Lợi ích từ việc tăng thuế thuốc lá ở các nước và kinh nghiệm cho Việt Nam

Ở các quốc gia mà tỉ lệ thuế tính trên giá bán lẻ thấp như ở Việt Nam, tăng thuế thuốc lá sẽ làm tăng doanh thu từ thuế thuốc lá ở mức rất đáng kể.

Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới: trên phạm vi toàn cầu khi tăng thuế 10% sẽ giúp tăng thu thuế thuốc lá của chính phủ thêm 7%. Còn theo Tổ chức Y tế thế giới WHO, chính phủ các nước trên thế giới có thể thu thêm 141 tỷ đô la Mỹ từ thuế thuốc lá nếu tăng thuế trung bình là 0.8 USD mỗi bao.

Ở một số quốc gia, việc tăng thuế thuốc lá đã đem lại rất nhiều lợi ích, từ đó chứng minh sự cần thiết của việc tăng thuế thuốc lá:

1. Nam Phi

Ở Nam Phi, trong gian đoạn từ năm 1991 - 2002, thuế thuốc lá tại nước này đã tăng từ mức 2 rands (1 USD = 12.7 rands) mỗi bao. Kết quả: thu thuế thuốc lá tăng từ 3 tỷ rands lên gần 12 tỷ rands trong cùng giai đoạn.

2. Thái Lan

Từ năm 1993 - 2015, thuế thuốc lá tại Thái Lan tăng từ 55% lên đến 87% giá bán buôn đã có thuế (tương đương mức tăng từ 120% giá xuất xưởng lên thành 670% giá xuất xưởng). Kết quả thu ngân sách tăng gấp 4 lần (từ 500 triệu đô năm 1993 lên thành 2.1 tỷ đô năm 2015). Tỷ lệ hút thuốc chung (cả nam và nữ) trên toàn quốc giảm từ 32% năm 1991 xuống còn 19.9% (năm 2015) trong khi sản lượng thuốc lá không thay đổi nhiều (dao động quanh con số 2 tỷ bao mỗi năm. Thái Lan cũng không hề gặp khó khăn với tình trạng buôn lậu thuốc lá như nhiều người lo ngại.

3. Philippines

Năm 2012 Philippines thông qua luật thuế tăng thuế thuốc lá ở các mức khác nhau (từ 100% tới 300% so với mức thuế trước khi tăng với các nhóm thuốc lá khác nhau) để tiến tới một mức thuế chung vào năm 2017. Kết quả, thu thuế thuốc lá của Chính phủ đã tăng hơn gấp đôi ngay sau năm đầu tiên, từ 680 triệu đô năm 2012 lên thành 1.6 tỉ đô năm 2013. Con số này tăng thành 2.2 tỉ đô năm 2015, hơn gấp 3 lần so với trước khi tăng thuế. Bên cạnh đó, không có sự gia tăng đáng kể nào đối với buôn lậu thuốc lá.

Tăng thuế thuốc lá ít ảnh hưởng đến tình trạng buôn lậu thuốc lá

4. Brazil

Từ năm 2002 - 2013, thuế cho mỗi bao thuốc lá ở nước này tăng 116%. Giá thực của thuốc lá trung bình tăng 74%. Kết quả, thu thuế của chính phủ từ thuốc lá tăng 48% (từ 3.5 tỷ reais năm 2006 lên thành 5.1 tỷ reais năm 2013). Mặc dù doanh số bán thuốc lá trong nước giảm 32% (từ 6.56 tỷ bao năm 2013 xuống còn 3.8 tỷ bao năm 2016).

5. Việt Nam

Năm 2008 (sau khi áp dụng mức thuế mới 65% - tăng 10 điểm phần trăm so với mức thuế 55% năm 2007), doanh thu từ thuế thuốc lá đã tăng hơn 1000 tỷ đồng so với năm 2007 mực dù tiêu dùng trong năm 2008 giảm khoảng 8% so với năm 2007. Tuy nhiên việc tăng thuế thuốc lá chỉ trong 1 năm duy nhất không có nhiều tác dụng.Vì các năm sau đó thuế không tăng nên tiêu dùng lại tiếp tục trở lại xu hướng tăng như trước đó. 

Năm 2009, sau khi áp dụng mức thuế mới 70% - tăng 5 điểm phần trăm so vớ mức thuế 65% năm 2015, thu thế thuốc lá năm 2016 ước tính tăng khoảng 1250 tỷ đồng so với năm 2015. Do mức tăng thuế ít nên tác động tới tiêu dùng hầu như không đáng kể.

Mặc dù đã tăng, nhưng thuế thuốc lá của Việt Nam vẫn thuộc nhóm rất thấp so với khu vực và trên toàn thế giới. Theo luật thuế hiện hành, thuế tiêu thụ đặc biệt của thuốc lá bằng 70% giá xuất xưởng. Tuy nhiên khi tính theo tiêu chuẩn quốc tế đó là  "tỉ lệ thuế trong giá bán lẻ" thì tỉ lệ thuế của Việt Nam (bao gồm cả thuế VAT) chỉ chiếm khoảng 35.6% giá bán lẻ. Tỉ lệ này thấp hơn nhiều so với trung bình thế giới (56%) và thấp hơn đa số các nước ASEAN.

Chính vì thuế thấp, dẫn đến việc giá thuốc lá ở Việt Nam cũng thuộc loại rẻ nhất so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Ai cũng có thể dễ dàng mua được, điều này đã tạo thói quen không tốt cho người dùng.

Ở các quốc gia mà tỉ lệ thuế tính trên giá bán lẻ thấp như ở Việt Nam, tăng thuế thuốc lá thường không dẫn tới một mức tăng lớn trong giá bán thuốc lá hoặc mức giảm mạnh đối với tiêu dùng, thế nhưng sẽ làm tăng doanh thu từ thuế thuốc lá ở mức rất đáng kể.

Ly Tâm

Samsung Việt Nam hỗ trợ 16 doanh nghiệp nâng cao năng lực chuyển đổi số

Samsung Việt Nam vừa tổng kết hai dự án hỗ trợ 16 doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, quản lý và chuyển đổi số sau hơn 5 tháng triển khai.

Thước đo khoa học phải hiện hữu trên đồng ruộng

Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản.

Khởi động Trung tâm Phát triển nhân tài công nghệ cao

Từ 13/8, Trung tâm Phát triển nhân tài công nghệ cao Samsung Innovation Campus tại Trường Đại học Công nghệ Thông tin và Truyền thông (Đại học Thái Nguyên) chính thức vận hành.

2.200 sinh viên được đào tạo AI, IoT, bán dẫn

Lần đầu tiên các khóa học về bán dẫn được đưa vào đào tạo trong chương trình Samsung Innovation Campus (SIC) cùng Trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật và dữ liệu lớn.

Giáo dục STEM trở thành xu hướng tất yếu, lan tỏa mạnh trong trường học

Giáo dục STEM đang trở thành xu hướng tất yếu trên thế giới và được Việt Nam đẩy mạnh thông qua nhiều chính sách và chương trình cụ thể.

Nhiều tư liệu quý hiếm khẳng định chủ quyền biển đảo Việt Nam

Bộ sách gồm 6 cuốn với nhiều tư liệu quý khẳng định chủ quyền biển đảo Việt Nam vừa được Nhà xuất bản TT&TT giới thiệu nhân dịp kỷ niệm 35 năm sự kiện Gạc Ma (14/3/1988-14/3/2023).

Điều khoản 'cấm' tiết lộ với người đòi tiền 'gửi tiết kiệm thành mua bảo hiểm'

Trong khi nhiều khách hàng gửi tiết kiệm ngân hàng bị biến thành hợp đồng mua bảo hiểm nhân thọ Manulife vẫn chật vật đi đòi tiền, có một số người đã được trả lại tiền nhưng buộc phải ký cam kết không được tiết lộ với bên thứ ba.

Học viện Nông nghiệp Việt Nam ra mắt 6 phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO

Ngày 8/1, Học viện Nông nghiệp Việt Nam ra mắt 6 phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO 17025:2017 với hàng trăm chỉ tiêu phân tích đạt chứng nhận Vilas.

Chạy bộ tiếp sức xuyên Việt gây quỹ phẫu thuật nụ cười trẻ em

Một nhóm các VĐV chạy bộ phong trào gồm 10 người đang thực hiện chạy bộ xuyên Việt từ cột cờ Lũng Cú (Hà Giang) đến mũi Cà Mau với mục đích gây quỹ phẫu thuật nụ cười, đồng hành cùng Tổ chức Phẫu thuật nụ cười (Operation Smile).

Ba bài học kinh nghiệm rút ra trong thực tiễn điều hành năm 2022 của NHNN

Tại Hội nghị Chính phủ với địa phương diễn ra hôm 03/01/2023, Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng đã chia sẻ những bài học kinh nghiệm rút ra trong thực tiễn điều hành chính sách tiền tệ năm 2022.

Đang cập nhật dữ liệu !