Ông Nguyễn Bá Thanh cảnh cáo ngân hàng cho vay "cắt cổ"

>> "Đuổi" ngân hàng "nói một đằng làm một nẻo"

Cuộc đối thoại giữa lãnh đạo TP Đà Nẵng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam với cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn Đà Nẵng - Ảnh: HC

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đà Nẵng Võ Duy Khương, buổi đối thoại không tham vọng giải quyết tất cả các vấn đề đặt ra của DN mà tập trung chủ yếu vào việc xử lý những vấn đề liên quan đến việc vay vốn, lãi suất hiện nay của DN.

Buổi đối thoại đã thu hút hơn 150 DN, lãnh đạo 10 Hiệp hội DN đại diện cho 15.146 DN đăng ký hoạt động tại Đà Nẵng, 29 lãnh đạo cấp cao của NH thương mại (NHTM) trong cả nước và 33 Chi nhánh NH, tổ chức tín dụng đóng trên địa bàn Đà Nẵng. Lãnh đạo TP tham dự buổi đối thoại có đầy đủ từ Bí thư Thành uỷ, Chủ tịch HĐND TP Nguyễn Bá Thanh, Chủ tịch UBND TP Văn Hữu Chiến đến giám đốc các sở, ban, ngành hữu quan và chính quyền các quận, huyện của TP Đà Nẵng.

Giám đốc Công ty TNHH thương mại và chuyển giao công nghệ K&H Nguyễn Trọng Khải: "DN vừa và nhỏ không gây nên lạm phát nhưng hơn 1 năm qua phải chịu lãi suất quá cao" - Ảnh: HC

Thế nhưng lãnh đạo NHNN đến dự buổi đối thoại này không phải là Thống đốc Nguyễn Văn Bình như thông báo ban đầu mà vào phút chót được thay bằng Phó Thống đốc Nguyễn Đồng Tiến cùng đoàn công tác của NHNN. Lý do của sự thay đổi này không được giải thích rõ ràng khiến không ít DN, lãnh đạo các NH thương mại có mặt tại buổi đối thoại cảm thấy có phần hụt hẫng.

NHNN chủ trương một đằng, DN phải vay một nẻo

Giám đốc Công ty TNHH thương mại và chuyển giao công nghệ K&H Nguyễn Trọng Khải bức xúc vì "DN vừa và nhỏ không gây nên lạm phát nhưng hơn 1 năm qua phải chịu lãi suất quá cao". Ông Lê Quang Hà, Giám đốc Công ty TNHH Sức Trẻ thì nói: "Vẫn biết Thống đốc NHNN đang ngồi trên "ghế nóng" nhưng DN chúng tôi thừa tâm huyết, yêu ngành, mến nghề, đem cả gia sản thế chấp NH để mưu cầu sản xuất thì đang bị "bỏng" với nhiều cấp độ khác nhau!".

Tương tự, bà Nguyễn Thị Anh Đào, Chủ tịch HĐQT Công ty Minh Anh nêu rõ, hiện lãi suất cho vay ở các nước trong khu vực chỉ 3 - 4%, như Thái Lan 3%, Nhật 0%, Trung Quốc có nhiều mặt hàng cũng lãi suất 0%... và được giữ rất ổn định. "DN ở các nước đó chỉ sản xuất 1 cây kim cũng đã nghĩ đến cả chiến lược toàn cầu. Trong khi DN Việt Nam "bị đưa lên giàn nóng của lãi suất quá cao và gần như ai cũng bị thiêu". Mãi đến ngày 15/7, Thống đốc NHNN mới ra "lệnh" hạ lãi suất là quá chậm và quá muộn!

Ông Nguyễn Chí Hiếu, thành viên thường trực, Uỷ viên độc lập của HĐQT của NH An Bình "tự nguyện" đúng lên phân trần về nguyên nhân lãi suất NH còn cao - Ảnh: HC

Vậy mà theo ông Lê Quang Hà, Thông tư 14 của NHNN quy định lãi suất ngắn hạn tối đa bằng đồng Việt Nam vẫn chưa thực sự đi vào cuộc sống có tính pháp lý chưa cao. NHNN chủ trương đưa lãi suất các hợp đồng vay cũ về mức tối đa 15%/năm nhưng thực tế món vay cũ của Công ty Sức Trẻ chỉ được giảm lãi suất xuống 13% trong tháng 6 và từ tháng 7 đến 25/8 thì đã trở lại 17%. Ông Đặng Thanh Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần đầu tư miền Trung cũng cho biết lãi suất của một số NH ngoài quốc doanh hiện vẫn ở mức hơn 15% cho đến 21%. Còn theo báo cáo của Sở KH-ĐT Đà Nẵng về tình hình vốn vay sau ngày 15/7 thì vẫn cón 14 NH trên địa bàn giữ lãi suất ở mức trên 15%!

Tổng Giám đốc VinaCapital Đà Nẵng Lê Minh Phúc cho hay, hiện công ty này có một khoản vay cũ với SHB lãi suất lên tới 21%. Công ty đã thu xếp nguồn vốn để thanh toán dứt điểm khoản vay này cho SHB trong 6 tháng tới và đề nghị hạ mức lãi suất kể từ 15/7 xuống 15% hoặc thấp hơn theo chủ trương chung của NHNN. "Mặc dù chúng tôi đang trả lãi suất 15% nhưng do SHB chưa có văn bản xác nhận chính thức nên coi như là công ty vẫn đang bị "treo nợ" lãi suất" - ông Phúc nói.

Sẽ "phân loại" đối xử NH không hạ lãi suất

Trong khi có đến 18 ý kiến của DN và nhiều người khác muốn lên tiếng nhưng không đủ thời gian thì phía các NHTM chỉ có vỏn vẹn 3 ý kiến. Trong đó chỉ có ông Nguyễn Chí Hiếu, thành viên thường trực, Uỷ viên độc lập của HĐQT của NH An Bình "tự nguyện" đúng lên phân trần về nguyên nhân lãi suất NH còn cao và đề nghị NHNN tạo điều kiện cho các NHTM có chi phí vốn thấp hơn để có thể hạ lãi suất cho vay đối với DN.

Giám đốc Chi nhánh SBH Đà Nẵng Lê Văn Hiển vòng vo về việc "hạ lãi suất ở mức độ không nói thành văn"! - Ảnh: HC

Trong khi đó, SHB và Agribank đều do ông Nguyễn Bá Thanh mời đích danh sau khi đặt câu hỏi: "NH khó nói quá hả?" mà không ai trả lời. Riêng với SHB, ông Thanh chỉ thẳng là "kiên cường" giữ lãi suất cao. Giám đốc Chi nhánh SBH Đà Nẵng Lê Văn Hiển cho rằng đã giảm lãi suất khoản vay của VinaCapital xuống 15% "ở mức độ không nói thành văn" và giải thích vòng vo khiến Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Đồng Tiến phải đặt câu hỏi: "Đại diện lãnh đạo từ Hội sở chính của SHB có mặt ở đây không?". Không có ai cả.

Ông Nguyễn Hồng Tiến nói thẳng: "Sáng mai tôi sẽ có ý kiến trực tiếp với Chủ tịch HĐQT và Tổng Giám đốc SHB về vấn đề này. Chủ trương của NHNN đối với các hợp đồng cũ là các NHTM phải tích cực giảm lãi suất xuống 15%, tiết giảm chi phí, lợi nhuận để chia sẻ với DN. Những NH, tổ chức tín dụng chưa tích cực, không tích cực thực hiện chủ trương này thì NHNN sẽ có chính sách phân loại, xem xét đối xử trong hoạt động!".

Tuy nhiên với mong muốn của DN được biết lãi suất cho vay ổn định trong những tháng cuối năm 2012 và năm 2013 cũng như các kiến nghị về việc lãi suất cho vay nên áp dụng theo hình thức lãi suất huy động + biên độ, không áp dụng mức sàn lãi suất cho vay của NH đầu mối... thì ông Nguyễn Đồng Tiến chỉ cho biết, lãi suất cho vay phụ thuộc vào khả năng kiểm soát lạm phát. Nếu năm 2013 lạm phát vẫn giữ được ở mức 7% thì lãi suất tiền gửi có thể là 9%, lãi suất tiền vay có thể là 11 - 13%!

Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Đồng Tiến: "Những NH, tổ chức tín dụng chưa tích cực, không tích cực thực hiện chủ trương này thì NHNN sẽ có chính sách phân loại, xem xét đối xử trong hoạt động!" - Ảnh: HC

Phải bảo lãnh cho DN có dự án khả thi cao được vay vốn

Kết thúc buổi đối thoại, Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh nói ông cảm thấy "xót xa, hổ thẹn và kém cỏi" khi nhìn lại tình hình kinh tế Việt Nam hiện nay so với các nước trong khu vực trong bối cảnh khó khăn chung, và "rất không vui khi thấy hàng loạt, hàng chục nghìn DN phải phá sản, nhiều DN khác tiếp tục ngấp nghé bên bờ vực".

Ông nhận định "NH nói ra vẻ hiểu DN cặn kẽ nhưng thực ra chưa hiểu DN cần cái gì"; đang có sự thiếu bình đẳng khi "DN chết thì tự DN chịu còn NHTM gặp khó khăn thì NHNN cứu nguy" và đặc biệt là tình trạng "lẫn lộn giữa người làm ăn chính đáng gặp rủi ro cần được cứu nguy với người làm ăn trời ơi, tiền bỏ vô túi, thua lỗ thì bắt nhà nước này, nhân dân này è ra gánh chịu". Trước tình hình đó, ông đề nghị các DN phải hết sức bình tĩnh tìm cách đối phó với khó khăn và vươn lên.

"Kêu than chẳng giải quyết được gì, buông tay chèo chỉ chìm nhanh thôi. Qua sóng gió mới biết tài năng, bản lĩnh của từng DN, từng giám đốc" - ông Thanh nói. Và để tiếp sức cho DN, tuy "ngân sách Đà Nẵng không mạnh bằng nhiều TP lớn khác" song ông chỉ đạo UBND TP thông qua Sở KH-ĐT tham mưu về các DN muốn vay và khả năng thu hồi vốn khả thi cao nhưng không tiếp cận được vốn NH. Đà Nẵng sẽ đứng ra bảo lãnh từ 3.000 - 5.000 tỉ đồng từ ngân sách cho các DN được vay vốn NH. "Các DN có dự án khả thi phải được UBND TP bảo lãnh để vay vốn nếu NH có khó khăn" - ông nhấn mạnh.

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh: "Các DN có dự án khả thi phải được UBND TP bảo lãnh để vay vốn nếu NH có khó khăn" - Ảnh: HC

Bên cạnh đó, ông đề nghị NHNN cần phải có biện pháp đối xử nghiêm túc khi chính quyền địa phương phản ảnh về các NH trên địa bàn không chấp hành chủ trương hạ lãi suất cho vay. Đồng thời cho biết, đến kỳ họp HĐND TP Đà Nẵng cuối năm 2012, các NH không chịu hạ lãi suất sẽ được giới thiệu với toàn dân Đà Nẵng là NH đó không chia sẻ với DN lúc khó khăn để người dân biết mà không gửi tiền vào NH đó nữa.

HẢI CHÂU