Ukraine tuyên bố hoãn việc ký kết một thỏa thuận hợp tác và thương mại tự do với Liên minh châu Âu "nhằm đảm bảo an ninh quốc gia".

Những người biểu tình cho rằng động thái của chính phủ Ukraine là không dân chủ, ảnh hưởng đến đời sống của họ, cổ vũ cho quan hệ gần gũi hơn với EU. Chẳng bao lâu thì những đòi hỏi lan rộng ra kêu gọi Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovych và chính phủ của thủ tướng Azarov từ chức. Cuộc biểu tình bùng phát thành xung đột bạo lực và đã dẫn đến cuộc đảo chính lật đổ chính phủ Yanukovych. Đây được gọi là "cách mạng Ukraine lần thứ hai" xảy ra 10 năm sau cách mạng Cam năm 2004  đòi tái bầu cử.

Tình hình tại Belarus đang đứng trước nguy cơ như vậy, bà Tikhanovskaya – thân phương Tây đã đưa ra lời kêu gọi biểu tình phản đối Tổng thống Lukashenko và yêu cầu bầu cử lại. Theo đó, hàng ngàn người dân Belarus đã biểu tình, đình công trong nhiều ngày qua. Đáng chú ý, cuộc biểu tình ngày 16/8 tại Minsk là cuộc biểu tình lịch sử Belarus, ước tính có hơn 100.000 người tham gia, nhiều nhất từ khi Liên Xô tan rã.

Phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh EU ngày 19/8, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel tuyên bố EU không công nhận kết quả của cuộc bầu cử tổng thống Belarus và sẽ sớm áp dụng các biện pháp trừng phạt. "EU sẽ sớm áp đặt các lệnh trừng phạt với một số người chịu trách nhiệm về các hành vi bạo lực, đàn áp và gian lận bầu cử", ông Michel nói tại hội nghị thượng đỉnh EU vừa qua.

 

Trước đó, Josep Borrell, nhà ngoại giao chính của EU cũng đã tuyên bố rằng, EU sẽ không công nhận kết quả bầu cử của Belarus và nếu cuộc khủng hoảng chính trị ở Belarus xấu đi, Belarus sẽ bị trừng phạt.

Khủng hoảng ở Belarus liệu có kết thúc giống như Ukraine hay Armenia?
Các cuộc biểu tình ở Belarus diễn ra trong nhiều ngày qua với sự tham gia của hàng nghìn người. Nguồn: mingjingnews.

Nhiều phân tính cho rằng, tình hình chính trị tại Belarus hiện nay vẫn nằm trong tầm kiểm soát của Nga và Belarus. Việc EU muốn thúc đẩy một chính phủ mới thân phương Tây ở Belarus như đã từng làm ở Ukraine sẽ gặp phải nhiều khó khăn. Ngày nay, vị thế của Nga đã khác so với thời điểm Ukraine rối ren.

Nga đã cảnh báo các nhà lãnh đạo EU rằng, sự can thiệp của nước ngoài là "không thể chấp nhận được". Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 18/8 đã điện đàm với Thủ tướng Đức Merkel và Tổng thống Pháp Macron, nhấn mạnh Điện Kremlin sẽ không chấp nhận bất kỳ sự can thiệp nào từ bên ngoài vào Belarus.

Về phía Belarus, Tổng thống Lukashenko cáo buộc lực lượng NATO ở các nước láng giềng Ba Lan và Latvia đang gây ra mối đe dọa cho Belarus. Ông đã đã ra lệnh cho quân đội ở khu vực biên giới phía tây của Belarus nâng cấp sẵn sàng chiến đấu bất cứ lúc nào.

Chuyên gia người Nga Paul Robinson của Đại học Ottawa nhận xét trên các phương tiện truyền thông Nga rằng, Tổng thống Lukashenko có ý chí chính trị mạnh mẽ hơn ông Yanukovych, và phe đối lập ở Belarus dường như cũng không cho thấy quyết tâm dùng đến bạo lực hàng loạt như phe đối lập Ukraine đã làm. Thêm nữa, Quốc hội Belarus nằm dưới sự kiểm soát của ông Lukashenko, và không có khả năng phe đối lập sẽ thành công khởi xướng các thủ tục quốc hội để ông từ bỏ quyền lực.

Cựu Ngoại trưởng Ba Lan Adam Rotfeld thì cho rằng, không thể loại trừ khả năng cuối cùng Lukashenko sẽ xin tị nạn ở Nga. Tuy nhiên, khả năng này là rất nhỏ và có thể Belarus sẽ đi theo mô hình của Armenia. Tức là các cuộc phản đối trong nước cuối cùng dẫn đến một ứng cử viên mà ban đầu Nga không ủng hộ, lên thay thế ông Lukashenko. Do Belarus có tinh thần, văn hóa giống với Nga, và không có xu hướng chống Nga.

Tình hình ở Belarus ‘đe dọa’ Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc

Tình hình ở Belarus ‘đe dọa’ Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc

Tờ South China Morning Post (SCMP) viết, các cuộc đình công và biểu tình ở Belarus có thể phá vỡ kế hoạch đẩy mạnh Sáng kiến Vành đai và Con đường của Bắc Kinh.

Đức Trí (lược dịch)

 
List comment
 
 
Hãng taxi Nhật Bản mở dịch vụ 'đặc biệt' giữa mùa dịch Covid-19
icon

Ở quá xa nghĩa trang hay phải ở nhà để tránh dịch, người dân Nhật Bản vẫn có thể tới chăm sóc phần mộ người thân nhờ dịch vụ viếng mộ thuê. 

 
 
Vùng kinh tế trọng điểm của Triều Tiên bị bão tàn phá nặng nề
icon

Ông Kim Jong-un đã chủ trì cuộc họp bàn về những thiệt hại nghiêm trọng mà cơn bão Maysak gây ra đối với vùng kinh tế trọng điểm ở phía đông Triều Tiên. 

 
 
Ông Trump sẵn sàng ‘bỏ tiền túi’ chi trả cho chiến dịch tranh cử
icon

The Hill trích dẫn thông báo của Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Ba (8/9) cho biết, ông sẵn sàng tài trợ cho chiến dịch tranh cử từ quỹ của chính mình.

 
 
Nhà báo Đức giải thích lý do vì sao vụ đầu độc Navalny có lợi cho Berlin
icon

Mới đây, nhà báo Stefan Detienne nhận định trên ấn phẩm Deutschlandfunk Kultur của Đức rằng, vụ việc của chính trị gia người Nga Alexei Navalny tạo cơ hội cho chính phủ Đức điều chỉnh chính sách đối với Nord Stream 2.

 
 
Trượt băng nghệ thuật giúp cụ ông 75 tuổi quên đi đau buồn
icon

Cụ ông Ji Kaifeng (75 tuổi) sinh sống ở thành phố Bắc Kinh trở thành nhân vật được yêu thích trên mạng xã hội Trung Quốc nhờ những kỹ năng trượt băng điêu luyện. 

 
 
Tình hình Syria: Nga thử thành công thiết bị ném bom mới ở Syria
icon

Nga đầu tư thêm nhiều dự án giúp Syria vượt qua sức ép trừng phạt mới từ Mỹ; Nga thử nghiệm thiết bị quân sự mới ở Syria là những diễn biến mới của tình hình Syria. 

 
Người dân Ấn Độ sống như thế nào giữa đại dịch Covid-19?
icon

Theo các thống kê, Ấn Độ chính thức đứng vị trí thứ hai về số trường hợp mắc Covid-19 trên thế giới, sau khi vượt qua Brazil.

 
Cận cảnh sức nóng kỷ lục từ đám cháy rừng khốc liệt ở California
icon

Trong vài ngày qua ở California (Mỹ), nhiệt độ kỷ lục đã được ghi nhận khiến tình hình cháy rừng trở nên tồi tệ hơn.

 
Người đàn ông bỏ việc ở công ty về nuôi kiến làm thú cưng
icon

Anh John Ye ở Singapore quyết định nghỉ việc ở công ty để theo đuổi đam mê cá nhân và mở cửa hàng kinh doanh kiến làm thú cưng 

 
Chuyên gia nói gì về tương lai của ông Lukashenko hậu bầu cử?
icon

Mới đây, trong một cuộc phỏng vấn với Polskie Radio của Ba Lan, Giáo sư Daniel Bochkovsky cho rằng Nga sẽ bảo vệ quyền lực cho ông Lukashenko vì chưa có ứng cử viên nào thay thế.