Ở Đà Nẵng, doanh nghiệp FDI gặp tham nhũng nhiều hơn?

Điều tra 13 tỉnh thành, Đà Nẵng xếp thứ 12!

Theo báo cáo của UBND TP Đà Nẵng, hiện trên địa bàn có 285 dự án đầu tư nước ngoài (FDI) với tổng vốn 3,32 tỉ USD, trong đó, vốn thực hiện đạt 1,8 tỷ USD. Đáng chú ý, quý 1/2014, Đà Nẵng chỉ thu hút được 4 dự án FDI mới với tổng vốn 3,3 triệu USD và có thêm 3,43 triệu USD do các DN FDI điều chỉnh tăng vốn.

TS Phạm Thị Thu Hằng, Tổng Thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nêu ra nhiều số liệu đáng quan ngại về mức độ cạnh tranh thu hút vồn FDI của Đà Nẵng (Ảnh: HC)

Kết quả này được xem là quá thấp so với tiềm năng của TP và nhất là so với vị thế của một địa phương vừa được công nhân dẫn đầu PCI cả nước năm 2013. 

Tại hội nghị Thành ủy Đà Nẵng (mở rộng) lần thứ 15 tổ chức ngày 2/4, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Võ Duy Khương đã phải cho rằng tình hình thu hút vốn FDI của Đà Nẵng là rất đáng báo động. Vì sao như vậy?

Câu trả lời phần nào đã được TS Phạm Thị Thu Hằng, Tổng Thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ ra tại hội nghị phân tích kết quả PCI 2013 và sơ kết quý 1 chương trình hoạt động “Năm Doanh nghiệp Đà Nẵng 2014” khi cung cấp nhiều số liệu đáng quan ngại về mức độ cạnh tranh thu hút vốn FDI của Đà Nẵng.

Theo TS Phạm Thị Thu Hằng, có 1.609 DN FDI tại 13 tỉnh, thành tập trung nhiều DN FDI nhất tham gia điều tra FDI của PCI 2013; trong đó Đà Nẵng có 53 DN. Kết quả cho thấy Đà Nẵng chỉ đứng thứ 12/13 tỉnh, thành được điều tra, khảo sát với 1 chỉ số xếp thứ 13/13, 4 chỉ số xếp thứ 12/13, 2 chỉ số xếp thứ 11/13 và chỉ có 01 chỉ số xếp thứ 05/13!

Tham nhũng nhiều hơn, mức thuế cao hơn?

Cụ thể, chỉ có 46,7% DN FDI tại Đà Nẵng cho biết ở đây họ ít gặp tham nhũng hơn (xếp thứ 12/13), nói cách khác là có tới 53,3% cho rằng họ gặp phải tham nhũng nhiều hơn. 

Đặc biệt. chỉ có 24% DN FDI trên địa bàn cho biết Đà Nẵng (xếp thứ 12) có mức thuế thấp hơn các nơi khác (Hải Dương 68%, TP.HCM 58%, Hải Phòng 50%, Bà Rịa – Vũng Tàu 50%). Theo ông Võ Duy Khương, các DN nước ngoài cho rằng tiền thuê đất cũng là thuế. Điều này có thể hiểu là cần nghiên cứu lại giá thuê đất của Đà Nẵng hiện quá cao.

Đáng chú ý, độ ổn định chính sách của Đà Nẵng cũng bị đánh giá thấp nhất so với các nơi khác, chỉ 47,6% DN FDI cho rằng ít gặp phải những bất ổn về chính sách (TP.HCM 78%, Hải Phòng 66,7%, Bà Rịa – Vũng Tàu 63%, Hà Nội 50%...). 

Duy nhất Đà Nẵng có điểm dưới trung bình về chỉ số này. 

Tương tự, Đà Nẵng (với 44,2%) là một trong hai địa phương (cùng với Hà Nội 33%) bị các DN FDI chấm điểm dưới trung bình về chỉ số ít gặp các hạn chế về quy định pháp luật. Các tỉnh, thành còn lại đều từ 50% đến 73,9%.

Về dịch vụ hành chính công, có 64% DN FDI đánh giá Đà Nẵng tốt hơn, tuy có cao hơn Hà Nội (62%), Hưng Yên (56%) song vẫn còn cách rất xa tỉnh tốt nhất là Bắc Ninh (88%). Tương tự, dù có 87% DN FDI đánh giá tốt về độ ổn định tài sản, khả năng bị thu giữ thấp song vẫn còn nhiều khoảng cách so với tỉnh dẫn đầu là Bắc Ninh (97,1%).

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đà Nẵng Võ Duy Khương: "Cứ như thế làm sao người ta đánh giá cao việc quản lý của chúng ta được?" (Ảnh: HC)

Ngay cả với PCI, qua cảm nhận của các DN FDI, dù Đà Nẵng đứng đầu bảng xếp hạng năm 2013 song một số tiêu chí PCI vẫn còn thấp so với mong đợi của các nhà đầu tư nước ngoài. Cụ thể là chỉ có 40% DN FDI cho biết họ mất dưới 1 tháng để hoàn tất thủ tục và giấy phép để chính thức đi vào hoạt động, thấp hơn nhiều so với Hải Phòng (71%), Bình Dương (75%).

Một số chỉ tiêu về tính minh bạch, kết quả điều tra các DN FDI của Đà Nẵng cho thấy so với nhiều nơi khác thì TP này cần nỗ lực nhiều hơn nữa để tạo điều kiện cho các nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận dễ dàng với các văn bản, tài liệu liên quan tới hoạt động và kinh doanh,

Đà Nẵng cũng có chi phí đào tạo lao động cao nhất so với các tỉnh còn lại, chiếm 2% trên tổng chi phí (Hà Nội và TP.HCM 1,5%; Bình Dương 1%, Hải Phòng 0,5%). 

Xuống điểm là đúng rồi!

Phát biểu tại hội nghị tại hội nghị Thành ủy Đà Nẵng (mở rộng) lần thứ 15 ngày 11/4, sau khi báo cáo sơ bộ tình hình kể trên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đà Nẵng Võ Duy Khương đã thẳng thắn nói: “Tôi nghĩ đây là một phản ảnh trung thực. Bởi vì những năm vừa qua, thu hút vốn FDI của Đà Nẵng chậm hẳn lại, quy mô không phát triển, hầu như đứng yên tại chỗ, mỗi năm tăng trưởng rất ít!”.

Đến hội nghị PCI ngày 14/1, ông tiếp tục chỉ ra trường hợp điển hình là Công ty Mabuchi Motor (Nhật Bản) nhiều lần kiến nghị về việc bán hàng từ DN chế xuất cho DN chế xuất có phải là hoạt động xuất khẩu không và có bị chịu thuế hay không?... Từ tháng 8/2013 đến nay họ đã phải gửi văn bản lên Chi cục Hải quan KCN, lên BQL các KCN và Chế xuất, lên Cục Thuế, lên Sở KH-ĐT, rồi lên UBND TP Đà Nẵng.

“Đến ngày hôm kia tôi mới chủ trì họp giải quyết. Chỉ riêng việc đó xuống điểm là đúng rồi. Cứ như thế làm sao người ta đánh giá cao việc quản lý của chúng ta được? Chắc là còn nhiều dự án, nhiều DN khác cũng vướng cái này!” – ông Võ Duy Khương nói thẳng và cho biết lãnh đạo Đà Nẵng sẽ nghiên cứu kỹ kết quả khảo sát các DN FDI như nêu trên để tính toán cho chuyện thu hút vốn FDI vào địa bàn TP trong thời gian tới.