Thuế thu nhập cá nhân: Quá cao và tận thu

Mức thuế suất thuế TNCN được coi là cao và đang tận thu. Ảnh: T.T

Luật sư Trương Thanh Đức (Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam – VNBA) nêu ví dụ, hiện khung thuế giữa các bậc còn quá hẹp, giữa bậc 1 và 2 chỉ chênh nhau 1 triệu, mức thuế đóng “nhảy” từ 5% lên 10%. Đặc biệt mức thuế suất từ 20% (thu nhập từ 18 - 32 triệu đồng/tháng) đến 35% (thu nhập trên 80 triệu đồng/tháng) là quá cao, có phần tận thu.

Tính ra, ở bậc 1 mức khởi điểm chịu thuế là 5% tưởng là thấp, nhưng nó chỉ là sự “đánh lừa cảm giác” của người bị đóng thuế, vì với thu nhập từ 4-5 triệu đồng/tháng, người nộp thuế phải sẽ chỉ phải đóng khoản tiền “nhẹ nhàng” tối đa 50.000 đồng/tháng.

“So với mức thu nhập, khoản đóng thuế “hẻo” khiến nhiều người đang lầm tưởng khoản thuế TNCN chẳng đáng là bao, nhưng ở các bậc thuế cao hơn, sự tận thu là thấy rõ” – vị luật sư này nhìn nhận.

Với quy định thuế hiện hành, người có có thu nhập 100 triệu đồng/tháng sẽ phải nộp khoảng 25 triệu đồng/tháng, thu nhập 200 triệu đồng/tháng số thuế phải nộp gần 60 triệu đồng/tháng (tương đương tỷ lệ thuế đóng 30%). Lý giải, ông Đức cho rằng, hiện ở Việt Nam có người thu nhập trên 100 triệu đồng đến 200 triệu đồng/tháng, nhưng để có mức thu nhập này, họ phải chi rất nhiều.

“Hay nói đúng hơn, Luật thuế TNCN đang có biểu hiện của sự tận thu, thu nhầm còn hơn bỏ sót” – Luật sư Trương Thanh Đức thẳng thắn và đề xuất, thay vì có 7 bậc thuế (từ 5% tới 35%) đối với biểu thuế lũy tiến từng phần hiện tại, nên giảm xuống còn 4 bậc thuế suất là 5%, 10%, 15% và 20%.

Đồng thời, nới rộng khoảng cách bước nhảy thuế suất ở các bậc, mức thuế bậc 1 nên tính thuế từ thu nhập trên 4 triệu đồng đến 14 triệu đồng, thay cho mức trên 4 triệu đồng đến 9 triệu đồng như hiện nay.

Không những thế, về mức khởi điểm chịu thuế hiện nay là 4 triệu đồng/tháng, TS. Đỗ Thị Thìn – Phó chủ tịch Hội đồng tư vấn Thuế cho rằng, hiện quá thấp so với thu nhập, không đủ sống mà vẫn phải nộp thuế.

“Thu nhập eo hẹp trong 4 triệu đồng/tháng, chưa kể các khoản chi phí cho đời sống (ăn ở, đi lại…) thì mức này nên được nâng lên 5 triệu đồng/tháng sẽ phù hợp hơn” – bà Thìn nhận xét.

Đồng tình với quan điểm này, bà Nguyễn Thị Cúc – Nguyên Phó tổng cục trưởng tổng cục thuế cũng cho rằng, nên xem và tính toán lại mức thuế suất ở bậc cao từ 25-35% có phù hợp với hiện tại hay không, hay cần sửa đổi cho phù hợp. “Điều tiết thuế cao không phải ở mức giảm trừ mà nằm ở mức thuế suất cao, từ 25-35% hiện nay” – bà Cúc nói.

Đại diện cho Bộ Tài chính, ông Nguyễn Văn Phụng – Phó vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính) bày tỏ, đây là loại thuế phức tạp, còn có nhiều vấn đề chưa đạt được chuẩn mực.

"Nhưng, quan điểm của những người xây dựng Luật trước đây không phải là để “bóp mồm” dân, mà chỉ coi đây là “vạch sơn” để những người có thu nhập ở mức này tạm thời đóng thuế trước, tránh thất thu cho ngân sách"- ông Phụng giải thích.

Ông Phụng cho biết thêm, qua 3 năm có hiệu lực Luật thuế TNCN đã bộc lộ rõ những điều bất hợp lý. Do đó, những ý kiến đóng góp của các diễn giả, doanh nghiệp sẽ được Bộ Tài chính tiếp thu một cách nghiêm túc, thẳng thắn để chuẩn bị cho việc sửa luật này vào năm 2012.

Linh Anh