Bé 10 ngày tuổi đã mắc uốn ván, bác sĩ chỉ ra nguyên nhân 'chết người'

Bệnh viện đa khoa tỉnh Cao Bằng vừa tiếp nhận ca bệnh sơ sinh đến nhập viện trong tình trạng li bì, sốt cao 40 độ, co cứng toàn thân từng cơn, thở nhanh, rốn ướt, hôi.

Gia đình bệnh nhi kể trẻ được sinh thường tại nhà, sau 10 ngày xuất hiện các triệu chứng như trên được đưa vào y tế cơ sở điều trị nhưng không đỡ và chuyển Bệnh viện điều trị.

Qua thăm khám các bác sỹ khẳng định trẻ bị uốn ván rốn, tiên lượng nặng. Hiện nay bệnh nhi đã dần ổn định, tiếp tục được điều trị tại Khoa Nhi của bệnh viện.

Bệnh nhi 10 ngày tuổi đã bị uốn ván rốn sơ sinh tiên lượng nặng

Uốn ván rốn sơ sinh là bệnh nguy hiểm thường gặp ở trẻ sơ sinh, có tỷ lệ tử vong cao. Bệnh do trực khuẩn uốn ván gây ra, loại vi khuẩn này xâm nhập vào cơ thể gây bệnh uốn ván qua vết cắt dây rốn. Trẻ sơ sinh bị trực khuẩn Clostridium tetani xâm nhập vào cơ thể gây bệnh thông qua vết cắt dây rốn bằng dụng cụ có mang nha bào uốn ván như: dao, kéo, băng bông không được vệ sinh tiệt trùng đúng quy cách, không sạch sẽ.

Theo BSCKI Bùi Thu Phương, Khoa Nhi - Bệnh viện TWQĐ 108, các yếu tố nguy cơ của bệnh bao gồm: cắt rốn, băng rốn không sạch; thường là các trường hợp đẻ tại nhà, do người không có chuyên môn đỡ, cắt rốn bằng dao, kéo trần qua nước sôi.

Thực tế cho thấy các trường hợp cắt dây rốn bằng kéo không được tiệt trùng kỹ hoặc chỉ ngâm qua nước nóng 5- 10 phút, hay các cách cắt rốn thô sơ sẽ có nguy cơ gây bệnh uốn ván rốn sơ sinh rất cao.

Vào thời kỳ ủ bệnh (kéo dài khoảng 7 ngày), trẻ thường không có biểu hiện gì, vẫn ăn ngủ bình thường. Thời kỳ khởi phát chỉ vài giờ tới một ngày, trẻ bỏ bú, miệng chúm chím quấy khóc nhưng tiếng khóc nhỏ, có triệu chứng cứng hàm (trimus)

Đến giai đoạn toàn phát có hai triệu chứng chính là cơn co giật và co cứng cơ. Các cơn co giật thường do tự nhiên hoặc khi có kích thích, tiếng động, ánh sáng, nhiệt độ thay đổi thậm chí là thăm khám trẻ. Các cơn này có thể ngắn hoặc kéo dài liên tục thì bệnh nhân bị ngừng thở do co thắt các cơ hô hấp.

Lúc này, trẻ có thể tử vong do ngừng thở làm tim đập chậm hoặc ngừng tim. Các cơn co cứng thường xảy ra sau cơn co giật đầu tiên và kéo dài trong suốt thời gian bị bệnh, giảm dần khi bệnh lui và chỉ hết hẳn khi khởi bệnh vài tuần.

Ngoài ra trẻ uốn ván rốn sơ sinh có dấu hiệu sốt cao 38- 39 độ, có khi lên đến 40- 41 độ là tiền đề cho các cơn co giật diễn ra. Rốn thường rụng sớm hơn bình thường và có viêm nhiễm.

Tùy vào đặc điểm lâm sàng có các thể bệnh như thể tối cấp, thể nặng, thể trung bình và thể nhẹ.

Bệnh nhi có thể bị tử vong trong những ngày đầu ở thể tối cấp, hoặc những tuần sau do các bệnh lý phối hợp như nhiễm trùng huyết, viêm ruột hoại tử. Di chứng hay gặp là bệnh về thần kinh, tâm thần hoặc di chứng về thị giác với trẻ thở máy lâu ngày. Với trẻ bị bệnh ở thể nhẹ và không có bệnh lý phối hợp, có thể khỏi. 

Các bác sĩ nhấn mạnh, để phòng ngừa uốn ván rốn sơ sinh hiệu quả, bất cứ cha mẹ nào khi bắt đầu có con cũng cần biết về sự nguy hiểm, nguyên nhân gây bệnh. Từ đó có ý thức phòng ngừa bệnh cho con trẻ.

Cụ thể:

Phụ nữ có thai cần được theo dõi tốt, định kỳ, tránh tình trạng đẻ tại nhà, đẻ rơi

Cần nâng cao hiểu biết, đầu tư cho việc chủ động phòng ngừa bệnh uốn ván

Loại trừ một số tập quán, thói quen sinh đẻ, đỡ đẻ phản khoa học.

Tiêm chủng vắc-xin đầy đủ cho trẻ em, đối với trẻ sơ sinh mắc bệnh uốn ván ngoài việc tiêm huyết thanh chống uốn ván cần tiêm giải độc tố uốn ván

Tiêm vắc-xin ngừa uốn ván cho mẹ bầu vì bệnh có thể truyền từ mẹ sang con

Để ngăn ngừa bệnh hiệu quả nhất, nên tiêm vắc-xin phòng bệnh với tổng số lần tiêm phòng ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ từ 15- 35 là 5 mũi, sản phụ lần đầu mang thai là 2 mũi cơ bản.

N. Huyền