Truy trách nhiệm của Ngân hàng Nhà nước trong vụ án OceanBank

NHNN năng lực yếu kém?

Đại diện Viện KSND TP. Hà Nội, ông Đào Hữu Cường đặt câu hỏi vì sao NHNN không kịp thời nhắc nhở OceanBank về việc chi lãi ngoài trong suốt giai đoạn 2009-2014, đặc biệt là trong thời gian từ 2011-2014 NHNN đã có 3 lần tiến hành thanh tra ngân hàng.

“Về thực trạng Ngân hàng Đại Dương trước thời điểm bị NHNN mua 0 đồng đã được thanh tra NHNN công khai kết luận. Nhưng trong suốt thời gian dài, Ngân hàng Đại Dương thực hiện trái luật nhưng không được NHNN phát hiện và ngăn chặn. Phải chăng NHNN cố tình bỏ qua hay do năng lực yếu kém?”, Kiểm sát viên Đào Hữu Cường bày tỏ nghi vấn. Tuy nhiên, vị đại diện NHNN Trần Đình Hùng xin khất câu trả lời.

Trước đó, ông Trần Đình Hùng cho biết, từ 21/12/2012 đến đầu năm 2014, NHNN đã công bố 3 kết luận thanh tra đối với OceanBank. Tuy nhiên, Thẩm phán Trương Việt Toàn tiếp tục đặt câu hỏi đối với ông Hùng:

“Một loạt kết luận của Thanh tra NHNN đối với OceanBank, việc kiểm tra kết luận của Thanh tra NHNN như thế nào? OceanBank không chấp hành kết luận của Thanh tra, vậy NHNN trách nhiệm đến đâu? Vì sao sau 2 năm không những không khắc phục mà lại để ngân hàng tái phạm? Rất nhiều văn bản đôn đốc được đưa ra, nhưng chỉ dừng lại ở giấy tờ, không có hậu kiểm?”

Đến lúc này, ông Trần Đình Hùng tiếp tục xin khất câu trả lời: “Tôi xin trả lời sau vì liên quan nhiều đến chức năng của cơ quan”.

Đại diện theo ủy quyền của Thống đốc NHNN, ông Trần Đình Hùng đã phải toát mồ hôi khi HĐXX chất vấn.

Tuy nhiên, HĐXX vẫn tiếp tục truy đến cùng khi đặt câu hỏi vì sao NHNN đã có những kết luận Thanh tra nhưng với hoạt động chi lãi suất vượt trần của OceanBank lại không được chỉ ra. Ông Hùng cho rằng mình không tham gia trực tiếp đoàn thanh tra nên cũng sẽ… trả lời sau.

HĐXX tiếp tục đặt câu hỏi: “Việc Ngân hàng Đại Dương không chấp hành sau khi ban hành Kết luận thanh tra số 390 của NHNN, hầu hết những vi phạm của ngân hàng Đại Dương đều là những vi phạm đã chỉ ra trong Kết luận thanh tra số 427. Những vi phạm này không được ngân hàng khắc phục mà còn lấn sâu hơn. Toàn bộ vi phạm này đều bị tái phạm, trách nhiệm của NHNN là như thế nào? Việc đôn đốc thực hiện sau 2 năm thanh tra ra sao? Vai trò của NHNN là như thế nào? Một số kết luận rất nghiêm trọng, hầu hết khoản nợ xấu vi phạm quy định về cho vay,  yêu cầu giảm vốn góp trong vốn điều lệ xuống đối với Hà Văn Thắm và các cổ đông liên quan đến Hà Văn Thắm đều không được thực hiện. Vậy trách nhiệm ở đâu khi không thực hiện?”

Đối với Kết luận thanh tra số 427 năm 2012 về việc giảm tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn, HĐXX cho rằng tại thời điểm đó nếu PVN nghiêm túc thực hiện giảm tỷ lệ từ 20% xuống 15% thì đã khác, trách nhiệm của NHNN cũng chính là chỗ này.

Ông Trần Đình Hùng cho rằng sau khi có văn bản của NHNN, OceanBank thực hiện chậm, và việc PVN góp vốn quá 5% cũng đã được Cơ quan CSĐT tách ra xử lý trong giai đoạn 2 của vụ án. Do vậy, đại diện của NHNN tiếp tục… khất câu trả lời vào giai đoạn 2 của vụ án.

Số liệu không đồng nhất

Trình bày trước HĐXX về các kết luận của Thanh tra NHNN về con số nợ xấu 14.000 tỷ đồng, lỗ 10.000 tỷ đồng sau thuế tại thời điểm 31/03/2014, cựu Chủ tịch OceanBank Hà Văn Thắm cho biết, đặc thù của ngân hàng này là Hội sở chính đặt tại tỉnh Hải Dương, nên suốt quá trình hoạt động chỉ có NHNN Chi nhánh Hải Dương và NHNN Trung ương vào kiểm soát, nhưng không hiểu sao năm 2014 đoàn thanh tra NHNN Chi nhánh Hà Nội lại vào thanh tra toàn diện ngân hàng, họ cũng không nắm được chỉ đạo của Thống đốc về việc chuyển từ các khoản đầu tư sang, nên có nhiều khoản tín dụng đoàn Thanh tra không nắm được nên đã xếp vào khoản nợ nhóm 5.

Cựu Chủ tịch OceanBank Hà Văn Thắm "không hiểu vì sao NHNN Chi nhánh Hà Nội vào thanh tra toàn diện ngân hàng".

Hà Văn Thắm sau đó có làm giải trình cho NHNN, Phó Thống đốc có yêu cầu đoàn thanh tra cũng như Vụ Phó Vụ Giám sát NHNN triệu tập OceanBank lên báo cáo thêm.

“Bị cáo có làm văn bản có dẫn chứng trích lục hóa đơn chứng từ của các khoản của khoản 14.000 tỷ đồng được cho là nợ xấu, và sau đó Thanh tra kết luận là Ngân hàng Đại Dương đã tất toán xong với khách hàng 8.000 tỷ đồng, nợ xấu chỉ còn 6.000 tỷ đồng và sẽ tiếp tục làm và cam kết lộ trình làm là chỉ còn 5%…”

Với các khoản vay liên quan đến Hà Văn Thắm, cựu Chủ tịch OceanBank cho rằng mình vay bao nhiêu, cơ quan điều tra đã xác định hết.

“Số nợ của bị cáo theo kết luận của Cơ quan điều tra ghi rõ vào ngày 13/3/2016 thì nợ 14.000 tỷ đồng đã rút xuống chỉ còn 4.900 tỷ đồng. Có nghĩa là nếu như ngân hàng Đại Dương trích lập dự phòng 14.000 tỷ đồng thì đã được trích ra. Và sau khi cán bộ điều tra cho biết cũng đã thu hồi được khá lớn nên bị cáo mong HĐXX xem xét lại và thông báo cho khách hàng của OceanBank là tình hình tài chính của OceanBank không quá xấu”.

“Trích lập dự phòng không có nghĩa là lỗ bởi vì đa số nợ xấu đều có tài sản đảm bảo. Xấu nhất là khoản vay 500 tỷ đồng của Công ty Trung Dung nhưng bị cáo nghĩ có thể thu hồi tối thiểu 134 tỷ đồng đối với khoản vay này, chưa kể tiền lãi phát sinh”, bị cáo Hà Văn Thắm tỏ ra lạc quan về tình hình “sức khỏe” của OceanBank.