Xuất khẩu container 'chui' qua lối mòn tự mở ở Lạng Sơn?

Ngày 10/4, căn cứ vào tình hình xuất nhập khẩu hàng hóa tại Cửa khẩu Chi Ma, huyện Lộc Bình, Lạng Sơn và được sự đồng ý của UBND tỉnh Lạng Sơn, Cục Hải quan Lạng Sơn đã có công văn số 657/HQLS-BC gửi Tổng cục Hải quan xin ý kiến triển khai hoạt động giám sát đối với hàng hóa tại địa điểm Co Sa, xã Tú Mịch, huyện Lộc Bình (cho hàng hóa xuất khẩu qua địa điểm Co Sa).

Bãi trung chuyển 1 của Cty Vĩnh Long

Sau khi Tổng Cục Hải quan báo cáo, ngày 4/5 Bộ Tài chính có văn bản số 5922/BTC-TCHQ gửi UBND tỉnh Lạng Sơn, Cục Hải quan Lạng Sơn. Dẫn chiếu một số quy định chung, Bộ Tài chính yêu cầu “dừng ngay việc cho phép hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam và phương tiện vận tải của Trung Quốc” đi qua lối mở Co Sa. Công văn của Bộ Tài chính cũng đề nghị UBND tỉnh Lạng Sơn cùng các bộ, ngành liên quan xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật của lối mở, bố trí đủ lực lượng chức năng tại đây mới được phép xuất khẩu hàng hóa qua lối mở này.

Ngày 9/5, UBND tỉnh Lạng Sơn có công văn báo cáo Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan… tiếp tục đề nghị cho phép xuất, nhập khẩu hàng hóa qua lối mở Co Sa. Trong khi Bộ Tài chính chưa trả lời thì Tổng cục Hải quan – cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính đã có công văn số 2277/TCHQ-GSQL ngày 11/5 chấp thuận đề nghị của UBND tỉnh Lạng Sơn, cho phép xuất khẩu hàng hóa qua lối mở Co Sa.

Trên thực tế, trước khi báo cáo Bộ Tài chính, UBND tỉnh Lạng Sơn, Cục Hải quan Lạng Sơn đã hoàn tất thủ tục chuẩn bị cho hàng hóa xuất khẩu qua lối mở Co Sa. Cụ thể, ngày 3/5, UBND tỉnh Lạng Sơn, Cục Hải quan Lạng Sơn và nhiều ban, ngành liên quan đã họp và thống nhất cho phép hàng hóa xuất khẩu qua lối mở Co Sa. Cuộc họp liên ngành này đồng ý cho công ty TNHH xây dựng Vĩnh Long (công ty Vĩnh Long), có trụ sở tại TP Lạng Sơn làm đại lý hải quan tại Chi Ma, cách lối mở Co Sa 4km.

Ngày 9/5, Cục Hải quan Lạng Sơn có văn bản xác nhận đủ điều kiện hoạt động đại lý hải quan cho công ty Vĩnh Long. Ngay sau đó, công ty Vĩnh Long đã xây dựng 2 bãi đỗ xe trung chuyển và giám sát hàng hóa tại khu vực Cửa khẩu Chi Ma. Giám đốc một DN xuất hàng đông lạnh qua cửa khẩu này cho biết: “Khi công ty Vĩnh Long mở bãi trung chuyển, tất cả các DN muốn xuất hàng sang Trung Quốc đều phải vào bãi này làm thủ tục hải quan mới được phép qua lối mở Co Sa. Tuy nhiên, việc công ty Vĩnh Long thu phí từ 37 – 40 triệu đồng một container hàng hóa mà chỉ có một phiếu thu không đóng dấu là quá nhiều và không có căn cứ”. Nhiều DN khác cũng khẳng định, có thể mặc cả mức phí với nhân viên của công ty Vĩnh Long.

Công ty Vĩnh Long được UBND tỉnh Lạng Sơn và Cục Hải quan Lạng Sơn cho phép làm đại lý xuất khẩu nhưng lại mặc cho DN này tự thu những khoản tiền cao ngất đối với những chủ hàng buộc phải đưa xe vào các bãi trung chuyển do công ty này quản lý. Chính vì sự bất cập này mà nhiều DN đã tố cáo công ty Vĩnh Long đến các cơ quan chức năng…

Cửa khẩu Chi Ma - Lạng Sơn

Theo báo cáo của Chi cục HQCK Chi Ma, từ 1/5 đến 25/9, đã có 6.328 xe ô tô các loại xuất khẩu hàng hóa tại đây với số tiền thu được là gần 16 tỷ đồng. Tuy nhiên, báo cáo này cũng chỉ ra một sai phạm nghiêm trọng tại đây trong thời gian từ tháng 8 đến tháng 11 này. Báo cáo số 968/HQCM-Th ngày 26/9 của Chi cục HQCK Chi Ma ghi rõ “từ ngày 1/8 đến nay việc quản lý, kiểm tra hàng tạm nhập tái xuất qua lối mở Co Sa thực hiện không đúng quy trình theo Quyết định số 386/QĐ-HQLS ngày 8/6 của Cục Hải quan Lạng Sơn…”.

Cụ thể, Công ty Vĩnh Long không xuất khẩu tất cả hàng hóa qua lối mở Co Sa mà qua Co Pheo 1, Co Pheo 2, Nà Táng, Nà Căng – là các lối mòn dân sinh cách Co Sa vài km. Việc công ty Vĩnh Long tự ý cho xuất khẩu hàng qua các lối mở trên chưa được sự đồng ý của UBND tỉnh Lạng Sơn là vi phạm pháp luật vì việc xuất khẩu hàng hóa qua biên giới phải được sự giám sát nghiêm ngặt của Hải quan, Bộ đội biên phòng, Kiểm dịch thú y… Vi phạm nghiêm trọng này xảy ra từ 1/8 nhưng đến tận ngày 26/9, lãnh đạo Chi cục HQCK Chi Ma mới báo cáo với Cục Hải quan Lạng Sơn. Đáng nói là số hàng xuất khẩu qua các lối mở trái phép này vẫn được cán bộ hải quan Chi Ma xác nhận “hàng hóa đã xuất khẩu”.

Ngày 7/11, Chi cục HQCK Chi Ma mới ra văn bản yêu cầu, từ ngày 12/11 sẽ bắt giữ xử lý hàng hóa không xuất khẩu qua lối mở Co Sa.

Trả lời báo chí ngày 7/11, ông Nguyễn Công Trưởng, Cục trưởng Cục Hải quan Lạng Sơn xác nhận: “Việc thu phí tại các bãi xe của công ty Vĩnh Long do Cty tự chịu trách nhiệm. Vì có tố cáo nên Bộ CA đang làm việc với Cục Hải quan Lạng Sơn và Chi cục HQCK Chi Ma…”.

Theo Giáo dục Việt Nam