Thả giá bán lẻ, vàng về sát thế giới bằng... niềm tin?

Sáng 28/6, nhìn vào bảng niêm yết giá bán 35,1 triệu đồng/lượng, người ta kinh ngạc với đà tuột dốc không phanh của vàng một phần, nỗi kinh ngạc còn lớn hơn với mức chênh lệch mua bán như thách thức: từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng. Chưa bao giờ chênh lệch mua bán bị đẩy xa khủng khiếp như vậy.

Nhưng cũng chỉ ít giờ sau cán đáy 35,1 triệu, vàng tăng vọt lên 36,6 triệu, rồi nhanh chóng đặt giá 37 triệu đồng, trong khi giá thế giới chỉ tăng được 8-9 USD/ounce trong chốc lát rồi lại quay về 1230-1204 USD/ounce. Nguyên nhân chẳng được giải thích, nhưng nhìn vào dòng người ồ ạt đổ đi mua vàng, khiến cửa hàng cháy vàng miếng, vàng phi SJC vốn bị chê ỏng chê eo cũng lập tức được người dân gật đầu mua đại, mua vét, đến nỗi hiệu vàng tỉnh ngoài không còn vàng chỉ lẻ, chỉ bán cho người có tiền mua từng lượng trở lên. Như thế đủ thấy quyền lực của các đại lý kinh doanh vàng được cấp phép chính thức với thị trường này.

Người dân đi mua vàng căng thẳng theo dõi bảng giá vàng điều chỉnh liên tục. Ảnh: Quỳnh Anh

Kể từ khi lập đỉnh trên 1.900 USD/ounce năm 2011, đến thời điểm này giá vàng đã giảm hơn 30%. Hàng loạt quỹ đầu tư lớn xả vàng. Nhưng với thị trường nội địa, điểm yếu là khách hàng vẫn bị các nhà kinh doanh vàng "nắm thóp".

Thời điểm ngân hàng tất toán trạng thái vàng, trả nợ vàng cho dân đã thực sự khép lại, vì 2 ngày cuối cùng rơi vào 2 ngày nghỉ cuối tuần. Câu hỏi đặt ra là liệu sau 30/6, giá vàng trong nước có khả năng thu hẹp khoảng cách với giá vàng thế giới, khi mà nhu cầu mua vàng của ngân hàng để trả nợ đã gần như không còn?

Theo thông tin từ NHNN thì con số chưa hoàn thành tất toán của một số ngân hàng "còn rất nhỏ", chỉ khoảng 2% tổng số. Tuy nhiên, 2% này tương đương với khối lượng cụ thể bao nhiêu thì NHNN không công bố. 

Trong điều hành thị trường vàng, trước phản ánh từ dư luận cho rằng vẫn còn những hạn chế trong chính sách, mức chênh lệch còn ở mức khá cao. Tại kỳ họp Chính phủ 6 tháng đầu năm vừa kết thúc chiều 28/6, Phó Thống đốc Nguyễn Đồng Tiến khẳng định, giải pháp trước mắt vẫn là ổn định thị trường vàng, ổn định tỷ giá đồng Việt Nam. Đến thời điểm này các NH đã tất toán các khoản vàng huy động, những yếu tố bất ổn sẽ khắc phục trong thời gian tới.

Cũng tại kỳ họp này, Thủ tướng đã chỉ đạo NHNN “không gia hạn cho bất cứ một NH nào trong việc tất toán vàng. Không du di cho một ai hết. Cứ hết tháng 6 là kết thúc”.

Nếu theo đúng dự đoán, sau khi các ngân hàng tất toán xong trạng thái vàng, nhu cầu mua vào của ngân hàng để trả nợ không còn, trong khi nguồn vàng chảy về trả lại cho người dân từ ngân hàng đã đáp ứng xong, thì nhu cầu thị trường cũng giảm bớt. Thêm nữa, hy vọng vào việc kéo sát giá vàng trong nước với giá thế giới sau ngày 30/6-thời điểm hoàn thành tất toán- đã được nhiều chuyên gia và nhà đầu tư kỳ vọng. 

Nếu về sát với giá vàng thế giới, giá vàng trong nước sẽ chỉ còn khoảng 30-31 triệu đồng mỗi lượng, tức thấp hơn mức bán lẻ trên thị trường hiện tại xấp xỉ 6,5 triệu đồng. Nhưng liệu có ngân hàng, công ty kinh doanh vàng nào muốn mất trắng 5-6 triệu đồng mỗi lượng vàng cho số vàng còn trong kho? Cùng với đó, việc NHNN đấu thầu vàng cho thị trường, cung ứng khối lượng dồi dào nhưng việc các đầu mối kinh doanh mua vàng về, bán ra khối lượng bao nhiêu và giá bán lẻ NHNN không quyết định được. Với việc NHNN độc quyền nguồn cung bán buôn nhưng thả nổi giá bán lẻ, thì giá có về ngang thế giới hay không là chuyện không khó trả lời.

Chuyện vàng SJC ngày 28/6 tăng vọt giá lên 37 triệu đồng, tăng 2 triệu trong ngày trong khi giá thế giới chỉ nhích lên chút ít rồi quay về giá cũ, cho thấy rõ điều này.

"Sẽ khó có thể trông chờ giá vàng trong nước sát với giá vàng thế giới với quan điểm điều hành thị trường vàng hiện nay cùng với mục tiêu hạn chế vàng hóa nền kinh tế", ông Trần Quốc Quýnh, chuyên gia cao cấp của Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam nhận định trên báo Diễn đàn doanh nghiệp.

Trước đó, Hiệp hội Kinh doanh vàng VN từng khẳng định quan điểm muốn thị trường vàng trở nên bình thường thì điều quan trọng nhất vẫn phải làm cho thị trường vàng liên thông với thế giới. Để làm vậy, cần cho phép thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia. Nhiều quốc gia đã thực hiện cách này, bởi nếu thị trường liên thông với thế giới thì sẽ thuận lợi hơn cho nhà đầu tư, người nắm giữ còn với cách quản lý như hiện nay thì chênh lệch giá vàng chắc chắn sẽ tiếp tục được duy trì.

Và khi người dân khi còn phải chạy theo những biến động giá không đi đúng quy luật thị trường, thì bất ổn sẽ vẫn thường trực.

Hương Giang