Phòng, chống rửa tiền: Phong tỏa tài sản tham nhũng từ giai đoạn điều tra

Ảnh internet

Việt Nam cần đẩy mạnh hợp tác để nâng cao năng lực trong việc chống rửa tiền, thu hồi tài sản tham nhũng để tiến tới thực hiện tốt cơ chế hợp tác quốc tế trong thu hồi tài sản theo quy định của công ước Liên Hiệp Quốc về chống tham nhũng.

Theo Bộ Tư pháp, có nhiều vụ việc phát hiện tham nhũng nhưng lại không thể thu hồi tài sản do không phát hiện, truy tìm được tài sản mà người phạm tội đã nhanh chóng chuyển hóa tinh vi dưới nhiều cách thức khác nhau như chuyển quyền sở hữu cho người thân, mua sắm các tài sản, rửa tiền... Đơn cử như những vụ án tham nhũng lớn được phát hiện như Vinashin, Vinalines, Công ty cho thuê tài chính 2… Trong các vụ này, lượng tài sản công thất thoát lớn lên đến hàng chục ngàn tỷ đồng.

Trong khi đó, các quy định về thu hồi tài sản tham nhũng đã được quy định tại nhiều văn bản như Bộ luật Hình sự, luật Tố tụng Hình sự, luật Dân sự, luật Phòng, chống rửa tiền…. Tuy nhiên, trên thực tế, công tác thu hồi và tịch thu tài sản tham nhũng được đánh giá là chưa đạt yêu cầu. Theo thống kê của cơ quan Thanh tra, trong 3 năm 2010-2013, tổng giá trị tài sản tham nhũng và thiệt hại do tham nhũng gây ra là 17.000 tỷ đồng, song giá trị thu hồi chỉ được 5.000 tỷ, đạt khoảng 29,4% và năm 2014 thiệt hại do tham nhũng vào khoảng 6.740 tỷ nhưng chỉ thu hồi, nộp ngân sách được 1.500 tỷ, đạt khoảng 22,3%.

Chính vì vậy, ngay trong kỳ họp lần thứ 10 Quốc hội khóa 13 đang diễn ra, Quốc hội cũng đã đánh giá tình hình tham nhũng trong nhiều lĩnh vực còn nghiêm trọng, nhưng việc phát hiện và xử lý chưa tương xứng với tình hình thực tế tham nhũng. Do đó, Quốc hội đã yêu cầu các cơ quan như: Toà án, Viện kiểm sát, Cơ quan điều tra… phối hợp chặt chẽ với Cơ quan thanh tra, Kiểm toán nhà nước trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý tham nhũng.

Đối với công tác giải quyết, xử lý người phạm tội kinh tế, chức vụ, tham nhũng, cần tăng cường áp dụng các biện pháp kê biên, phong tỏa tài khoản, tài sản của các đối tượng phạm tội ngay từ giai đoạn điều tra nhằm chống tẩu tán tài sản, bảo đảm việc thu hồi; xem xét việc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đối với những trường hợp tích cực khắc phục hậu quả thiệt hại trong vụ án; nâng tỷ lệ thu hồi tiền, tài sản bị chiếm đoạt đạt tỷ lệ trên 60%.

Cơ quan Thanh tra, Kiểm toán Nhà nước tăng cường thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước, kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, bảo đảm 100% các vụ việc sau khi thanh tra, kiểm toán có dấu hiệu tội phạm đều được chuyển ngay đến cơ quan có thẩm quyền xem xét việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử theo quy định của pháp luật; cơ quan có thẩm quyền phải kịp thời thông báo cho cơ quan thanh tra, kiểm toán kết quả giải quyết vụ, việc.