Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi, những giai đoạn người thân tự đánh giá bệnh nhân

Già hóa dân số đồng nghĩa với việc chúng ta đang phải đối diện với các vấn đề bệnh tật của người cao tuổi, trong đó sa sút trí tuệ đang là một thách thức.

BSCKII. Nguyễn Thị Phương Loan - Trưởng phòng Tâm thần người cao tuổi, Viện Sức khỏe tâm thần cho biết: Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số.

Nước ta có 12 triệu người ở độ tuổi trên 65 tuổi và tuổi thọ trung bình là 75. Già hóa dân số đồng nghĩa với việc chúng ta đang phải đối diện với các vấn đề bệnh tật của người cao tuổi, trong đó sa sút trí tuệ đang là một thách thức.

Điều này khiến không ít gia đình có người già mất trí nhớ rơi vào cảnh “dở khóc, dở mếu”. Chị Thanh (Hà Nội) là ví dụ điển hình. Bố đẻ chị năm nay 89 tuổi nhưng đã bị mất trí cách đây 4 năm. Tình trạng lú lẫn ngày một nặng hơn.

{keywords}
Sa sút trí tuệ ở người cao tuổi, bác sĩ chỉ ra những giai đoạn người thân tự đánh giá bệnh nhân  

“Ông ăn cơm rồi vẫn bảo chưa ăn. Hỏi chục lần cùng một câu hỏi. Ị đái tung tẩy khắp nhà. Kinh khủng nhất đó là đêm đêm ông lọc cọc gõ cửa phòng tôi gạ gẫm “chuyện ấy”.

Chị giúp việc có lúc phát điên, hễ mở miệng than vãn. Tôi đã mang ông đến viện để khám nhưng được bác sĩ giải thích do ông bị teo não- người già nào cũng trải qua.

Chúng tôi cũng từng nghĩ đưa ông đi trại dưỡng lão nhưng rồi lại thôi. Chấp nhận để ông ở nhà. Nhưng dẫu có đến 7 người con, cả 7 đứa đều thương ông nhưng thời gian với những cơn lú lẫn ngày càng trầm trọng của ông cũng làm tình thương mai một.

Trí nhớ mất, đồng nghĩa mất giao tiếp. 7 đứa con bận bịu cuộc đời riêng. Dần dần bố tôi chỉ còn là chiếc bóng mà đứa con nào…cũng ngại phải chăm”, chị Thanh cho hay.

BS Phương Loan nhấn mạnh, sa sút trí tuệ (SSTT) là hội chứng lâm sàng được gây ra bởi tổn thương não với đặc trưng bởi các biểu hiện suy giảm các lĩnh vực nhận thức như: trí nhớ, định hướng, chú ý, ngôn ngữ, tri giác, suy luận, phán đoán, điều hành, khả năng thực hiện các nhiệm vụ liên tục, …

SSTT có thể gặp trong nhiều bệnh khác nhau trong đó phổ biến nhất là bệnh Alzheimer (chiếm 60 - 80% tổng số các bệnh nhân SSTT).

Chia sẻ về cách nhận biết của bệnh, BSCKII. Bùi Văn San, Phòng Tâm thần người già cho biết: Các triệu chứng sa sút trí tuệ khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân.

Nhưng các dấu hiệu và triệu chứng phổ biến bao gồm:Thay đổi nhận thức; Mất trí nhớ; Khó giao tiếp hoặc tìm từ; Khó khăn với khả năng thị giác và không gian, chẳng hạn như bị lạc trong khi lái xe; Khó xử lý các nhiệm vụ phức tạp; Khó khăn trong việc lập kế hoạch và tổ chức; Khó khăn với sự phối hợp và chức năng vận động; Nhầm lẫn và mất phương hướng…

Bên cạnh các triệu chứng cơ bản trên, còn có một số triệu chứng loạn thần: 30-40% các bệnh nhân mất trí có hoang tưởng; Ảo giác có ở 20-30% bệnh nhân mất trí; Hội chứng Capgras; Các rối loạn cảm xúc: Trầm cảm và lo âu được gặp ở 40-50% các bệnh nhân sa sút trí tuệ; Các thay đổi về nhân cách: Bệnh nhân trở nên thu mình lại, có bệnh nhân trở nên bủn xỉn, hoài nghi, ghen tuông vô lý, trẻ con hóa, ăn mặc cẩu thả, có khuynh hướng cóp nhặt bẩn thỉu và các rối loạn hành vi: Kích động về đêm, rối loạn hành vi ăn uống và bài tiết…

Sa sút trí tuệ sẽ diễn biến qua 5 giai đoạn. 

Giai đoạn 1: Không suy giảm. Trong giai đoạn này, Alzheimer không thể phát hiện được và không có vấn đề về trí nhớ hoặc các triệu chứng sa sút trí tuệ khác.

Giai đoạn 2: Suy giảm rất nhẹ. Bệnh có thể nhận thấy những vấn đề nhỏ về trí nhớ hoặc mất đồ đạc xung quanh nhà. Bệnh nhân vẫn sẽ làm tốt các bài kiểm tra trí nhớ và bệnh nhân khó có thể được phát hiện bởi những người thân hoặc bác sĩ đa khoa;

Giai đoạn 3: Suy giảm nhẹ. Những người ở giai đoạn 3 sẽ gặp khó khăn trong nhiều lĩnh vực bao gồm: Tìm từ đúng trong các cuộc hội thoại; Tổ chức và lập kế hoạch; Nhớ tên người quen mới. Những người mắc bệnh Alzheimer giai đoạn ba cũng có thể thường xuyên mất tài sản cá nhân, bao gồm cả những vật có giá trị.

Giai đoạn 4: Suy giảm vừa phải. Các triệu chứng rõ ràng của bệnh: Gặp khó khăn với số học đơn giản; Không nhớ lại những gì họ đã ăn vào bữa sáng; Không có khả năng quản lý tài chính và thanh toán hóa đơn; Có thể quên chi tiết về quá khứ cuộc sống của họ…

Giai đoạn 5: Suy giảm vừa, nghiêm trọng: Bệnh nhân bắt đầu cần giúp đỡ với nhiều hoạt động hàng ngày; Những người trong giai đoạn năm của bệnh có thể gặp; Khó mặc quần áo phù hợp; Không có khả năng nhớ lại các chi tiết đơn giản về bản thân như số điện thoại của chính họ; Sự nhầm lẫn đáng kể…

Các bác sĩ cũng nhấn mạnh, để phòng tránh sa sút trí tuệ người cao tuổi cần giữ tinh thần luôn lạc quan vui vẻ, tránh sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, ma tuý; Khi sử dụng các thuốc bổ não, dưỡng não cần có sự chỉ định và tư vấn của các chuyên gia y tế. Cuối cùng là thường xuyên kiểm tra sức khỏe định kỳ và cần được thăm khám sớm khi có các triệu chứng.

N. Huyền 

 

Thay đổi hệ thống y tế đáp ứng với tình trạng già hóa dân số

Ngày 12 đến ngày 13/11, Bệnh viện Lão khoa Trung ương và Hội Lão khoa Việt Nam đã tổ chức hội nghị lão khoa toàn quốc lần thứ 3 tại Hà Nội.

Trung bình người già mắc 6-9 bệnh, cần có chiến lược chăm sóc y tế cho người cao tuổi

Trước tình trạng già hoá dân số, các bác sĩ về lão khoa cho rằng Việt Nam cần có chiến lược nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho người cao tuổi.

Chuyên gia từ Mỹ chia sẻ kế hoạch ứng xử với dân số già

Không riêng gì Việt Nam mà ngay cả trên thế giới cũng đang chứng kiến tình trạng già hoá dân số. Các quốc gia đều phải có chiến lược chăm sóc người già.

Giám đốc Nhi khoa Bạch Mai: Bố mẹ chớ chủ quan khi con sốt xuất huyết có dấu hiệu này

TS.BS Nguyễn Thành Nam, GĐ Trung tâm Nhi khoa, BV Bạch Mai khuyến cáo các bậc phụ huynh tuyệt đối không bỏ qua dấu hiệu con bị sốt xuất huyết kèm đau bụng khi tự theo dõi ở nhà.

Có những dấu hiệu này, cần nghĩ đến căn bệnh ác tính rất phổ biến hay gặp ở người trẻ

Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai vừa điều trị hiệu quả bằng sử dụng kháng thể đơn dòng kết hợp hóa trị cho một bệnh nhân mắc ung thư đại tràng.

'Số phận' 3 vắc xin nội phòng Covid-19 hiện ra sao?

Báo cáo công tác phòng, chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế tại phiên họp lần thứ 18, Ban Chỉ đạo Quốc gia diễn ra ngày 6/11 thông tin về tình hình nghiên cứu, sản xuất vắc xin trong nước.

Chán ăn 6 tháng, đi khám giật mình với căn bệnh nguy hiểm

GS Đào Văn Long – Nguyên trưởng khoa Tiêu hoá, BV Bạch Mai cho biết ông từng tiếp nhận nhiều bệnh nhân đến khám vì chán ăn, sụt cân. Khi nội soi dạ dày hay đại trực tràng thì phát hiện có u sùi...

Khám sức khoẻ cho người cao tuổi cao nguyên Mộc Châu

Hưởng ứng tháng Hành động vì người cao tuổi (tháng 10/2022), Hội Chữ thập đỏ huyện Mộc Châu phối hợp với Trung tâm Y tế, Bệnh viện Đa khoa Mộc Châu tổ chức khám chữa bệnh nhân đạo, tư vấn sức khoẻ, cấp thuốc miễn phí địa bàn huyện.

Tiệm cận với lối sống kiểu Tây, ngày càng nhiều người Việt mắc bệnh lý mới

Sáng 29/10, bệnh viện Việt Đức tổ chức buổi khám và tư vấn béo phì miễn phí cho người dân. Hàng trăm người đã tìm đến với hi vọng cải thiện cân nặng.

Người cao tuổi khởi nghiệp khó tiếp cận vốn vay

Thống kê có tới 9 triệu người Việt về già không có lương hưu, dù có sức khoẻ nhưng họ vẫn không thể đi làm, chỉ có một số ít người tìm được việc làm từ cơ quan cũ.

Đang cập nhật dữ liệu !