Sữa ngoại tinh vi né giá trần, Bộ Tài chính vào thế khó?

Cục Quản lý Giá (Bộ Tài chính) vừa có ý kiến về nghi án “lách” luật của doanh nghiệp kinh doanh sữa sau khi áp trần giá bán lẻ đối với mặt hàng sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Sau công bố áp trần giá sữa bán lẻ của Bộ Tài chính đối với 25 dòng sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi của 5 doanh nghiệp kinh doanh sữa lớn, trên thị trường cũng xuất hiện thêm một số dòng sữa mới nhưng giá bán thì cao hơn nhiều so với dòng sữa cùng loại hiện có.

Cụ thể, hãng Mead Johnson Việt Nam tung ra sản phẩm Enfamil A+ 360* Brain Plus và Enfagrow A+ 360* Brain Plus thay thế cho dòng Enfamil A+ và Enfagrow A+. Theo các đại lý, cùng với việc ra mẫu sản phẩm thay thế thì giá bán sản phẩm mới cũng cao hơn 50.000 – 70.000 đồng/hộp/tùy loại. Đơn cử, sữa Enfamil A+2 bán 417.000 đồng/900 gram thì sản phẩm mới là Enfamil A+2 360  Brain Plus bán 511.900 đồng/ 900 gram.

Sữa Enfagrow A+3 360 Brain Plus của Mead Johnson Việt Nam giá bán tại siêu thị cao hơn giá bán lẻ tối đa theo quy định của Bộ Tài chính

Không chỉ Mead Johnson Việt Nam mà nghi án lách việc áp trần giá sữa bằng chiêu tinh vi cũng được Abbott Việt Nam đưa ra với dòng sản phẩm Pediasure dành cho trẻ 1-10 tuổi trọng lượng giảm còn 850 gram, giảm 50 gram so với trọng lượng cũ nhưng giá bán lẻ tới người tiêu dùng là 565.000 đồng/hộp. Với cách thức giảm bớt trọng lượng và giảm giá chút ít song người tiêu dùng sẽ phải mua sản phẩm này đắt hơn khoảng 45.000 đồng/hộp.

Tuy nhiên, trong một kết luận mới đây của Bộ Tài chính, cơ quan này khẳng định, các hãng sữa này không lách luật. 

Theo Bộ Tài chính, hai dòng sữa Enfamil A+, Enfagrow A+ và Enfamil A+ 360* Brain Plus và Enfagrow A+ 360* Brain Plus có sự khác biệt về thông tin chi tiết sản phẩm. Như, chỉ tiêu chất lượng chủ yếu theo yêu cầu kỹ thuật của nhà sản xuất thì ở sữa Enfamil A+2 là 39 chỉ tiêu, thì dòng sữa mới Enfamil A+2 360 độ Brain Plus có 40 chỉ tiêu. Các chỉ tiêu vi sinh vật ở sữa Enfamil A+2  là 7 thì sữa mới Enfamil A+2 360 độ Brain Plus có 4. Hàm lượng kim loại nặng ở sữa cũ có 6 chỉ tiêu, sữa mới có 5. Hàm lượng hóa chất không mong muốn ở sữa cũ là 5 chỉ tiêu còn ở sữa mới chỉ có 3 chỉ tiêu.

Ngoài ra, Mead Johnson Việt Nam cũng kê khai giá đầy đủ cho dòng sản phẩm mới này ngày 1/4/2014, trước ngày Bộ Tài chính công bố áp trần giá sữa (ngày 21/5/2014) một tháng rưỡi. Đồng thời, thông tin từ Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế và xem xét bản công bố sản phẩm được lưu hành trên thị trường, sản phẩm Enfamil A+2 và Enfamil A+2 360 độ Brain Plus khác nhau về chỉ tiêu chất lượng.

“Do có sự khác nhau về chỉ tiêu chất lượng nên không thể khẳng định là 2 sản phẩm tương đương nhau. Cũng không có sơ sở cho rằng Công ty Mead Johnson Việt Nam lách giá trần bằng việc sản xuất dòng sản phẩm mới” – Bộ Tài chính kết luận.

Bộ Tài chính cũng khẳng định, qua khảo sát thị trường của Cục Quản lý Giá ngày 21/22/6/2014 thì các sản phẩm này vẫn tiêu thụ song song trên thị trường.

Tuy nhiên, quan sát đối chiếu công thức sữa bao bì mới (Enfamil A+ 360* Brain Plus) và bao bì cũ (Enfamil), dễ dàng nhận thấy sản phẩm mới không hề có đột phá, khác biệt nào về công thức. Cơ bản, hàm lượng các thành phần không thay đổi hoặc có thay đổi không đáng kể.

Riêng với trường hợp nghi vấn hãng Abbott giảm trọng lượng sản phẩm Pediasure và sản phẩm này ghi nhãn dành cho trẻ từ 1-10 tuổi để “né” bị áp giá trần, Bộ Tài chính nêu quan điểm, Cục An toàn thực phẩm cho biết Pediasure là sản phẩm bổ sung vi chất dinh dưỡng, không phải là sản phẩm dinh dưỡng công thức theo quy chuẩn của Bộ Y tế. Vì thế, mặt hàng này không thuộc danh mục sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi nên không phải bình ổn giá. “Sữa Pediasure dành cho trẻ em 1-10 tuổi không phải đăng ký giá tới Bộ Tài chính và việc thay đổi trọng lượng, tăng giảm giá là hoàn toàn nằm trong quyền được phép của doanh nghiệp” – Bộ Tài chính kết luận.

Đồng thời, cơ quan này cũng đã cho phép Văn phòng đại diện của Công ty Abbott bổ sung quy cách đóng gói đối với dòng sản phẩm này từ ngày 20/9/2013 với các loại quy cách: hộp 1.700 gram; 900 gram; gói 49 gram và quy cách đăng ký bổ sung hộp 1.600 gram và 850 gram.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của Infonet trên thị trường Hà Nội, hiện ở nhiều cửa hàng nhân viên cho biết sản phẩm Pediasure loại 900 gram đã hết và hiện chỉ còn dòng sản phẩm loại 850 gram. 

Đối với sản phẩm sữa Enfamil A+ 1, 2 … đại lý cũng thông báo đã “tạm hết hàng” loại 900 gram và chỉ còn hộp nhỏ 400 gram.

Thậm chí, dù mức giá trần bán lẻ của Bộ Tài chính có hiệu lực từ 21/6 nhưng tới thời điểm hiện tại ở một số siêu thị như Fivimart giá các sản phẩm sữa tại đây không hề giảm. Ví dụ, tại siêu thị này sản phẩm Enfagrow A+ 4 360* Brain Plus giá bán lẻ niêm yết là 946.200 đồng/hộp 1,8kg, trong khi giá bán lẻ tối đa đối với sản phẩm này được phép chỉ là 700.000 đồng/hộp.

Hay như tại siêu thị Lotte Mart (Tây Sơn - Hà Nội) giá mỗi hộp Enfagrow A+ 3 360* Brain Plus lên tới 922.100 đồng/hộp 1,8kg, cao vượt giá trần bán lẻ tới 117.000 đồng/ hộp. Sản phẩm này có mức giá bán lẻ tối đa theo đăng ký của doanh nghiệp lên Bộ Tài chính chỉ là 804.350 đồng/hộp 1,8kg.

Với thực tế này, lo ngại việc giảm giá đi liền với rút ruộc, giảm trọng lượng sữa, đổi bao bì-tăng giá, đã hiện hữu, nhưng cơ quan quản lý giá là Bộ Tài chính khó tuýt còi được hãng sữa bởi chiêu "thay đổi mẫu mã, tên gọi sản phẩm" và thay đổi mang tính tượng trưng về hàm lượng, thành phần sữa công thức.