Ngân hàng đang bị cuốn theo thế hệ 9X

Tại Diễn đàn Ngân hàng bán lẻ 2017 mới diễn ra tại Hà Nội, ông Trần Nhất Minh, Phó TGĐ Ngân hàng VIB đã ví thế hệ những người trẻ sinh sau năm 1995 là thế hệ Z, họ chiếm tỷ lệ 35% trong tổng dân số Việt Nam hiện nay. Là thế hệ đầu tiên được sinh ra trong kỷ nguyên của công nghệ số, thế hệ Z biết “vuốt” điện thoại trước khi biết nói, họ thích đeo kính 3D xem thực tế ảo hơn nói chuyện với người thân, họ có cái nhìn khác biệt với các thế hệ trước.

“Với thế hệ này, những hình ảnh xếp hàng ở quầy giao dịch ngân hàng hay trước máy rút tiền ATM có lẽ là phản cảm. Họ là một phần của hệ sinh thái công nghệ số khi cả xã hội đều tham gia vào môi trường số. Họ cũng không bị ràng buộc bởi những rào cản do con người đặt ra theo kiểu con trai không được mặc áo màu hồng và người lớn thì luôn luôn đúng…”, ông Trần Nhất Minh nói.

Phó TGĐ kiêm Giám đốc khối Ngân hàng bán lẻ của VIB nói tiếp: “Thế giới chúng ta đang được thế hệ Z dẫn dắt, thể hiện qua việc facebook, Instagram được thế hệ này dùng nhiều nhất. Khi chúng ta được thế hệ Z dẫn dắt, các ngân hàng cũng cần thay đổi, phải tạo ra sản phẩm để khách hàng có những trải nghiệm tốt nhất, đặt khách hàng làm trọng tâm”.

Trong lĩnh vực ngân hàng số, thanh toán qua di động được xem là phương thức phổ biến nhất trong thời gian tới. Nhận thấy tiềm năng này, rất nhiều công ty công nghệ đã phát triển các ứng dụng thanh toán qua di động. Do đó, thanh toán không còn là lĩnh vực độc quyền của các ngân hàng.

“Tất cả những công ty không phải là ngân hàng cũng sẽ tham gia vào lĩnh vực thanh toán, nếu không thay đổi các ngân hàng sẽ bị loại khỏi cuộc chơi. Vì vậy, cách chọn lựa của VIB cũng giống như nhiều ngân hàng khác là phải tham gia vào hệ sinhh thái số”, ông Trần Nhất Minh nói.

Đã có nhiều ngân hàng phát triển ứng dụng thanh toán qua di động, với những tên gọi khác nhau, nhưng hầu hết là ứng dụng thanh toán bằng mã QR. Tính năng QR trên ứng dụng điện thoại cho phép người dùng sử dụng camera điện thoại quét mã QR để thực hiện nhanh một số giao dịch như chuyển khoản, thanh toán hóa đơn, mua hàng. Chỉ cần một lần quét trong vài giây là có thể thanh toán thành công tại các nhà hàng, siêu thị, cửa hàng, taxi... mà không cần mang theo ví, không lo vấn đề tiền lẻ, không cần mang theo nhiều thẻ, không lo lộ thông tin thẻ tại các điểm thanh toán.

Theo TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, khoảng 62% lượng người mua sắm đã tham gia mua hàng trên mạng internet, khoảng 44% khách hàng của các ngân hàng đang sử dụng dịch vụ ngân hàng số. Qua những sự kiện như Black Friday, Online Friday cho thấy khách hàng hưởng ứng rất mạnh mẽ trong việc dùng mã QR để thanh toán không dùng tiền mặt.

Tuy nhiên, ngoại trừ ứng dụng Quick Pay do TPBank phát triển có thể giúp người dùng thanh toán liên ngân hàng, hầu hết các ngân hàng chưa phát triển ứng dụng theo hướng thanh toán liên ngân hàng. TS. Cấn Văn Lực cho rằng để hệ thống ngân hàng có thể thanh toán điện tử kết nối được với nhau, trong đó có thanh toán bằng mã QR, cần có một tiêu chuẩn chung về hệ thống mã QR để một khách hàng có thể giao dịch được với nhiều ngân hàng khác nhau và tất cả đều được khai thác trên nền tảng chung đó. Đồng thời cũng phải chuẩn hóa những quy định để đảm bảo về an toàn trong giao dịch đối với cả khách hàng và ngân hàng.

Trong cuộc chạy đua ở mảng ngân hàng số, các ngân hàng không chỉ cạnh tranh với nhau mà còn phải cạnh tranh với các công ty Fintech. Trong sự cạnh tranh ấy, họ buộc phải buộc phải bắt tay với các công ty Fintech nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.

TS. Cấn Văn Lực cho rằng cạnh tranh giữa các công ty Fintech và ngân hàng thương mại là cuộc cạnh tranh sòng phẳng, dù cạnh tranh nhưng hai bên vẫn sẽ hợp tác với nhau, có khoảng 65%-70% các ngân hàng đồng ý hợp tác với các công ty Fintech, phối hợp với nhau để tạo ra hệ sinh thái thanh toán điện tử cũng như cung cấp dịch vụ tốt nhất cho khách hàng.

Theo ông Huỳnh Ngọc Tấn, Chủ nhiệm Chương trình dịch vụ khoa học dữ liệu Tập đoàn CMC, mọi thách thức sẽ được tháo gỡ khi tầm nhìn lãnh đạo ngân hàng thay đổi. Trong thanh toán bằng mã QR, khi một tổ chức biết khách hàng thanh toán bằng mã QR ở đâu tức là họ đã có phương pháp thanh toán điện tử và họ sẽ xây dựng được chương trình đứng về góc độ dữ liệu, không chỉ ở khía cạnh tín dụng mà còn ở hành vi người tiêu dùng, từ đó có thể xây dựng mô hình chéo trong chiến lược kinh doanh của mình trong đó.