Siết "quá tay" vàng trang sức

Sản xuất “méo mặt”

Theo dự thảo Nghị định quản lý hoạt động kinh doanh vàng, để được phép sản xuất vàng trang sức, DN phải được NHNN cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh. NHNN cho rằng, việc yêu cầu các DN phải đóng mã ký hiệu và hàm lượng vàng trên sản phẩm và công bố tiêu chuẩn áp dụng sẽ góp phần kiểm soát chất lượng và hạn chế tình trạng gian lận tuổi vàng.

Sản phẩm vàng trang sức sẽ phải niêm yết đầy đủ thông tin: hàm lượng vàng, giá bán... Ảnh: T.Hà

Quy định thì chặt chẽ, nhưng nhiều ý kiến dấy lên mối lo ngại, cả nước có hàng ngàn cơ sở sản xuất vàng nữ trang, kim hoàn, chỉ riêng việc NHNN đi khảo sát để cấp giấy phép không thôi cũng đã đủ … mệt. Chưa kể, cơ chế cấp phép này sẽ dẫn tới chuyện xin –cho, “đẻ” ra nhiều loại giấy phép con, thủ tục nhiêu khê và công tác hậu kiểm.

Theo Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam, hoạt động gia công vàng trang sức, mỹ nghệ không cần thiết phải thành lập doanh nghiệp và không cần giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh của NHNN như dự thảo.

Một lãnh đạo Hiệp hội Kinh doanh Vàng Việt Nam lên tiếng: "Các hộ cá thể chỉ tham gia phần gia công, chứ không tham gia sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ nên “đánh” vào đối tượng này là chưa trúng. . Thậm chí, nếu các đơn vị này mất phí xin phép, rồi hàng loạt chi phí khác để có được tấm giấy phép sản xuất, nhưng rồi những chi phí đó lại được tính vào giá thành sản phẩm".

Theo chủ cửa hàng vàng bạc đá quý (VBĐQ) Lương Thanh trên phố Hàng Bạc (Hà Nội), kinh doanh vàng miếng thì cửa hàng không thể nào “gánh” được quy định phải có 100 tỷ đồng vốn rồi, nên thời gian tới sẽ chỉ tập trung vào mặt hàng vàng trang sức.

“Gia đình làm kim hoàn từ 4 đời nay, nhưng nếu chỉ có quy định phải có giấy phép kinh doanh thì cũng sẽ tuân thủ để giữ nghề truyền thống của gia đình”- ông chủ cửa hàng này nói, nhưng cũng không loại trừ khả năng nếu giấy tờ thủ tục nhiêu khê quá, cửa hàng cũng sẽ tính tới chuyện nhập hàng rồi về bán.

Tỏ ra không mấy bận tâm tới thông tin Nghị định Kinh doanh vàng mới, nhưng anh Hùng – chủ cửa hàng VBĐQ Hùng Đĩnh (Hoàng Mai – Hà Nội) cũng tỏ ra lo ngại nếu sản xuất vàng nữ trang bị “quản” chặt.

“Nhà nước quy định chặt chẽ thì chúng tôi sẽ phải chấp hành, nhưng như thế chẳng phải sẽ lại đẻ ra hàng loạt các loại giấy phép mới hay sao?- anh Hùng đặt câu hỏi. Theo anh, đã là nhà kinh doanh thì có đủ “mánh” để lách luật, nhưng tất cả rồi sẽ “đội” vào giá thành sản phẩm, và người tiêu dùng sẽ phải chịu thiệt khi giá thành sản phẩm cao lên.

Quan điểm này cũng nhận được sự đồng thuận của một “đại gia” khác trong lĩnh vực kinh doanh vàng. Theo quan điểm của ông này, việc quy định chặt chẽ các điều khoản trong việc kinh doanh vàng miếng là cần thiết, nhưng không nên áp dụng cho cả việc sản xuất và kinh doanh vàng trang sức. Vì việc chế tác và kinh doanh vàng trang sức tạo ra công ăn việc làm cho người dân, không tạo nên các cơn sốt cho thị trường vàng.

Kinh doanh "mỉm cười"

Quy định chặt chẽ đối với DN sản xuất vàng trang sức nhưng điều kiện kinh doanh mặt hàng này lại rất “thoáng”. Không cần giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, DN kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ chỉ cần niêm yết công khai giá, khối lượng, hàm lượng vàng trên mỗi sản phẩm, chấp hành đầy đủ quy định về chế độ kế toán, chứng từ, và tuân thủ các quy định pháp luật về đo lường…

Trong số hàng ngàn đơn vị sản xuất kinh doanh mặt hàng vàng trang sức đang tồn tại thì chiếm đa phần trong đó là các DN chỉ chuyên nhập hàng về rồi kinh doanh lấy lãi, chứ không trực tiếp sản xuất. Với quy định “thoáng” đối với giới thương mại trong Nghị định Kinh doanh vàng mới, số đơn vị này đang “mở cờ” trong bụng.

Chị Lan -chủ một cửa hàng kinh doanh VBĐQ tại phố Hàng Than (Hà Nội) cho biết, DN không tham gia sản xuất vàng trang sức mà chỉ nhập hàng về bán nên điều khoản “thoáng” của Nghị định mới khiến chị thở phào nhẹ nhõm. “Việc ghi thông tin sản phẩm, hàm lượng vàng, tuổi vàng… bấy lâu chúng tôi vẫn làm rồi nên không có gì phải lo lắng. Mà giờ nhà sản xuất đưa ra thông số bao nhiêu chúng tôi ghi bấy nhiêu, càng nhẹ nhàng”- chị này hồ hởi.

Theo chủ cửa hàng VBĐQ H.T ở quận Hoàn Kiếm cũng khẳng định, lâu nay cửa hàng vẫn có thợ kim hoàn để gia công các sản phẩm trang sức theo đặt hàng của khách. Nhưng vì là hàng đặt riêng, trọng lượng và tuổi vàng của từng sản phẩm được đáp ứng tuỳ theo yêu cầu của từng cá nhân khách hàng, nên nếu áp theo quy định mới, không biết cửa hàng sẽ phải xin phép như thế nào để được tiếp tục gia công các sản phẩm đơn lẻ này?

"Nếu xin phép trang sức quá nhiêu khê, các cơ sở kim hoàn gia đình sẽ tính tới chuyện nhập hàng về bán để đỡ gánh trách nhiệm", ông chủ cửa hàng H.T nói.

Như thế, “quả bóng” chất lượng vàng trang sức giờ sẽ được “đá” hoàn toàn sang “chân” đơn vị sản xuất, cung cấp hàng cho cửa hàng kinh doanh. Những cửa hàng, đơn vị chỉ chuyên kinh doanh mặt hàng vàng trang sức, mỹ nghệ quy mô nhỏ sẽ khó gia nhập cuộc “đua”?

Chuyên gia kinh tế, TS. Vũ Đình Ánh cho rằng, mua và sở hữu vàng trang sức là nhu cầu tất yếu của người dân, vì thế NHNN không cần phải quản quá chặt với các DN sản xuất mặt hàng này, bởi phải coi vàng trang sức là hàng hóa. Vì thế, chuyên gia này cho rằng, chỉ cần điều kiện đơn vị sản xuất đăng ký giấy phép kinh doanh là đủ.

“Hàng ngàn DN sản xuất vàng trang sức trải dài khắp nước, chưa kể một số lớn nằm tại các làng nghề… NHNN khó mà kiểm soát xuể với kiểu cấp giấy phép kinh doanh, không khéo lại kiểu giấy phép mẹ đẻ giấy phép con, chỉ DN là khổ” – ông Ánh bình luận.

Cẩm Thư