Nhân rộng mô hình phòng, chống bệnh dại tại Hà Nội
Mới đây, đoàn công tác Chi cục Chăn nuôi và Thú sản thành phố Đồng Nai do ông Nguyễn Minh Hải, Phó Chi cục trưởng làm trưởng đoàn đã tới Hà Nội để tìm hiểu và học hỏi kinh nghiệm triển khai mô hình thí điểm phòng, chống bệnh dại thông qua hỗ trợ các chủ cơ sở kinh doanh thịt chó, mèo chuyển đổi sinh kế.

Cách làm của Hà Nội tiếp cận theo hướng một sức khỏe: xử lý nguy cơ lây truyền bệnh dại ngay từ nguồn lây, đồng thời bảo đảm sinh kế cho người dân, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia không còn người tử vong do bệnh dại vào năm 2030.
Bệnh dại là bệnh truyền lây giữa động vật và người, khi phát bệnh thì gần như tử vong 100%, và chó là nguồn lây chủ yếu.
Hoạt động thu gom, vận chuyển, giết mổ và kinh doanh chó, mèo không rõ nguồn gốc, chưa được tiêm phòng làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, trong đó người trực tiếp buôn bán, giết mổ, kinh doanh thịt chó mèo là nhóm phơi nhiễm cao.
Vì vậy, hỗ trợ các cơ sở chuyển đổi sinh kế từ hoạt động này góp phần cắt giảm nguy cơ nguồn lây nhiễm, thay vì chỉ xử lý khi đã có các ổ dịch.
Dự án "Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại, phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại 14 phường ở Hà Nội" được UBND Thành phố phê duyệt ngày 24/7/2025, do Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản triển khai, với sự đồng hành và hỗ trợ kỹ thuật của đối tác quốc tế Soi Dog Foundation và doanh nghiệp xã hội Truyền thông Thay đổi Hành vi hướng tới Phát triển bền vững Việt Nam (SBCC Vietnam).
Mô hình được thiết kế theo cách tiếp cận Một sức khỏe (One Health), kết nối ba trụ cột gồm sức khỏe con người, sức khỏe động vật và cộng đồng - môi trường sống, được vận hành nhờ sự phối hợp liên ngành giữa thú y, y tế, công an, quản lý thị trường, chính quyền cấp xã, phường và chính cộng đồng dân cư.
Chuyển đổi sinh kế để người dân không quay lại nghề cũ
Điểm cốt lõi mà Hà Nội chia sẻ với Đồng Nai là sự kết hợp giữa quản lý nhà nước và hỗ trợ người dân. Các chủ cơ sở được vận động tự nguyện dừng kinh doanh, sau đó được đồng hành theo ba bước: đào tạo nghề, hỗ trợ khởi nghiệp và kết nối thị trường.
Người dân được tôn trọng và lựa chọn nghề phù hợp với điều kiện của gia đình, nhờ đó việc chuyển đổi bền vững hơn.
Sau hơn 1 năm triển khai tại 14 phường, 28 cơ sở đã dừng hoạt động kinh doanh thịt chó, mèo, 25 hộ đăng ký tham gia chuyển đổi sinh kế, và phường Giảng Võ trở thành phường đầu tiên không còn hoạt động này.
Chuyển đổi nghề là quá trình lâu dài, cần sự kiên trì của chính quyền cơ sở và quyết tâm của chính người dân.
Đoàn đã đến thăm một số cơ sở đã chuyển sang sinh kế mới, lắng nghe chủ hộ chia sẻ về định thay đổi và cuộc sống hiện tại.
Từ những cơ sở từng giết mổ, kinh doanh thịt chó, mèo, các nay đã chuyển sang kinh doanh bi-a, đồ uống, buôn bán nhỏ, bán hàng trực tuyến... câu chuyện thành công này đang tiếp thêm động lực để các địa phương khác học tập và nhân rộng.