Nhóm quyền lực thâu tóm Vinaconex bán 5.300 tỷ đồng trái phiếu: Ế ẩm, không người mua

Dù lãi suất cam kết tới 12%/năm và tài sản đảm bảo là 255 triệu cổ phần VCG, tương ứng 58% vốn của Vinaconex - giá thị trường hơn 7.000 tỷ đồng nhưng vẫn không có nhà đầu tư nào mua vào.

Vinaconex từng là cái tên gắn liền với nhiều dự án lớn tại Hà Nội

Thất bại nhưng đợt chào bán trái phiếu huy động vốn "khủng" này được nhìn nhận có liên quan đến nguồn tiền mua 255 triệu cổ phiếu VCG trong thương vụ thoái vốn nhà nước gây nhiều dư luận cuối năm 2018.

Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) cuối năm bán ra 255 triệu cổ phần (57,71% vốn) Vinaconex, chính thức rút khỏi tổng công ty xây dựng lớn này.

Nhà đầu tư trả giá cao nhất, đồng thời là gương mặt được "chọn mặt gửi vàng" là Công ty TNHH An Quý Hưng. Tổng giá trị thương vụ lên tới 7.367 tỷ đồng, tức An Quý Hưng đã trúng đấu giá khi "hào phóng" chi cao hơn 2.000 tỷ đồng so với mức giá khởi điểm của SCIC.

Ở thời điểm thâu tóm Vinaconex, cái tên lạ An Quý Hưng chưa được biết đến trên bản đồ doanh nghiệp Việt Nam song lại "gây sốc" giới tài chính khi đã vượt qua nhiều đối thủ khi chi tới 7.400 tỷ đồng cho thương vụ. 

Ngay sau đấu giá, nhiều lo ngại về nguồn tiền mua lô cổ phiếu Vinaconex được đặt ra, bởi quy mô của An Quý Hưng lúc đó khá nhỏ so với Vinaconex. Vốn hóa của Vinaconex lên tới 12.000 tỷ đồng. Tổng tài sản tính đến cuối 2018 cũng vượt 20.000 tỷ. 

Trong khi đó, theo hồ sơ thẩm định đấu giá được công bố, đầu năm 2018, An Quý Hưng chỉ có tài sản ngắn hạn gần 550 tỷ đồng, dài hạn 450 tỷ đồng và tổng cộng nguồn vốn gần 1.000 tỷ đồng. Năm 2017, công ty đạt 956 tỷ đồng doanh thu thuần và 62,4 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế.

Vốn điều lệ công ty cuối năm 2018 là 500 tỷ đồng. Cơ cấu cổ đông cũng rất cô đặc khi ông Nguyễn Xuân Đông nắm giữ 78,4% cổ phần và vợ ông Đông - bà Đỗ Thị Thanh nắm giữ phần còn lại.

Điều này tạo ra một nghịch lý lớn khi An Quý Hưng là công ty nhỏ nhưng lại trở thành công ty mẹ của một doanh nghiệp lớn như Vinaconex. 

Về năng lực tài chính của thương vụ 7.400 tỷ đồng thâu tóm Vinaconex, khi đó đã trao đổi với báo giới, lãnh đạo SCIC, ông Nguyễn Chí Thành cho biết, SCIC chỉ quan tâm đến tiền tươi thóc thật, còn việc thẩm định nguồn tiền đến từ đâu thì, có phạm pháp hay không là nhiệm vụ của cơ quan điều tra.

Sau thương vụ, nhóm An Quý Hưng chính thức nắm quyền chi phối ở Vinaconex. Cùng với quá trình thâu tóm, nhiều diễn biến tài chính của công ty mẹ Vinaconex được hé lộ.

Tổng tài sản của An Quý Hưng trong 1 năm đã tăng phi mã, từ mức 1.000 tỷ đầu năm 2018 đã tăng lên gần 12.700 tỷ đồng, trong đó nợ đầu năm là hơn 534 tỷ đồng nhưng nợ cuối năm là hơn 12.000 tỷ đồng. Như vậy, hầu hết những tài sản mà An Quý Hưng có đều là tài sản vay, huy động vốn.

Theo bản cân đối kế toán, tài sản cố định chỉ có giá trị hơn 39 tỷ, bất động sản đầu tư hơn 42 tỷ, tài sản dang dở dài hạn gần 80 tỷ đồng. Tài sản lớn nhất là nguồn đầu tư tài chính dài hạn, khoảng 7.600 tỷ đồng.

Tổng các khoản nợ phải trả dài hạn của An Quý Hưng là hơn 8.000 tỷ đồng, trong đó vay và nợ thuê tài chính dài hạn là 200 tỷ, còn 7.800 tỷ đồng là khoản nợ phải trả khác.

Những người am hiểu nhận định, khoản nợ này nhiều khả năng chính là An Quý Hưng vay bên thứ 3 để thâu tóm Vinaconex.

Chuyên gia cảnh báo rủi ro khi công ty mẹ của Vinaconex chịu áp lực nợ vay quá lớn có thể ảnh hưởng đến các quyết định chủ lực, chiến lược dài hạn của Vinaconex. Đặc biệt, nhóm An Quý Hưng đang nắm quyền chi phối, giữ hết các vị trí Chủ tịch, Tổng giám đốc, Kế toán trưởng, Trưởng ban kiểm soát ở Vinaconex.

Một công ty con của Vinaconex là Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Du lịch Vinaconex (mã VCR) gần đây cổ phiếu cũng tăng bất thường, hàng chục phiên tăng trần liên tục. Hiện VCR đang được giao dịch ở mức 13.800 đồng/cổ phiếu, tương ứng vốn hóa 500 tỷ đồng. So với đầu 2019, VCR đã tăng trên 300%, từ mức 4.400 đồng/cổ phiếu.

Cổ phiếu tăng mạnh song kết quả kinh doanh công ty vẫn lao dốc. Quý 1/2019, công ty không có doanh thu bán hàng và lỗ 1,7 tỷ đồng. Năm 2018, công ty cũng lỗ 11 tỷ, năm 2017 lỗ 15,8 tỷ đồng. Lũy kế đến 31/3/2019, VCR vẫn lỗ lũy kế 82 tỷ đồng.

Sau khi nhóm An Quý Hưng nắm quyền loạt các hiện tượng bất thường trên diễn ra. Tại Đại hội cổ đông năm 2019, VCR đặt mục tiêu doanh thu 2018 đạt 25,8 tỷ, lợi nhuận sau thuế vỏn vẹn 1,8 tỷ đồng. VCR cũng công bố lùi cổ tức tiền mặt năm 2010 đến năm 2020 mới thanh toán.