Thị trường trái phiếu đang dần ấm lại

Gần 3 tuần sau khi hành lang pháp lý mới về phát hành trái phiếu doanh nghiệp được ban hành, thị trường đang dần ấm lại. Đây là bài học rất đáng giá trong thiết kế chính sách và ứng xử với thị trường.

Hôm qua báo chí đưa một thông tin rất đáng chú ý: các doanh nghiệp bất động sản đã huy động được hơn 20.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp. Cùng với số phát hành của Masan và một vài doanh nghiệp khác trong lĩnh vực sản xuất hàng tiêu dùng, giá trị trái phiếu doanh nghiệp đã đạt khoảng 1 tỷ USD.

Đây là thông tin rất tốt trên cơ sở chỉ có duy nhất một doanh nghiệp phát hành thành công 110 tỷ đồng trong tháng 1/2023, trong khi việc phát hành đã bị bóp nghẹt và tâm lý thị trường đông cứng kể từ đầu tháng 9/2022 khi nghị định 65 được ban hành với nhiều điều kiện siết chặt.

Tác động ngược của Nghị định 65 lên thị trường lớn đến mức, yêu cầu sửa đổi nghị định này đã được nêu rõ một nghị quyết của Chính phủ cuối năm ngoái để “cứu” thị trường.

Ngày 5/3 vừa rồi, Nghị định 08 về phát hành trái phiếu doanh nghiệp có hiệu lực, sửa đổi một số quy định của Nghị định 65. Chỉ trong vòng 3 tuần, tổng số tiền huy động gần 1 tỷ đô la như kể trên cho thấy, văn bản pháp lý này dường như đang giúp làm lành những vết thương tâm lý và bước đầu lấy lại niềm tin của thị trường.

Chỉ đạo của Thủ tướng và phản ứng chính sách lần này của Bộ Tài chính là đúng đắn nhằm thực hiện một chủ trương lớn: mở rộng thị trường trái phiếu doanh nghiệp để đa dạng hóa các kênh dẫn vốn, tránh phụ thuộc gần như hoàn toàn vào hệ thống ngân hàng.

Chủ trương phát hành trái phiếu doanh nghiệp được ghi vào nhiều nghị quyết của Đảng từ nhiều năm trước, nhưng rồi chưa thành công cho đến các năm 2020, 2021 khi thị trường bùng nổ.

 Khi kênh trái phiếu co lại thì tín dụng ngân hàng đương nhiên lại là kênh dẫn vốn chính. Ảnh: Hoàng Hà

Thật đáng tiếc, vụ việc Tân Hoàng Minh, Vạn Thịnh Phát… nổ ra, kéo theo cách ứng xử không khéo léo và hành lang pháp lý bị thu hẹp bởi Nghị định 65 đã làm hỏng thị trường này, làm nhiều doanh nghiệp lao đao, kể cả các doanh nghiệp có năng lực tài chính thật sự và nhà đầu tư lo lắng.

Thậm chí, có doanh nghiệp than phiền, họ phát hành trái phiếu nhằm mở rộng đầu tư, tạo việc làm, đóng góp cho phát triển kinh tế đất nước đúng theo chủ trương, luật pháp mà rồi bị coi như tội đồ.

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp ở Việt Nam còn rất nhỏ so với quốc tế. Đến cuối năm 2022, quy mô thị trường của Việt Nam đạt gần 16% GDP, rất khiêm tốn khi xếp cạnh các quốc gia khác. Quy mô thị trường của Trung Quốc gần 37% GDP; Hàn Quốc gần 87% GDP; Nhật Bản gần 18% GDP; Singapore hơn 35% GDP; Thái Lan hơn 25% GDP; Malaysia hơn 55% GDP, theo báo cáo của Chính phủ.

Kênh trái phiếu co lại thì tín dụng ngân hàng đương nhiên lại là kênh dẫn vốn chính. Tuyệt đại các doanh nghiệp chỉ biết tìm đến ngân hàng để vay vốn ngắn và trung hạn để đầu tư dài hạn nếu không muốn tìm vốn tín dụng đen quá đắt đỏ và rủi ro. Nhưng rồi, cái room tín dụng chỉ được nới ra chỉ gần 2 tuần trước khi kết thúc năm, làm nhiều doanh nghiệp không thể vay vốn, tình trạng mất thanh khoản đã diễn ra khá phổ biến.

Tình thế trên nói lên tất cả: cần tiếp tục phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp một cách an toàn, lành mạnh, ổn định để vượt ra tình thế này.

Nghị định 08 có hai điểm quan trọng.

Thứ nhất, các doanh nghiệp phát hành trái phiếu trong trường hợp gặp khó khăn khi thanh toán gốc và lãi trái phiếu có thể sử dụng các tài sản hợp pháp của mình để đàm phán với các nhà đầu tư thanh toán bằng tài sản; và đàm phán với các nhà đầu tư để gia hạn thêm thời gian tới 2 năm.

Thứ hai, ngưng quy định xác định tư cách nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp là cá nhân; ngưng các quy định về xếp hạng tín nhiệm đối với doanh nghiệp phát hành; ngưng về thời gian để phát hành đối với một đợt trái phiếu, như nghị định 65 quy định và vì thế, dẫn đến thị trường bị bóp nghẹt thời gian qua.

Tác động của những điểm này đối với thị trường trong trung hạn đến đâu thì cần thêm thời gian, nhưng những tín hiệu của thị trường trong mấy tuần qua là tích cực.

Về phần mình, các nhà đầu tư cần đánh giá tiềm năng, độ rủi ro của các trái phiếu, của các doanh nghiệp phát hành nếu có ý định đầu tư. Cần đọc lịch sử tín dụng và điểm tín dụng tốt hay xấu, thể hiện qua các đợt huy động thành công vốn trong hay ngoài nước, khả năng thanh toán nợ đúng hạn.

Còn doanh nghiệp phát hành cần đảm bảo minh bạch thông tin và nhất là đảm bảo kinh doanh hiệu qủa để thu hút nhà đầu tư trái phiếu. Nhà đầu tư cũng cần được tham dự các buổi gặp mặt, hội nghị của doanh nghiệp phát hành để hiểu về chiến lược kinh doanh.

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang chứng kiến hai xu hướng trái ngược. Nhiều doanh nghiệp phát hành không thành công, xin khất nợ trái phiếu; nhiều nhà đầu tư lo lắng, như ngồi trên lửa khi các khoản đầu tư của mình đang gặp rủi ro.

Tuy nhiên, còn rất nhiều doanh nghiệp vẫn phát hành thành công, mua lại trước hạn, thanh toán đúng hạn nhiều lô trái phiếu. Năng lực tài chính, kỹ năng quản trị, khả năng thanh toán và nhất là mức lãi suất của họ vẫn rất tốt.

Vấn đề hiện nay là cả Nhà nước, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần bình tĩnh, tỉnh táo và khôn ngoan trong ứng xử với trái phiếu mới giúp khơi lại niềm tin thị trường.

Tư Giang

‘Thủy quái’ đáng sợ đổ về Việt Nam, nhiều nước từng phải trả giá đắt

Tôm hùm đất - sinh vật ngoại lai từ Trung Quốc - đang đổ bộ chợ Việt. Loại tôm này được xem là 'thủy quái' đáng sợ với ngành nông nghiệp. Nhiều nước đã hối hận, trả giá đắt khi đưa con tôm này về nuôi.

Sinh vật ngoại lai từ Trung Quốc đổ bộ chợ Việt, bán giá cao vẫn đắt hàng

Là sinh vật ngoại lai đe dọa tới ngành nông nghiệp, song những ngày này, tôm hùm đất Trung Quốc lại đổ bộ chợ Việt. Đáng chú ý, giá loại tôm hùm này khá đắt nhưng vẫn đông khách mua ăn.

Vinamilk công bố báo cáo phát triển bền vững chủ đề ‘Net Zero 2050’

Báo cáo phát triển bền vững của Vinamilk - doanh nghiệp được đánh giá cao về các thực hành ESG, luôn được các nhà đầu tư, cộng đồng quan tâm, nghiên cứu. Báo cáo năm 2023 vừa được Vinamilk công bố có chủ đề “Để tâm thay đổi - Net Zero 2050”.

Vấn nạn kiếm tiền từ livestream 'bẩn'

Nhiều người sẵn sàng livestream đưa các nội dung “bẩn” lên các nền tảng mạng xã hội, miễn là có nhiều lượt xem nhằm thu lợi bất chính.

Đưa sản phẩm sữa Việt Nam vào chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu

Nhiều nhà mua hàng, chuỗi phân phối quốc tế lớn đã kết nối với Vinamilk cho nhu cầu về sản phẩm sữa, thức uống dinh dưỡng tại Triển lãm kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế 2024 vừa qua.

Giảm nhập từ Thái Lan, Trung Quốc 'bạo chi' mua sầu riêng Việt Nam

Thái Lan là nhà cung ứng sầu riêng lớn nhất cho thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc đang giảm nhập hàng Thái, nhưng lại tăng chi cho sầu riêng từ Việt Nam để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước.

Sức hút của Vinamilk tại triển lãm quốc tế ngành sữa Vietnam Dairy 2024

Tại Triển lãm quốc tế chuyên ngành sữa và sản phẩm sữa 2024 (Vietnam Dairy 2024), Vinamilk gây ấn tượng khi mang đến không gian đa chiều - trải nghiệm đa giác quan; đồng thời truyền cảm hứng về hành trình Net Zero với nhiều điểm nhấn nổi bật.

Đu hot trend kẹp tóc hoa sứ, bánh đồng xu Hàn... kẻ khóc, người cười

Nắm bắt nhanh, chớp cơ hội kinh doanh các sản phẩm ‘hot’, đánh đúng tâm lý của một bộ phận người dùng nên nhiều người bán hàng ‘đắt như tôm tươi’, lãi đậm trong thời gian ngắn. Song những trào lưu đó cũng rất nhanh tàn.

Agribank hỗ trợ khách hàng tiếp cận vốn sản xuất kinh doanh

Thời gian qua, Agribank đã chủ động, linh hoạt cung ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế và phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, sẵn sàng và chủ động làm việc trực tiếp với khách hàng, cùng tìm cách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận vốn.

Làm trà từ trái vàng ruộm ở vùng quê Đất Đỏ, thu nhập hàng trăm triệu mỗi năm

Hơn 10 năm ấp ủ ý tưởng tạo ra sản phẩm từ loại trái đặc trưng của vùng đất nơi mình sinh ra, anh Hiếu đã cho ra đời sản phẩm trà Lêkima mang hương vị mới lạ mà không nơi nào có được.