3 mùa trúng giá đã lãi tiền tỷ, một lần 'giải cứu' mất cả thị trường

Việc hô hào “giải cứu” tràn lan khiến giá trị của loại quả được "giải cứu" đi xuống khủng khiếp. Thậm chí, hành động trên còn tác động tới đối tác nhập khẩu trái cây từ Việt Nam.

Điều khác biệt ở vườn sầu riêng Malaysia

Malaysia có giống sầu riêng nổi tiếng Musang King. Ông Nguyễn Văn Thứ, Chủ tịch GC Food, tự đặt vé bay đến các vườn trồng sầu của nước bạn tìm hiểu. Ông nhận thấy, nông dân Malaysia bán sầu tại vườn có giá khoảng 500.000-600.000 đồng/kg (quy ra tiền Việt). Sau khi thêm các chi phí thương mại, giống sầu đó được xuất bán sang Singapore với giá 100 USD/kg (khoảng 2,35 triệu đồng/kg).

Điểm đáng chú ý, mỗi trái sầu riêng Malaysia chỉ nặng từ 1-2 kg. Nông dân nước bạn chỉ để mỗi cây ra chừng 20 trái, dù là cây trồng lâu năm. Như vậy, mỗi trái có giá bán tại vườn khoảng 1 triệu đồng, mỗi cây sầu riêng cho doanh thu 20 triệu đồng.

Trong khi đó, cũng theo ông Thứ, một cây sầu riêng tại Việt Nam có 40-50 trái, trái nặng từ 3-6kg. Trái rất bự, bắt mắt nhưng chất lượng không bằng Musang King. Lấy ví dụ, giá sầu riêng tại vườn Việt Nam là 70.000 đồng/kg, một trái 3kg bán được 200.000 đồng, cây cho doanh thu chỉ 10 triệu đồng.

Nếu so sánh, có thể thấy giá sầu riêng đang quá chênh lệch, khi sầu riêng Việt Nam chỉ bằng 1/7 giá sầu của Malaysia. Người nông dân trong nước đang quá chú trọng vào số lượng, chưa tập trung cho chất lượng. Mặt khác, người tiêu dùng khi mua trái sầu riêng bự, ăn lâu hết, không biết bao giờ họ mới mua trái thứ hai. Cũng người tiêu dùng đó, họ mua trái sầu nặng 1-2kg và ăn hết. Nếu ngon, họ sẽ sớm mua trái thứ hai. Đây là điểm kích thích tiêu dùng.

 Trong cơn "sốt" hiện nay, nhiều vườn đã mở rộng diện tích trồng sầu riêng. (Ảnh: Tâm An)

Ở chiều ngược lại, ông Thứ cho rằng, tâm lý đám đông đang chi phối thị trường nông sản Việt. Người nông dân thấy mặt hàng nào được giá là đổ xô đi trồng. Sầu riêng đang là ví dụ điển hình.

Từ cuối năm 2022, bà Hoàng Thị Liên - Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPA) - đã đưa ra cảnh báo, thấy lợi nhuận cao khi sầu riêng được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, người nông dân trồng sầu xen canh trong vườn tiêu. Dẫu vậy, trong nghị định thư ký với Trung Quốc, sầu riêng muốn xuất khẩu, được cấp mã số vùng trồng phải là cây sầu trồng thuần. Nếu trồng xen thì không đủ điều kiện xuất khẩu và không được phía bạn chấp nhận. 

Còn theo Cục Trồng trọt (Bộ NN-PTNT), người dân vùng ĐBSCL, Đông Nam bộ và Tây Nguyên đang mở rộng diện tích trồng sầu riêng ở các vùng có điều kiện đất đai, sinh thái không phù hợp; phá cây cà phê, cây hồ tiêu trong vườn trồng xen sầu riêng; chuyển đổi đất lúa để trồng cây sâu riêng...

Việc tăng diện tích ồ ạt, thiếu kiểm soát, theo phong trào, không theo định hướng, khuyến cáo của các cơ quan quản lý, cơ quan chuyên môn sẽ dẫn đến hậu quả khó lường, cung vượt quá cầu, dư thừa. Nghiêm trọng hơn, tại các vùng không phù hợp như vùng nhiễm mặn, nhiễm phèn, vùng không chủ động được tưới, tiêu sẽ gây thiệt hại nghiệm trọng về năng suất và chất lượng sầu riêng Việt Nam.

Không giải cứu

Trao đổi với PV. VietNamNet, ông Nguyễn Đình Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng, hiện tượng chuyển đổi cây trồng, ồ ạt trồng sầu riêng ở một số địa phương sẽ dẫn tới thực trạng giá sầu riêng đi xuống trong vài năm tới, khi cung vượt cầu.

Diễn biến tiếp theo có thể xảy ra như đối với một số mặt hàng nông sản vừa qua, nông dân bán rẻ như cho, truyền thông hay gọi là “giải cứu”.

“Chúng tôi không thể chấp nhận từ giải cứu trong nền kinh tế thị trường”, ông nhấn mạnh.

Theo ông Tùng, người nông dân cần chịu trách nhiệm với quyết định chuyển đổi cây trồng trên mảnh đất của chính họ. Nếu cứ tiếp tục “giải cứu”, bà con luôn nghĩ rằng, khi sản phẩm bán được thì có lợi nhuận, bán không được là trách nhiệm của Nhà nước, xã hội.

Thử tưởng tượng, doanh nghiệp mua cam tại vườn giá 30.000 đồng/kg, sau xử lý, thêm chi phí thương mại, giá cam ngon bán tại siêu thị là 60.000 đồng/kg. Chỉ cần truyền thông nói giá cam “giải cứu” 5.000 đồng/kg, liệu người tiêu dùng nào chấp nhận mua cam trong siêu thị với giá 60.000 đồng/kg nữa? Trong khi, giá nông sản còn phụ thuộc chất lượng trái, loại 1-2-3 có giá khác nhau. Không thể đánh đồng chất lượng cam giá 5.000 đồng/kg với cam 60.000 đồng/kg, ông phân tích.

“Nếu chỉ vì 1-2 mảnh vườn không bán được mà thông tin 'giải cứu' tràn lan sẽ khiến chuỗi giá trị loại quả này đi xuống khủng khiếp. Thậm chí, việc hô hào 'giải cứu' với giá thấp có thể tác động tới đối tác quốc tế nhập khẩu trái cây Việt Nam. Họ không thể chấp nhận khi so sánh mức giá 'giải cứu' rẻ bèo với giá họ nhập về", Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam nhấn mạnh.

Ông Huỳnh Văn Thòn, Chủ tịch Tập đoàn Lộc Trời, cho hay, “giải cứu” là khái niệm đáng buồn. Tấm lòng xã hội không thể giải quyết gốc rễ câu chuyện. Vấn đề căn cơ ở đây phải là lập kế hoạch sản xuất, liên kết chuỗi bền vững trong từng ngành hàng.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Thứ nhìn nhận, không nên “giải cứu” nông sản. Bởi, nếu nông dân chấp nhận bán rẻ thì sau này rất khó bán giá cao; giải cứu hôm nay nhưng sẽ mất thị trường và giá trị vào ngày mai. Kinh doanh là phải chấp nhận đau, mỗi chủ thể khi tham gia kinh tế thị trường phải học bài học này. Nông dân trải qua mất mát, họ sẽ không đầu tư tràn lan theo phong trào.

Người nông dân cần tư duy, trong 5 năm làm nông nghiệp, nếu trúng mùa 3 năm là thành công, không thể đòi hỏi tất cả các năm vừa trúng mùa, vừa trúng giá.

“Khi giá cam tại vườn là 30.000 đồng/kg, đưa về thành phố bán giá 50.000 đồng/kg, người nông dân đã kiếm được cả tỷ đồng/ha mùa vụ đó. Họ cần học cách để lại khoản dự phòng cho các mùa vụ sau”, Chủ tịch GC Food nói.

Trần Chung

Người đàn ông trồng quả toàn gai trên khu đất cằn ở Gia Lai, thu 15 tỷ đồng/năm

Ngày phay đất trồng cây, nhiều người cho rằng anh Chín Trọn bị “điên” khi trồng sầu riêng ở vùng đất cằn này. Bất chấp sự hoài nghi của mọi người, anh đã biến khu đất cằn ở Gia Lai thành vườn sầu riêng 100ha.

‘Thủy quái’ đáng sợ đổ về Việt Nam, nhiều nước từng phải trả giá đắt

Tôm hùm đất - sinh vật ngoại lai từ Trung Quốc - đang đổ bộ chợ Việt. Loại tôm này được xem là 'thủy quái' đáng sợ với ngành nông nghiệp. Nhiều nước đã hối hận, trả giá đắt khi đưa con tôm này về nuôi.

Sinh vật ngoại lai từ Trung Quốc đổ bộ chợ Việt, bán giá cao vẫn đắt hàng

Là sinh vật ngoại lai đe dọa tới ngành nông nghiệp, song những ngày này, tôm hùm đất Trung Quốc lại đổ bộ chợ Việt. Đáng chú ý, giá loại tôm hùm này khá đắt nhưng vẫn đông khách mua ăn.

Vinamilk công bố báo cáo phát triển bền vững chủ đề ‘Net Zero 2050’

Báo cáo phát triển bền vững của Vinamilk - doanh nghiệp được đánh giá cao về các thực hành ESG, luôn được các nhà đầu tư, cộng đồng quan tâm, nghiên cứu. Báo cáo năm 2023 vừa được Vinamilk công bố có chủ đề “Để tâm thay đổi - Net Zero 2050”.

Vấn nạn kiếm tiền từ livestream 'bẩn'

Nhiều người sẵn sàng livestream đưa các nội dung “bẩn” lên các nền tảng mạng xã hội, miễn là có nhiều lượt xem nhằm thu lợi bất chính.

Đưa sản phẩm sữa Việt Nam vào chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu

Nhiều nhà mua hàng, chuỗi phân phối quốc tế lớn đã kết nối với Vinamilk cho nhu cầu về sản phẩm sữa, thức uống dinh dưỡng tại Triển lãm kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế 2024 vừa qua.

Giảm nhập từ Thái Lan, Trung Quốc 'bạo chi' mua sầu riêng Việt Nam

Thái Lan là nhà cung ứng sầu riêng lớn nhất cho thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc đang giảm nhập hàng Thái, nhưng lại tăng chi cho sầu riêng từ Việt Nam để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước.

Sức hút của Vinamilk tại triển lãm quốc tế ngành sữa Vietnam Dairy 2024

Tại Triển lãm quốc tế chuyên ngành sữa và sản phẩm sữa 2024 (Vietnam Dairy 2024), Vinamilk gây ấn tượng khi mang đến không gian đa chiều - trải nghiệm đa giác quan; đồng thời truyền cảm hứng về hành trình Net Zero với nhiều điểm nhấn nổi bật.

Đu hot trend kẹp tóc hoa sứ, bánh đồng xu Hàn... kẻ khóc, người cười

Nắm bắt nhanh, chớp cơ hội kinh doanh các sản phẩm ‘hot’, đánh đúng tâm lý của một bộ phận người dùng nên nhiều người bán hàng ‘đắt như tôm tươi’, lãi đậm trong thời gian ngắn. Song những trào lưu đó cũng rất nhanh tàn.

Agribank hỗ trợ khách hàng tiếp cận vốn sản xuất kinh doanh

Thời gian qua, Agribank đã chủ động, linh hoạt cung ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế và phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, sẵn sàng và chủ động làm việc trực tiếp với khách hàng, cùng tìm cách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận vốn.