“Tôi biết doanh nghiệp phải phí lót tay, chi ngoài... rất cao"

TS. Lê Đăng Doanh thẳng thắn bày tỏ quan điểm với Infonet xoay quanh chuyện chi phí lót tay, khoản chi ngoài mà doanh nghiệp phải bỏ ra để tránh bị làm phiền, "khó dễ"...

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, 2 tháng đầu năm số DN giải thể phá sản vẫn tăng 6,8% so với cùng kỳ năm 2015 với gần 2.200 DN, trong đó phần lớn là DN quy mô nhỏ. Ông có bất ngờ về con số này?

Số DN giải thể, phá sản tuy đã giảm nhưng vẫn cao, đặc biệt lại rơi vào số DN quy mô nhỏ (vốn dưới 10 tỷ đồng) là thách thức lớn, buộc chúng ta phải nhìn thẳng, liệu môi trường kinh doanh đã thật sự bình đẳng, minh bạch như báo cáo của các bộ, ngành?

Gần đây theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, tỷ lệ thu thuế ở Việt Nam quá lớn, khi DN “làm 10 đồng, phải nộp thuế 4 đồng” cũng là thực tế cần nhìn nhận. Dù Bộ Tài chính ngay sau đó đã đưa ra lý giải nhưng những con số đưa ra tôi cho rằng chỉ là  “phần nổi”, số thu vào ngân sách. Thực tế, tôi biết DN phải trả khoản chi ngoài rất cao chứ không hề nhỏ…

“Tôi biết doanh nghiệp phải phí lót tay, chi ngoài... rất cao

TS. Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng CIEM

Nhưng có một thực tế là DN Việt đang rơi vào xu hướng cá thể hóa, li ti hóa. Điều này có đáng lo ngại, thưa ông?

Để cạnh tranh thì phải hợp tác, liên kết với nhau, với DN nước ngoài. “Cửa” cho DN nước ngoài nên mở 30%, 40% thậm chí là 49% chứ không phải chỉ 10-20% như trước đây. Có như thế DN Việt Nam mới đổi mới được quản trị, từ bỏ kinh doanh bằng mối quan hệ, thay vào đó kinh doanh dựa vào nền tảng khoa học công nghệ mới…

Phải chăng chi phí giao dịch, lót tay, thuế, phí… quá “khủng” khiến DN “làm mãi không đủ chi”, muốn tồn tại thì phải kinh doanh bằng mối quan hệ như ông đề cập?

Đây cũng chính là thực tế được đề cập tới nhiều. Thực tế này đặt chúng ta trong bối cảnh phải thay đổi từ cá thể nhỏ nhất là cán bộ Nhà nước, cho tới thể chế, bộ máy Nhà nước…

Việt Nam đang tham gia một loạt các Hiệp định thương mại tự do (FTA) quan trọng, như FTA với EU, rồi 2 năm tới là Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) có hiệu lực. Điều gì khiến ông lo lắng nhất khi các FTA này “mở” ra, thưa ông?

Tôi lấy một ví dụ đơn giản thế này. Nghị quyết 19 của Chính phủ yêu cầu giảm thời gian thông quan qua cảng từ 16 ngày xuống còn 10 ngày, nhưng khi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) có hiệu lực thì yêu cầu giảm thời gian này xuống chỉ còn 48 giờ.

Áp lực giảm thời gian thông quan từ 10 ngày xuống còn 48 giờ có lớn không? Quá lớn.

Thực tế này đòi hỏi và buộc chúng ta buộc phải thay đổi, từ mỗi cá nhân, mỗi cán bộ cho tới cả bộ máy chính trị cũng phải “vận động”, đổi mới.

Cải cách hiện giờ cũng đã được chúng ta đưa vào cam kết rõ ràng và phải công khai minh bạch, đấu thầu bình đẳng. Đây là thách thức nhưng là sức ép lành mạnh. Nếu không làm, không thay đổi thì sẽ không nắm được cái lợi lớn mà dường như chúng ta đã nắm trong tay. Tôi muốn nhắc lại, hội nhập, tham gia các FTA, Việt Nam phải chấp nhận có thắng – thua, tự vươn lên để đổi mới.

Đổi mới, buộc phải đổi mới. Dường như chúng ta đã – đang không còn sự lựa chọn nào khác khi các FTA “ập” tới. Nhưng bằng cách nào, như thế nào, thưa ông?

Nếu hỏi Việt Nam phải đổi mới như thế nào, công nghiệp hóa (CNH) ra sao thì tôi khẳng định, CNH đang bước sang giai đoạn mới. Chúng ta đang sống giữa sự cạnh tranh gay gắt mà lại muốn sống bình yên, ổn định, còn hơn giàu mà bon chen thì ước mơ đó nên từ bỏ sớm.

Đối mặt với bẫy tự do hoá thương mại, Việt Nam phải tìm ra sản phẩm có thế mạnh hơn các nước khác, bắt đầu bằng sản phẩm, thị trường ngách. Đơn cử, lâu nay mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam là điện thoại di động. Nhưng mặt hàng này mới chỉ dừng lại ở mức độ gia công. Để tăng hàm lượng giá trị gia tăng thì buộc chúng ta phải phát triển công nghiệp phụ trợ, phát triển sản phẩm chủ lực.

Nguyễn Hoài (thực hiện)

Hai bàn tay trắng làm nên đống nợ, 9X quyết vực dậy, mỗi năm doanh thu 4-5 tỷ

Từng thất bại khi khởi nghiệp với nông nghiệp, dẫn đến việc phải gánh khoản nợ lên tới 3 tỷ đồng khi vừa tròn 20 tuổi, Nguyễn Văn Đạt vẫn quyết tâm làm lại từ đầu với tâm niệm “ngã ở đâu thì đứng lên ở đấy.”

Mua vàng ngày Thần Tài không quan tâm giá cả, có khách phóng tay mua trăm nhẫn

Hàng nghìn người chen nhân đi mua vàng ngày mùng 10 tháng Giêng cầu Thần Tài "gõ cửa". Trong đó, có người mua tới 10 lượng vàng miếng, vàng nhẫn các loại mà không quan tâm giá vàng cao hay thấp.

Giá vàng hôm nay 17/2/2024 tăng nhanh, vàng SJC chao đảo trước ngày vía Thần Tài

Giá vàng hôm nay 17/2/2024 trên thị trường thế giới tăng cao trở lại do chịu áp lực sau báo cáo lạm phát của Mỹ. Giá vàng miếng SJC trong nước cũng tăng nhanh, lên 78,6 triệu đồng/lượng trước ngày vía Thần Tài.

Giá vàng hôm nay 15/2/2024 giảm cả triệu đồng/lượng sau cú lao dốc vàng thế giới

Giá vàng hôm nay 15/2/2024 trên thế giới dừng ở ngưỡng 1.990 USD/ounce sau khi lao dốc phiên liền trước. Giá vàng miếng của DOJI giảm 200.000 đồng (mua vào) và 800.000 đồng (bán ra) trong khi vàng SJC vẫn chưa điều chỉnh.

Mặt hàng Việt đứng Top 5 thế giới, chỉ 1 tháng thu về gần 1,5 tỷ USD

Được khách hàng từ châu Á tới Mỹ đều thích mê, một mặt hàng Việt Nam đứng Top 5 thế giới chỉ một tháng xuất khẩu đã thu về gần 1,5 tỷ USD.

400 nghìn đồng mỗi quả, bưởi ruby Thái Lan vẫn ‘cháy hàng’

Tràn về chợ Tết, bưởi ruby Thái Lan có vỏ bên ngoài khá giống với bưởi da xanh Việt Nam. Song, giá của loại bưởi này lên tới 400.000 đồng/quả trọng lượng 2kg vẫn “cháy hàng”.

Những cách thưởng Tết độc lạ gây chú ý

Thưởng Tết là một trong những chủ đề “nóng” dịp cuối năm. Năm nay, bên cạnh việc thưởng Tết bằng tiền, nhiều công ty còn chọn những món quà độc đáo để thưởng cho nhân viên. Cách thưởng Tết độc lạ này đã thu hút sự chú ý của dư luận.

Dân buôn tiết lộ sự thật về đùi heo muối Tây Ban Nha bán tại thị trường Việt

Đùi heo muối Tây Ban Nha "phiên bản giới hạn" bán với giá 112 triệu đồng/chiếc gây xôn xao mạng xã hội những ngày gần đây. Tại thị trường Việt, dân buôn tiết lộ đùi heo muối vì sao được bán la liệt với giá khá rẻ.

Hút 400 tấn vàng trong dân bằng chứng chỉ vàng, trả lãi như gửi tiền tiết kiệm

Chứng chỉ vàng cần do Ngân hàng Nhà nước phát hành. Thay vì giữ vàng vật chất thì chứng chỉ này sẽ giúp người dân chỉ cần giữ “vàng giấy” đó và có thể trao đổi trên sàn giao dịch.

Túi Dior và bê bối đệ nhất phu nhân, đồ hiệu đắt đỏ nhiều tai tiếng

Thương hiệu thời trang mang phong cách cổ điển Dior của Pháp dính nhiều tai tiếng trong hoạt động kinh doanh. Hàng hiệu xa xỉ này còn gắn với vụ bê bối liên quan tới các nhân vật nổi tiếng, thậm chí liên quan cả nguyên thủ.