Vì sao VAMC mua mãi vẫn "không hết" nợ xấu?

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Thị Hồng cho biết như vậy tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tối 28/8.

Theo bà Hồng, Công ty Quản lý Tài sản các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), từ tháng 10/2013 đến nay đã mua được 55.000 tỷ đồng nợ xấu. Dự kiến tới hết năm 2014, VAMC sẽ mua được từ 70.000 – 100.000 tỷ đồng nợ xấu.

Dù VAMC tích cực mua nợ từ các ngân hàng, nhưng tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống lại đang có chiều hướng gia tăng mạnh từ đầu năm tới nay

Thừa nhận dù có “bà đỡ” là VAMC nhưng bà Hồng cũng cho biết, hiện tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống ngân hàng đang có chiều hướng gia tăng. Tính đến tháng 6/2014 tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống đã tăng lên mức 4,17%, cao hơn mức 4,07% vào cuối tháng 5/2014 và mức 3,61% hồi cuối năm 2013.

Lý giải nguyên nhân khiến nợ xấu tăng “không kịp phanh”, bà Hồng đưa ra 2 nguyên nhân. Trước tiên là do hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (DN) còn rất khó khăn, không có khả năng trả nợ đúng hạn, dẫn tới nợ xấu tăng lên. Trong khi đó, tín dụng đầu ra của các ngân hàng hạn chế do hấp thụ vốn nền kinh tế còn hạn chế.

Nguyên nhân thứ 2 được Phó Thống đốc dẫn giải là do vừa qua NHNN ban hành Thông tư 09 (sửa đổi một số điều của Thông tư 02 về phân loại nợ và trích lập dự phòng) với những điều khoản rất chặt chẽ. 

Theo bà Hồng, dù Thông tư 09 cho phép tiếp tục thực hiện cơ cấu lại nợ và giữ nguyên nhóm nợ theo Quyết định 780 tới tháng 4/2015, song Thông tư 09 có nhiều quy định chặt chẽ theo hướng phải đảm bảo quá trình cơ cấu lại thời hạn trả nợ không bị lạm dụng. Ngoài ra, phạm vi phân loại nợ của Thông tư 09 cũng rộng hơn, gồm cả các khoản đầu tư vào trái phiếu Chính phủ... 

Đối mặt với tình trạng “cục máu đông” nợ xấu lại có chiều hướng “phát tác” trở lại, Phó Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho hay, NHNN đã và đang tiếp tục chỉ đạo các ngân hàng phải tăng trích lập dự phòng rủi ro (DPRR) và sử dụng số dự phòng này để xử lý nợ xấu.

Riêng các ngân hàng, tới hết tháng 8/2014 đã xử lý được khoảng 33.000 tỷ đồng nợ xấu nhờ tích cực thu hồi nợ từ khách hàng, bán phát mãi tài sản, sử dụng DPRR để xử lý nợ…

Đối với vai trò của VAMC trong xử lý nợ xấu hiện tại, lãnh đạo NHNN khẳng định, “Phương án xử lý nợ của VAMC phù hợp với điều kiện thực tế Việt Nam hiện nay, bởi giúp các ngân hàng làm sạch bản cân đối tài chính của mình, tiếp tục tái cho vay. Đồng thời, DN được cơ cấu lại nợ, lãi vay từ đó cũng giảm đi đáng kể. Nhưng tôi phải khẳng định, VAMC  không phải “cây đũa thần” để xử lý nợ xấu”.

Lãnh đạo NHNN cũng cho biết, trong thời gian tới, cơ quan này sẽ tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng cường trích lập DPRR và sử dụng DPRR để xử lý nợ xấu. Đồng thời sẽ tiếp tục rà soát quá trình xử lý nợ xấu và có thể có những kiến nghị, đề xuất làm sao đẩy nhanh quá trình xử lý nợ xấu.

“Trong điều kiện ngân sách còn hạn hẹp, xử lý nợ xấu không dùng tiền từ ngân sách thì giải pháp đưa ra xử lý nợ của cơ quan điều hành trong thời gian qua là phù hợp”, bà Hồng nói và nhấn mạnh, xử lý nợ xấu hiệu quả cũng cần có thêm thời gian, lộ trình và sự phối hợp giữa các bộ, ngành.