Tiền ảo thách thức các nhà quản lý về an ninh tiền tệ

Tại buổi họp báo công bố Giải thưởng Lãnh đạo CNTT và An ninh thông tin Đông Nam Á tiêu biểu 2017 tại Hà Nội mới đây, ông Nguyễn Quang Thanh, Giám đốc Sở TT&TT TP Đà Nẵng đã nói về xu hướng dùng tiền ảo vào tiền mã hóa như Bitcoin và Blockchain tại Việt Nam. Điều này đặt ra vấn đề về an ninh tiền tệ, trong khi đó hiện tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vẫn rất lúng túng trong việc quản lý tiền ảo. Ông Thanh đề nghị một số đại diện ngân hàng nước ngoài chia sẻ kinh nghiệm về giải pháp để đảm bảo an ninh tiền tệ đối với xu hướng dùng Bitcoin và Blockchain.

Trước ý kiến của ông Nguyễn Quang Thanh, ông Archieval B.Tolentino, Giám đốc CNTT và ANTT thuộc Ngân hàng Landbank Philippinnes chia sẻ, tiền ảo là tiền được mã hóa thành các con số mà người khác cũng không thể làm giả được. Hiện nay có một số nước ủng hộ xu hướng dùng tiền ảo trong thanh toán không dùng tiền mặt. Việc mã hóa tiền tệ là một công nghệ rất tích cực trong thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, nhưng nhiều ngân hàng nhà nước vẫn đang cân nhắc có cho dùng tiền ảo hay không, ngay cả nhiều nước G7, G8 cũng đang xem xét có chính thức hóa tiền ảo hay không. Mặc dù nhiều nước công nhận người dân được dùng tiền ảo để chi tiêu như mua nhà, mua ô tô nhưng dưới góc nhìn của doanh nghiệp thì cần cân nhắc khi chính thức cho lưu hành tiền ảo vì vẫn nhận thấy có nhiều rủi ro.

“Đây là vấn đề mà các ngân hàng nhà nước phải cân nhắc một cách kỹ lưỡng”, ông Archieval B.Tolentino nói.

Một số ý kiến khác tại cuộc họp báo cũng cho rằng, thực chất Bitcoin và Blockchain là một xu thế “rất hay” chứ không thật sự chỉ tiềm ẩn rủi ro như nhiều người vẫn nghĩ. Tuy nhiên đây là vấn đề mà ngành ngân hàng của nhiều nước vẫn đang trong quá trình thảo luận, nghiên cứu và còn nhiều ý kiến khác nhau.

Tại Hội thảo "Một số vấn đề về tiền điện tử, tiền ảo và ứng dụng điện toán đám mây” vừa được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Microsoft tổ chức tại Hà Nội, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho hay, sự xuất hiện của tiền ảo tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức trong việc kiểm soát dòng tiền, rủi ro phát sinh trong thanh toán và an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng.

Ông Phạm Tiến Dũng, Vụ Trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước nhận định, sự xuất hiện của đồng tiền điện tử, tiền ảo đã tạo ra nhiều cơ hội, thách thức trong việc kiểm soát dòng tiền, rủi ro phát sinh trong thanh toán và an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng, nhất là trước xu hướng các hoạt động tài chính ứng dụng công nghệ của các tổ chức không phải là ngân hàng (non-bank) đang phát triển rất mạnh.

 “Đây chính là bài toán khó của các cơ quan quản lý, các nhà hoạch định chính sách”, ông Dũng nhấn mạnh.

Trong khuôn khổ Hội thảo, các chuyên gia có nhiều kinh nghiệm về lĩnh vực công nghệ và thanh toán đến từ Công ty Microsoft đã trình bày và chia sẻ 3 nội dung quan trọng đó là những xu hướng về tiền ảo đối với các Ngân hàng Trung ương. Ứng dụng công nghệ blockchain trong lĩnh vực thanh toán và Những thay đổi số hóa thông qua công nghệ điện toán đám mây.

Giới thiệu về tiền ảo, bà Lesley Goh, Giám đốc FSI, khu vực Châu Á – Thái Bình Dương chia sẻ, tiền mã hóa/tiền ảo là loại tiền kỹ thuật số được thiết lập trên nền tảng công nghệ chuỗi khối (blockchain), vận hành trên một cuốn sổ cái phân tán (distributed ledger), một bảng ghi tất cả các giao dịch được cập nhật và lưu trữ bởi các thành viên tham gia hệ thống, cho phép người dùng thực hiện các giao dịch thanh toán an toàn và lưu trữ loại tiền này một cách ẩn danh và không thông qua một bên trung gian thứ ba.

Theo chia sẻ từ vị Giám đốc FSI thì kết quả khảo sát của Trung tâm nghiên cứu thuộc Đại học Cambrigde (Anh) đối với các Ngân hàng Trung ương trên thế giới cho thấy hiện có đến 82% các ngân hàng mong muốn ứng dụng công nghệ Blockchain trong việc kiểm soát tiền ảo/tiền mã hóa; 55% các ngân hàng ứng dụng Blockchain trong lĩnh vực thanh toán... Đồng thời, đại diện Microsoft cũng trình bày một số sản phẩm ứng dụng công nghệ hiện đại mà Microsoft đang nghiên cứu và phát triển, cũng như đưa ra những khuyến nghị cho Ngân hàng Nhà nước trong việc ứng dụng nền tảng công nghệ thông tin hiện đại vào hoạt động ngân hàng.

Cũng cách đây chưa lâu, nhóm nghiên cứu Anti-Malware của Kaspersky Lab vừa xác định được hai botnet trên các máy tính bị nhiễm phần mềm độc hại và chúng cài đặt âm thầm những phần mềm đào tiền ảo hợp pháp được sử dụng để tạo tiền ảo ("mine") dựa trên công nghệ blockchain.

Trong một trường hợp, các chuyên gia an ninh mạng vừa xác định được hai botnet trên các máy tính bị nhiễm phần mềm độc hại. Tội phạm mạng đang bí mật cài đặt những phần mềm đào tiền ảo trên hàng ngàn máy tính cá nhân.

Kết quả nghiên cứu của các chuyên gia Kaspersky Lab cũng cho thấy, đằng sau những botnet mới được phát hiện, các tội phạm phân phối phần mềm khai thác với sự trợ giúp của các chương trình phần mềm adware mà nạn nhân đang cài đặt tự nguyện. Sau khi chương trình adware được cài đặt trên máy tính của nạn nhân nó tải về một thành phần độc hại trình cài đặt đào tiền.

Thành phần này cài đặt phần mềm khai thác tiền ảo và ngoài ra, thực hiện một số hoạt động để đảm bảo rằng phần mềm hoạt động càng lâu càng tốt. Các hoạt động này cụ thể là cố gắng vô hiệu hóa phần mềm bảo mật; Theo dõi tất cả các ứng dụng khởi chạy và đình chỉ các hoạt động của riêng chúng nếu một chương trình giám sát các hoạt động hệ thống hoặc quá trình điều khiển được bắt đầu. Đồng thời, đảm bảo bản sao của phần mềm đào tiền ảo luôn có mặt trên ổ cứng và khôi phục lại nếu nó bị xóa.