TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến: “Tự chủ tuyển sinh phù hợp với Luật!"
Trao đổi với PV Infonet, TSKH. Phạm Đỗ Nhật Tiến – Nguyên trợ lý Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cho biết quan điểm của mình về dự thảo cho phép các trường đại học bắt đầu tổ chức tuyển sinh riêng từ năm 2014.
Bộ GD&ĐT đưa ra dự thảo quy định thay vì tuyển sinh “3 chung”, năm học 2014 các trường Đại học sẽ tự chủ trong công tác tuyển sinh. Nếu trường nào tổ chức thi “3 chung” sẽ đăng ký với Bộ. Ông đánh giá như thế nào về quy định này?
Tôi thấy quy định của Bộ đưa ra thời điểm này là phù hợp và cần thiết. Bởi lẽ, Luật Giáo dục đại học đã yêu cầu từ lâu rồi. Thực ra, quyền tự chủ trong công tác tuyển sinh của các trường Đại học ít nhiều đã đề cập đến Luật Giáo dục đại học từ năm 2005, nhưng vì nhiều lý do chưa thực hiện được. Năm 2011 vừa qua, Luật Giáo dục đại học có nhắc đến, trong đó giao quyền tự chủ hơn cho các trường đại học. Và trong đó có quyền tự chủ về tuyển sinh, vì vậy, tôi thấy việc Bộ GD&ĐT quyết định giao quyền tự chủ tuyển sinh cho các trường đại học trong thời gian tới là cần thiết.
Trong thực tế, thời gian qua, Bộ đã lo khâu tuyển sinh cho các trường đại học vì có nhiều vấn đề liên quan đến chất lượng tuyển sinh, cho nên Bộ mới tổ chức theo hình thức “3 chung” và hình thức này đã có được một số kết quả nhất định. Nhưng còn một số mặt hạn chế như thi triền miên gây áp lực nặng nề cho thí sinh, gây xáo trộn xã hội… việc giao quyền tự chủ tuyển sinh cho các trường đại học nhằm tháo gỡ những hạn chế này.
Đề án tuyển sinh mới của Bộ GD& ĐT theo ông có làm khó cho các trường ngoài công lập không?
Tôi nghĩ rằng không làm khó cho các trường ngoài công lập. Bởi vì, nếu trường ngoài công lập đã đủ sức, đủ lực theo quy định thì các trường công lập sẽ đón nhận quyết định này rất dễ dàng và phấn khởi.
![]() |
| Các trường tổ chức tuyển sinh nhưng phải giải trình qua 3 cấp |
Các trường đang gặp khó khăn về công tác tuyển sinh đầu vào hiện nay, nếu gặp phải quy định này của Bộ GD& ĐT sẽ gặp ảnh hưởng gì thưa ông?
Những trường nào chưa đủ chất lượng, quy định tối thiểu của Bộ thì tôi nghĩ chắc chắn sẽ cảm thấy khó khăn khi Bộ đưa ra quyết định này. Và nếu không tuyển sinh được, không đủ sinh viên, hoặc có những hoạt động không đúng với quy định của Bộ thì sẽ bị xử lý, thậm chí đóng cửa.
Việc giao quyền tự chủ cho nhiều trường như vậy, liệu chất lượng tuyển sinh đầu vào có bị ảnh hưởng, có tình trạng “thả cửa” thi đại học nhiều lần không thưa ông?
Bấy lâu nay chúng ta nói đến tự chủ là giao cho các trường tự quyền quyết định trong công tác tuyển sinh, thực hiện các nhiệm vụ của mình. Nhưng theo tôi cách nghĩ của nhiều người cho rằng cái quyền đó gần như là tự do, nhưng thực ra không phải.
Tự chủ trong công tác tuyển sinh là anh được tự quyền quyết định trong tuyển sinh, nhưng anh phải theo quy định của pháp luật. Theo quy định pháp luật ở đây có nghĩa là Bộ GD&ĐT sẽ phải đưa ra các quy định cụ thể để đảm bảo rằng khi anh thực hiện quyền tự chủ đó thì anh sẽ không ảnh hưởng đến chất lượng.
![]() |
| Theo TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến tự chủ nhưng vẫn phải tuân thủ theo quy định đặt ra của Bộ GD&ĐT |
Quy định cũng giống Luật Giao thông đường phố vậy. Anh đặt ra luật giao thông thì người đi đường phải tuân theo con đường anh đi như đèn xanh thì anh đi, đèn đỏ thì dừng lại… Nếu thực hiện đúng như vậy thì giao thông thuận tiện. Và quy định tự chủ trong tuyển sinh cũng sẽ như vậy, nếu như Bộ đặt ra quy định rõ ràng về tự chủ trong chỉ tiêu tuyển sinh thế nào? Trong việc ra đề thi thế nào? Tự chủ trong việc tổ chức thi thế nào? Trong việc công nhận tuyển sinh như thế nào?...
Nếu đặt ra được các quy định như vậy và giám sát các trường đại học một cách nghiêm túc, thì chất lượng sẽ không bị ảnh hưởng mà chỉ có tốt lên thôi.
Việc giao quyền tự chủ cho nhiều trường như vậy, khâu coi thi, chấm thi, tổ chức thi… liệu Bộ GD&ĐT sẽ giám sát ra sao?
Thực ra tự chủ đi đôi với trách nhiệm giải trình. Tức là anh phải giải trình ở 3 cấp. Thứ nhất là trong nội bộ nhà trường, tức là Hội đồng trường thay mặt nhà trường để xem xét cá nhân ông Hiệu trưởng trường thực hiện quy chế có đúng không? Từ tổ chức đến chỉ tiêu, giám sát, coi thi… có đúng không? Để đảm bảo nội quy trong nhà trường có đúng không?
Thứ 2 là, trường đó phải có trách nhiệm giải trình với cơ quan quản lý cấp trên, cụ thể là với Bộ GD&ĐT. Chẳng hạn quy định của Bộ thế này, tôi đã thực hiện đúng như vậy.
Thứ ba là, trường đó phải giải trình với xã hội. Anh phải giải trình với xã hội rằng là anh đã tổ chức thi nghiêm túc, đảm bảo các quy định về chỉ tiêu tuyển sinh, chấm thi, coi thi… để xã hội có thể giám sát được.
Như vậy, qua 3 khâu giải trình đó người ta sẽ nắm được thông tin công tác tuyển sinh của trường đại học đó, thì lúc đó anh không thể tùy tiện tuyển sinh được nữa.
Xin cảm ơn ông!

