Chính thức cấm hóa chất diệt cỏ gây ung thư tại Việt Nam từ 10/4

Nhằm chủ động bảo vệ sức khỏe của con người, vật nuôi, môi trường, không mạo hiểm coi thường với tính mạng của người dân, đồng thời hướng đến nền sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT đã ký ban hành Quyết định số 1186 ngày 10/4/2019 về việc loại bỏ thuốc bảo vệ thực vật chứa hoạt chất Glyphosate khỏi Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng ở Việt Nam.

Thuốc diệt cỏ Roundup của Hãng Bayer AG - Ảnh: REUTERS

Glyphosate là hoạt chất thuốc trừ cỏ được sử dụng rộng rãi trên thế giới vì tác dụng diệt cỏ hiệu quả cao. Tại Việt Nam, từ năm 1994, Glyphosate đã được đăng ký vào Danh mục Thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng và đến nay có 104 tên thương mại chứa Glyphosate được đăng ký.

Mức độc hại của thuốc trừ cỏ có chứa hoạt chất Glyphosate đã được cảnh báo từ lâu. Việc lạm dụng các loại hóa chất diệt cỏ, trừ sâu bệnh trong thời gian dài không những gây ảnh hưởng môi trường mà còn để lại hậu quả nặng nề trước hết với sức khỏe của người dân - những người thường xuyên tiếp xúc với các loại hóa chất này và cả những người tiêu dùng.

Năm 2015, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư quốc tế IARC (International Agency for Research on Cancer) thuộc Tổ chức y tế thế giới (WHO) công bố kết quả đánh giá khả năng gây ung thư nhóm 2A đối với thuốc bảo vệ thực vật chứa hoạt chất Glyphosate có nguy cơ cao gây các bệnh ung thư máu, phổi, tiền liệt tuyến.

Ngày 12/4/2016, Cục Bảo vệ thực vật đã tạm dừng đăng ký mới đối với tất cả sản phẩm có chứa chất Glyphosate, đồng thời tiếp tục rà soát và thu thập thông tin, bằng chứng khoa học liên quan ảnh hưởng đến sức khỏe con người, môi trường sinh thái.

Với chủ trương bảo vệ sức khỏe người dân, bảo vệ môi trường sống, hướng đến nền sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững và thực hiện theo quy định của Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Cục Bảo vệ thực vật đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn thuốc BVTV để xem xét các báo cáo liên quan đến việc loại bỏ hoạt chất Glyphosate ra khỏi Danh mục.

Trên cơ sở pháp lý, cơ sở khoa học và thực tiễn các thành viên Hội đồng đã nhất trí đề nghị loại bỏ các loại thuốc bảo vệ thực vật có hoạt chất Glyphosate ra khỏi Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam ngay khi có kết luận chính thức.

Tính đến tháng 2/2019 đã có hơn 11.200 đơn kiện nhằm vào Monsanto vì thuộc diệt cỏ Roundup. Hiện nay, trên 40 nước, bang trên thế giới đều có động thái mạnh mẽ trong việc ban hành các quy định pháp lý nhằm điều chỉnh quản lý việc sử dụng Glyphosate: Từ không tiếp tục gia hạn; hạn chế sử dụng; cấm sử dụng theo mục đích phi nông nghiệp hoặc từng khu vực đến cấm sử dụng hoàn toàn thuốc trừ cỏ chứa Glyphosate.

Đã có nhiều căn cứ quan trọng, các thông tin, cũng như cảnh báo của các tổ chức quốc tế, các bằng chứng khoa học khẳng định ảnh hưởng của thuốc trừ cỏ có hoạt chất Glyphosate đối với sức khỏe con người, vật nuôi, hệ sinh thái, môi trường.

Với quan điểm quản lý cỏ dại chứ không phải diệt trừ cỏ dại để bảo vệ tài nguyên đất nhằm mục đích phát triển nông nghiệp theo hướng an toàn, bền vững. Chỉ áp dụng biện pháp sử dụng thuốc hóa học để phòng trừ các loài cỏ dại có khả năng cạnh tranh dinh dưỡng với cây trồng để quản lý cỏ dại một cách khoa học và hiệu quả. Hiện nay, trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam đã có 54 hoạt chất thuốc trừ cỏ hiệu quả và an toàn có thể thay thế hoạt chất Glyphosate.

Cũng theo Cục Bảo vệ thực vật, hiện các tổ chức cá nhân cũng đã chủ động đăng ký các loại thuốc trừ cỏ chứa các hoạt chất thế hệ mới, có nguồn gốc sinh học hiệu quả, an toàn để thay thế Glyphosate.