Căng thẳng biển Đông, DN lo “săn” thị trường mới

Tháng 5, xuất khẩu nông thủy sản giảm 18%

Đánh giá về tác động của việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, tại hội nghị bàn giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh xuất khẩu nhóm hàng nông sản, thủy sản do Bộ Công Thương tổ chức, Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng cho rằng, điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới xuất khẩu của Việt Nam, nhất là mặt hàng nông - thủy sản.

“Tác động trực tiếp tới hoạt động khai thác, đánh bắt trên biển là chắc chắn có" - ông nói. Ngoài ra, việc Trung Quốc vi phạm chủ quyền sẽ ảnh hưởng tới hàng triệu hộ nông dân vì tác động từ tiêu thụ nông sản sang Trung Quốc.

Tính đến hết tháng 4/2014, kim ngạch nhóm hàng nông sản, thủy sản đạt 8,92 tỷ USD, tăng 12,7% so với cùng kỳ, chiếm tỷ trọng 15,2% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Tuy nhiên, thời gian gần đây, xuất khẩu nhóm hàng này đang có dấu hiệu chững lại, xuất siêu bị thu hẹp.

Xuất khẩu cao su sang Trung Quốc đang gặp ít nhiều ảnh hưởng từ căng thẳng trên biển Đông

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát khi nhắc tới việc Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam cũng cảm thấy lo lắng, khi nhìn vào con số xuất khẩu mặt hàng nông lâm thủy sản đang có dấu hiệu sụt giảm.

Riêng trong tháng 5 giá trị xuất khẩu nông – thủy sản đã giảm mạnh, tới 17% so với tháng 4/2014. Về thị trường, trong khi các thị trường xuất khẩu chính là EU, Mỹ, Nhật…. đều có mức tăng trưởng khá thì xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc giảm 7,1% do xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn giảm 17,1% (đạt 374,5 triệu USD); cao su giảm 53,4% (đạt 135,2 triệu USD)….

Tình trạng xuất khẩu cao su “gặp khó” sau căng thẳng trên biển Đông diễn ra từ đầu tháng 5/2014 được bà Trần Thị Thúy Hoa - Chánh Văn phòng Hiệp hội Cao su Việt Nam thừa nhận. Bà Hoa cho biết, cao su là mặt hàng xuất khẩu có kim ngạch cao đứng sau gạo và cà phê trong những năm qua, nhưng giai đoạn này ngành cao su đối mặt với những khó khăn ảnh hưởng sản xuất và kinh doanh của DN.

“Cao su xuất khẩu sang Trung Quốc chủ yếu bằng con đường chính ngạch, DN không quá lo về tổn thất thanh toán với đối tác Trung Quốc, song sản lượng và giá xuất khẩu thì đang giảm đi trông thấy từ đầu tháng 5”- bà Hoa cho biết.

Dù không phải là ngành bị tác động trực tiếp, ông Nguyễn Hữu Dũng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) phản ánh, xuất khẩu thủy sản cũng đang bị “vạ lây” từ căng thẳng trên biển Đông. Bởi 80% giá trị sản phẩm thủy sản phụ thuộc vào nguyên liệu thức ăn, nhưng nguồn nguyên liệu này lại đang bị "dẫn dắt" bởi các tập đoàn nước ngoài, chủ yếu là Trung Quốc. Cùng với đó, hiện tình trạng các thương lái thu mua tôm thẻ chân trắng nguyên liệu xuất khẩu ồ ạt sang Trung Quốc không còn nên giá tôm giảm mạnh.

Theo ông Dũng, một tháng qua việc cung cấp thức ăn chăn nuôi dành cho cá tra, tôm… của một số doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi Trung Quốc tại Việt Nam đã giảm rõ rệt.

Theo Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát, sản phẩm tiếp tục tăng lên, nhưng do tình hình căng thẳng ở biển Đông, thị trường xuất khẩu các mặt hàng nông – lâm thủy sản đang bị co hẹp. Cần phân tích tác động trực tiếp, gián tiếp đối với sản xuất và xuất khẩu nông – thủy sản, và có giải pháp ngay lập tức để tránh giá xuất khẩu ngành hàng này sẽ giảm.

Tự cân đối sản xuất, “săn” thị trường mới

Theo Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng, Trung Quốc là đối tác kinh tế quan trọng của Việt Nam, năm 2013 thị trường này chiếm 10% thị trường xuất khẩu của Việt Nam, nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm 23%. Vì thế, việc Việt Nam tiếp tục duy trì quan hệ kinh tế với Trung Quốc là điều cần thiết, nhưng mặt khác cũng cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường, để có thêm thị trường mới tránh phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc.

Vị tư lệnh ngành công thương nhấn mạnh, chủ trương của Chính phủ là mở thêm thị trường xuất khẩu mới, đa dạng hóa nhập khẩu.

Đề xuất cụ thể hơn, ông Nguyễn Hữu Dũng cho rằng, cách quản lý của Nhà nước đối với ngành nông – thủy sản hiện nay đã quá lỗi thời, phải thay đổi theo hướng “quản” theo chuỗi sản phẩm từ A-Z, nghĩa là từ khâu giống – thức ăn – nuôi - chế biến – xuất khẩu – phân phối.

Kéo theo đó, thời gian vay tín dụng cho DN sản xuất, xuất khẩu cũng cần kéo dài theo chu kỳ sản xuất.

“Chính sách phải thay đổi thật quyết liệt mới mang lại khả năng cạnh tranh cao cho DN. Thị trường nước ngoài đã khó khăn, do đó chính sách của cơ quan quản lý đưa ra cần thương DN một chút, đừng gây thêm khó khăn”- ông Dũng  nhấn mạnh.

Có thể bạn quan tâm: * 10 siêu xe của Gia Lai Team sắp 'gây bão' ở Mỹ với bản đồ Hoàng Sa, Trường Sa