Philippines sẽ không họp song phương với Trung Quốc ở Brunei

Tổng thống Philippines Beniqno Aquino III

Phát ngôn viên Bộ ngoại giao Raul Hernandez cho biết hôm thứ Tư rằng Philippines sẽ kiên định với quan điểm giải quyết tranh chấp lãnh thổ thông qua hội đồng trọng tài quốc tế và hoàn thành Bộ quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC) của 10 thành viên ASEAN.

“Sẽ không bao giờ có một cuộc họp như vậy”, ông Hernandez trả lời khi được hỏi tại một cuộc họp ở Malacañang dù trước đó, Philippines đã có những nỗ lực sắp xếp một cuộc gặp song phương với lãnh đạo Trung Quốc tham dự Hội nghị cấp cao của ASEAN.

Ông Hernandez nhắc lại rằng vấn đề lãnh thổ giữa Philippines và Trung Quốc "đang được giải quyết tại các diễn đàn khác nhau", đề cập đến việc hội đồng trọng tài đang làm việc và ASEAN đang hoàn thành các quy tắc ứng xử.

Mối quan hệ giữa Philippines và Trung Quốc trở nên căng thẳng do tranh chấp giữa hai nước ở Biển Đông. Tháng trước, ông Aquino đã hủy chuyến thăm tới Hội chợ triển lãm Trung Quốc - ASEAN (CAEXPO). Trung Quốc đã từng đề nghị Philippines đối thoại song phương về tranh chấp, tuy nhiên, Manila đã thẳng thừng từ chối và yêu cầu được giải quyết vấn đề đa phương ở các cuộc gặp gỡ đa phương.

Hiện tại, ASEAN vẫn chưa thể hoàn thành COC, thậm chí ngay cả Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 23 tới đây ở Brunei cũng khó có thể nhanh chóng thông qua được bộ quy tắc nói trên. COC được xem là một thỏa thuận quan trọng có thể giúp giải quyết các vấn đề khu vực trong vùng biển giàu tài nguyên của thế giới.

Ngoài Philippines, các quốc gia ASEAN khác cũng đặt tuyên bố lãnh thổ của mình lên các khu vực ở Biển Đông, bao gồm Malaysia, Việt Nam và Brunei – quốc gia chủ tịch ASEAN năm nay.

"Chúng tôi hy vọng rằng các cuộc đàm phán sẽ phải nhanh chóng kết thúc và chúng ta có thể đưa ra COC càng sớm càng tốt để quản lý các căng thẳng ở Biển Đông", ông Hernandez nói.

Trong buổi họp báo, ông Hernandez cũng nói thêm rằng Philippines chưa nộp đơn khiếu nại chống lại việc Trung Quốc dựng các khối bên tông trong bãi cạn Scarborough hồi tháng Tám vừa qua. "Chúng tôi nghĩ rằng để giải quyết vấn đề này, chúng tôi sẽ tập trung vào việc nhanh chóng đạt được COC, và để chuẩn bị cho các ghi nhớ gửi tới hội đồng trọng tài hoặc tố tụng trọng tài" ông nói.

Các “ghi nhớ” đề cập đến các biện hộ và tranh luận trong khiếu nại của Philippines đối với Trung Quốc được yêu cầu nộp lên hội đồng trọng tài vào tháng Ba năm sau.

Tổng thống Aquino sẽ tham dự vào các hội nghị bên lề Hội nghị Thượng đỉnh các nước ASEAN lần thư 23, trong đó, đáng chú ý là Hội nghị thượng đỉnh ASEAN – Trung Quốc lần thứ 16. Ngoài ra, các hội nghị sẽ diễn ra ở Brunei trong tuần tới bao gồm: Hội nghị thượng đỉnh ASEAN – Nhật Bản lần thứ 16, ASEAN – Hàn Quốc, Hội nghị thượng đỉnh ASEAN – Mỹ và ASEAN - Ấn Độ.

Các hội nghị đa phương khác cũng sẽ được tiến hành như ASEAN+3, Hội nghị thượng đỉnh Đông Á lần thứ 8, Hội nghị thượng đỉnh ASEAN – Liên Hợp Quốc.

Bên cạnh vấn đề tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc, trung tâm của Hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần này sẽ thảo luận về việc tiến tới thành lập Cộng đồng ASEAN vào năm 2015.