Vì sao thuốc lá lại gây nghiện?

BS. Nguyễn Hồng Đức - nguyên trưởng khoa phòng khám bệnh viện Phạm Ngọc Thạch cho biết nghiện thuốc lá là do trong khói thuốc lá có chứa nicotine.

Hội chứng nghiện thuốc lá
Bác sĩ Đức chia sẻ Nicotine là một chất khí không mùi, không màu, không vị, nên giác quan không nhận ra sự có mặt của nó. Mỗi lần người hút kéo một hơi thuốc lá, nicotine vào phổi rồi lên não rất nhanh sau 7 giây. Nicotine khi vào máu lên não từng đợt như vậy sẽ dần dần hình thành trong não của người hút một trung tâm lệ thuộc nicotine, nằm trong vòng khen thưởng của não như các chức năng sinh tồn khác như ăn uống, hoạt động tình dục.

Ở trung tâm lệ thuộc nicotine trong não có các nơi tiếp nhận chất nicotine gọi là các thụ thể nicotine. Các thụ thể này nguyên thủy là các thụ thể của các chất dẫn truyền luồng thần kinh. Nicotine khi bám vào các thụ thể này sẽ tạo ra sự bài tiết chất dopamine, dẫn đến sự phóng thích các chất endorphine gống như ma túy.

Các thụ thể nicotine có 2 đặc điểm, sau khi bị kích thích sẽ bị trơ đi một thời gian, vì thế người hút chỉ thấy "đã" ở những điếu thuốc đầu ngày thôi.

Số các thụ thể tăng ngày càng nhiều. Hiện tượng này là rất nghịch thường. Vì vậy người nghiện sẽ có nhu cầu hút thuốc ngày càng nhiều.

Vì sao thuốc lá lại gây nghiện?
Vì sao thuốc lá lại gây nghiện?

Khi không có nicotine, các thụ thể nằm phơi ra đó sẽ tiếp nhận vô số các chất dẫn truyền thần kinh tự nhiên khác có trong cơ thể, nên khi đó người nghiện cảm thấy bứt rứt, lo lắng, khó chịu, trì trệ... Chuyên môn gọi đó là những triệu chứng do cai thuốc. Người nghiện sẽ đi tìm thuốc lá để hút nhằm thoát khỏi những khó chịu kia đi.

BS Đức cho biết biết một người nào đó ghiền thuốc lá thiệt không, ghiền tới mức nào, trong y khoa người ta dùng một trắc nghiệm có tên là trắc nghiệm Fagerstrom. Các bạn có thể vô internet gõ "test de Fagerstrom" hoặc "Fagerstrom test" là có bảng câu hỏi này và trả lời theo tình trạng của mình. Nếu từ 7 điểm trở lên là ghiền nặng. Trong 6 câu hỏi đó, quan trọng nhất là 2 câu: thức dậy bao lâu thì phải hút điếu đầu tiên, và mỗi ngày hút bao nhiêu điếu? Càng hút sớm ngay sau khi thức dậy, và càng hút nhiều điếu trong ngày là mức ghiền càng cao.

Khi đi khám bệnh để tư vấn cai thuốc lá, người hút còn được đo nồng độ khí CO trong hơi thở ra. Nồng độ CO càng cao, chứng tỏ người hút càng nhiều.

 

Làm sao bỏ thuốc lá

Theo kinh nghiệm bác sĩ Đức đã thu thập được nhiều năm nay khi đã quyết định cai thuốc là ta cai ngay, triệt để. Đừng làm từ từ. Đừng nghĩ sẽ cai kiểu nay hút 1 gói thì mai giảm dần xuống 19, 18, 17, 16, ... điếu.

Để hiệu quả hơn, các bạn có thể dùng biện pháp hỗ trợ gọi là thay thế nicotine. Thay vì đưa nicotine vào người bằng thuốc lá, ta sẽ dùng nicotine trong các miếng dán trên da để nicotine thấm từ từ đều đều vào máu, trong máu lúc nào cũng có một lượng nicotine vừa đủ để không bị khó chịu vì thiếu nicotine. Sau một thời gian khoảng 9-12 tuần, trung tâm lệ thuộc nicotine trong não sẽ bị tiêu hủy dần đi.

Nhiều người muốn bỏ thuốc lá, có quyết tâm bỏ, nhưng vẫn có những lúc bị quyến rũ, thèm quá. BS Đức cho biết khi đó có thể chuẩn bị sắn viên nicotine loại nhai (2 mg hoặc 4 mg), viên này như kẹo cao su, để cấp cứu khi ghiền quá chịu không nổi. Khi đó bỏ viên kẹo vô miệng nhai vài cái, khi thấy có vị khác trong miệng là nicotine đã ra khỏi viên kẹo. Cứ để nó tự nhiên thấm vào máu. Sau đó đưa viên kẹo vô bên má chờ chút xíu rồi lại nhai tiếp mấy cái, đưa qua má bên kia. Nicotine thấm vào máu, chừng 2-3 phút sau tới não sẽ làm hết cơn ghiền. Sau 4-5 tuần lễ, có thể dùng miếng dán với hàm lượng thấp dần và cứ như thế khoảng 12 tuần sau sẽ cai thành công.

Khi cai thuốc lá, bác sĩ Đức lưu ý không nên thay thế thuốc lá điện tử bằng thuốc lá truyền thông với các điếu thuốc điện tử, nicotine được đẩy vào phổi bằng một hóa chất khác, kèm theo còn có những hương vị mà nhà bào chế cho vào tùy trường hợp. 

Vì sao thuốc lá là mầm mống của bệnh tật

Vì sao thuốc lá là mầm mống của bệnh tật

Theo số liệu của Tổ chức Y Tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng có khoảng 1/3 dân số toàn cầu, tức là khoảng 1.1 tỉ người hút thuốc lá, trong đó có 200 triệu người là phụ nữ.

 Khánh Chi 

 
List comment
 
 
Thuốc lá thế hệ mới đủ chiêu 'tấn công' giới trẻ
icon

Các tập đoàn công nghiệp thuốc lá trên trên thế giới đã chi các khoản tiền khổng lồ cho việc thiết kế sản phẩm hấp dẫn giới trẻ, các chiến dịch quảng cáo, tiếp thị nhằm thu hút một thế hệ người dùng thuốc lá mới là giới trẻ…

 
 
Trường Đại học Y Dược Thái Bình triển khai nhiều hoạt động phòng, chống tác hại thuốc lá
icon

Đại học Y dược Thái Bình, Đại học Thái Bình... là những cơ sở giáo dục của tỉnh Thái Bình đi đầu trong công tác phòng chống tác hại thuốc lá trong các cơ sở giáo dục.

 
 
Công đoàn y tế Việt Nam đẩy mạnh công tác PCTHTL
icon

Trong nhiều năm qua, Công đoàn Y tế Việt Nam đã xây dựng, triển khai nhiều nội dung PCTHTL trong đó có nội dung giám sát thực hiện môi trường không khói thuốc lá trong các cơ sở y tế.    

 
 
Các trường y xây dựng nhà trường không khói thuốc
icon

Thực hiện Công văn số 151/CĐYT ngày 19/5/2020 của Công đoàn Y tế Việt Nam, Công đoàn các trường đại học trong ngành đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền hưởng ứng môi trường không thuốc lá.

 
 
An Giang tạm giữ gần 3.000 bao thuốc lá điếu nhập lậu
icon

Kiểm tra một ô tô đang vận chuyển hàng hoá trên địa bàn TP Châu Đốc (An Giang), lực lượng liên ngành đã phát hiện gần 3.000 bao thuốc lá điếu nhập lậu.

 
 
Cần Thơ bắt giữ hộ cá thể kinh doanh gần 1.500 bao thuốc lá điếu nhập lậu
icon

Qua kiểm tra, Đội Quản lý thị trường số 4 (Cần Thơ) phát hiện một hộ kinh doanh thuốc lá điếu nhập lậu, số lượng 1.480 bao (gồm 100 bao hiệu Jet, 550 bao hiệu Hero, 820 bao hiệu Ram và 10 bao hiệu Scott).

 
Bình Định tạm giữ gần 1.000 bao thuốc lá điếu ngoại nhập lậu
icon

Lực lượng chức năng Bình Định kiểm tra trên khâu lưu thông bắt giữ không có hóa đơn chứng từ và hàng cấm, trong đó có thuốc lá điếu nhập lậu. Trị giá tang vật vi phạm hành chính ước tính khoảng 300.000.000 đồng.

 
Long An: Bắt giữ, tiêu huỷ số lượng lớn thuốc lá lậu không đảm bảo chất lượng
icon

Theo báo cáo của BCĐ 389 tỉnh Long An, trong 6 tháng đầu năm, lực lượng chức năng địa phương đã phát hiện bắt giữ nhiều vụ buôn lậu thuốc lá quy mô lớn, đồng thời địa phương này cũng tổ chức tiêu huỷ mặt hàng trên.

 
Thuốc lá điện tử với giới trẻ: Thử một lần rất dễ nghiện
icon

Người trẻ tuổi (14-30 tuổi) đã sử dụng thuốc lá điện tử thì có nguy cơ sử dụng thuốc lá thông thường cao hơn 4 lần so với nhóm không dùng.

 
Thái Bình đẩy mạnh xây dựng bệnh viện không thuốc lá
icon

Sau 5 năm triển khai trực tiếp việc xây dựng môi trường bệnh viện không thuốc lá đến nay các cơ sở y tế ở Thái Bình đều đạt 100 % cán bộ, nhân viên không hút thuốc trong bệnh viện.