Tử vong vì uống thuốc hạ sốt dồn dập

Được biết, bệnh nhân sinh năm 1995 (ở Sơn La) ngộ độc thuốc Paracetamol do dùng 19 viên thuốc để hạ sốt trong hai ngày, trên nền bệnh nhân viêm gan B đã không thể qua khỏi vì hôn mê gan. Chiều 11/9, gia đình đã xin đưa bệnh nhân về nhà để lo hậu sự.

Bác sỹ Nguyễn Trung Nguyên, Phụ trách Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, bệnh nhân đã dùng quá liều thuốc, dẫn đến ngộ độc, bên cạnh đó, bệnh nhân lại có tiền sử viêm gan B nên càng làm tăng tình trạng nặng của ngộ độc.

Tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai các bác sĩ thường xuyên cấp cứu cho các trường hợp ngộ độc thuốc từ thuốc giảm đau, hạ sốt cho đến các thuốc tim mạch, trầm cảm. Các bác sĩ cho biết với thói quen sử dụng thuốc như hiện nay của người dân tự ý mua thuốc, tự ý điều chỉnh hàm lượng thuốc là rất nguy hiểm.

Có những bệnh nhân bị men gan tăng cao không biết và khi bị sốt mua thuốc paracetamol về uống vài ngày khiến men gan tăng cao gây ngộ độc paracetamol.

PGS Nguyễn Hữu Đức – Trường Đại học Y dược TP.HCM cho biết đã ghi nhận nhiều trường hợp bị ngộ độc paracetamol tại các cơ sở y tế.

Người dân thích sử dụng paracetamol hơn các loại thuốc aspirin vì ít tác dụng phụ nhưng nếu lạm dụng quá nhiều thì thuốc này gây ngộ độc rất nặng, hại cho gan thậm chí nhiều trường hợp bị hoại tử gan. Những người uống rượu xong tuyệt đối không nên uống các thuốc giảm đau hạ sốt paracetamol vì như thế càng tạo thêm gánh nặng cho gan gây suy gan cấp nguy hiểm cho cả tính mạng.

Paracetamol giống như nhiều loại thuốc khác, khi uống vào hệ tiêu hóa sẽ được hấp thu vào máu, vừa cho tác dụng điều trị là giảm đau hạ sốt, vừa được gan chuyển hóa để thải trừ ra khỏi cơ thể. Gan chuyển hóa paracetamol thành nhiều chất khác nhau không còn hoạt tính để sau cùng thành chất dễ tan trong nước tiểu để được loại ra.

Một trong những chất chuyển hóa của Paracetamol có tên N-acetyl benzoquinonimin là chất rất độc, gan phải dùng chất sinh học do nó tạo ra có tên là glutathion để chuyển hóa tiếp chất độc thành chất cuối cùng không độc và được đào thải.

Trong trường hợp người bệnh dùng quá nhiều paracetamol (người lớn dùng 6-10 gram trong 24 giờ, nếu yếu gan thì khoảng 3-4 gram; còn trẻ con một ngày uống liều 150mg/kg và nếu có bệnh lý về gan thì chỉ cần cho uống 100mg/kg là có thể bị ngộ độc), gan không đủ glutathion để chuyển hóa thuốc, N-acetyl benzoquinonimin tồn đọng sẽ gây hoại tử tế bào gan. 

PGS Đức khuyến cáo nhiều bậc phụ huynh hay tự ý cho dùng nhiều thuốc với biệt dược khác nhau nhưng thực chất chứa cùng dược chất paracetamol mà không biết đưa đến quá liều.

Hay khi con bị sốt nôn nóng muốn hạ sốt nhanh cho dùng thuốc quá liều dẫn đến trẻ vẫn bị ngộ độc. PGS Đức cho biết có nhiều bà mẹ vừa cho con hạ sốt, vừa đặt viên đặt hậu môn vì nghĩ viên đặt hậu môn an toàn và thực chất trẻ đã bị quá liều paracetamol.

Dấu hiệu cho thấy trẻ dùng quá liều paracetamol là trong vòng 24 giờ sau khi uống trẻ bị đau bụng, nôn ói, xanh tái, ngủ lịm li bì, cần phải đưa gấp đến bệnh viện để cấp cứu ngộ độc.

PGS Đức khuyến cáo khi bị sốt, giảm đau không được dùng paracetamol quá 10 ngày ở người lớn và quá 5 ngày ở trẻ con, trừ khi được bác sĩ hướng dẫn.

Đối với người lớn, liều paracetamol thông thường không nên quá 4 g/ngày (mỗi lần chỉ nên dùng 500-1.000 mg, một ngày không quá 4 lần). Riêng người cao tuổi nên dùng liều thấp hơn do chức năng gan đã kém. Những người bị men gan tăng, uống bia rượu nhiều khi sử dụng thuốc hết sức thận trọng.