Nhiều cơ sở để giảm lãi suất

Doanh nghiệp chờ đợi nếu lãi suất đầu vào giảm, đầu ra cũng giảm tương ứng

Làn sóng rút tiền tiếp diễn?

Tại cuộc họp báo Chính phủ diễn ra chiều 1/12, Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính Phủ Vũ Đức Đam khẳng định, chỉ số giá tiêu dùng 4 tháng liên tiếp (từ tháng 8 tới nay) liên tục tăng dưới mức tăng 1%, là cơ sở để giảm mặt bằng lãi suất (huy động, từ đó giảm lãi suất đầu ra). “Lãi suất đang quá cao khiến DN không thể tiếp cận được vốn vay. Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước phải xem xét để giảm lãi suất xuống, trên cơ sở đảm bảo lãi suất dương, nhưng phải linh hoạt, đảm bảo lợi ích người gửi tiền”- Bộ trưởng Đam nhấn mạnh. Tuy nhiên, bộ trưởng cũng lưu ý, việc điều hành lãi suất thuộc thẩm quyền của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và sẽ được cơ quan này quyết định vào thời điểm thích hợp.

Làm rõ hơn, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Đồng Tiến cũng khẳng định: cơ quan này đang xem xét các yếu tố vĩ mô và điều kiện để giảm lãi suất thời gian tới. “Thời gian cụ thể khi nào giảm, liều lượng giảm bao nhiêu phải được tính toán và cân đối thận trọng dựa trên cơ sở linh hoạt, theo tín hiệu thị trường”- ông Tiến nhấn mạnh.

Trao đổi với PV báo điện tử Infonet, Phó tổng giám đốc một NHTMCP cỡ vừa cũng thừa nhận chuyện có nhiều thông tin xung quanh việc giảm lãi suất huy động xuống dưới 14%/năm, có thể là 12%/năm. Theo ông, tín hiệu thị trường (lạm phát giảm liên tục 4 tháng, ở mức dưới 1%, tình hình vĩ mô ổn định) là một trong những cơ sở để có thể kéo mặt bằng lãi suất xuống. Đây cũng là động thái quyết liệt sau khi Ngân hàng Nhà nước đã mạnh tay “dẹp” thị trường vàng. Nhưng, lãi suất giảm, các ông chủ ngân hàng lại có mối lo khác: người dân không mặn mà gửi tiết kiệm.

“Duy trì trần lãi suất 14%/năm, hệ thống chúng tôi đã bị hụt két một khoản tiền không nhỏ chỉ sau 2 tuần áp mức trần này. Nay nếu lãi suất giảm xuống, không chừng…”- lãnh đạo một NHTMCP thuộc top G12 bỏ lửng câu nói khi trả lời câu hỏi của Infonet về khả năng người dân ồ ạt rút tiền khỏi ngân hàng. Câu nói bỏ lửng này hàm ý mối lo đối với dòng tiền vào ngân hàng.

Trong một cuộc họp giữa các NHTM mới đây do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) tổ chức, ông Nguyễn Đức Vinh – Tổng giám đốc Techcombank thừa nhận, có tới 80% khách hàng gửi tiền kỳ hạn 1 tháng. Khi trần lãi suất 14%/năm được áp dụng, khách hàng ồ ạt chuyển kỳ hạn gửi tiền từ dài hạn (6 tháng, 1 năm) xuống kỳ hạn 1 tháng, thậm chí là gửi theo tuần. Người dân rút tiền có thể chuyển qua kênh vàng, đầu tư ngoại tệ…. nhưng trong đó chắc chắn có nguyên nhân do lãi suất huy động giảm.

Tuy nhiên, câu hỏi: Trần lãi suất huy động giảm, thì lãi suất đầu ra có hạ? Thông điệp đưa ra của Ngân hàng Nhà nước là có thể giảm lãi suất huy động xuống dưới 14%, còn lãi suất đầu ra có giảm hay không lại là câu chuyện khác. Thường, khi đầu vào giảm thì đầu ra cũng sẽ giảm. Nhưng lãi suất cho vay ra còn phụ thuộc vào các ngân hàng, với khá nhiều vấn đề "vướng víu" thời gian gần đây.

Duy trì trần lãi suất 14%/năm như hiện nay, đã không ít ngân hàng (lớn có, nhỏ có) đã bị hụt vốn, nên chưa thể chắc chắn rằng khi mặt bằng lãi suất huy động giảm xuống dưới 14% thì người dân vẫn mặn mà gửi tiền vào két của các nhà băng. Không ai dám chắc, lần này, nếu trần lãi suất huy động giảm xuống, làn sóng rút tiền tại nhà băng không tái diễn?

Doanh nghiệp có quyền hy vọng

Lãi suất hạ là điều mong mỏi bấy lâu nay của cộng đồng doanh nghiệp (DN). Hầu như ông chủ doanh nghiệp nào khi được hỏi khuyến nghị gì chính sách để DN vận hành tốt hơn, đều chung một nhận định: giảm lãi suất.

Ông Vũ Hồng Thanh – Giám đốc Công ty CP Liên Việt bày tỏ, hiện DN của ông đang phải vay với lãi suất 22%/năm, nên dù đang cần vốn để mở rộng kinh doanh ông cũng không dám nghĩ tới chuyện vay tiếp ngân hàng. “Trong lúc vốn đang rất eo hẹp chúng tôi không dám mạo hiểm, chỉ dám đưa vào kế hoạch dài hơi của DN, nhưng dài thì cũng chưa biết bao giờ mới thực hiện được với điều kiện như bây giờ”- vị giám đốc này thở dài.

Khi lãi suất “nhảy” lên quá cao, lường trước tình hình ông Nguyễn Văn Đô - Tổng giám đốc Công ty TNHH May DHA đã dừng luôn việc vay mới vốn từ ngân hàng. “Nhưng tình hình làm ăn khó khăn, ngay việc trả các khoản lãi cũ cũng khiến DN chật vật”- ông Đô tâm sự. Trước thông tin lãi suất có thể giảm, nói với PV Infonet, ông Đô tỏ ra vui mừng, vì theo ông giảm lãi suất nghĩa là DN sẽ “dễ thở” hơn. Vì mức giảm dù ít, nhiều, 1-2% thôi thì “câu chuyện đã hoàn toàn khác”.

Chưa rõ thời điểm nào Ngân hàng Nhà nước – cơ quan điều hành tiền tệ sẽ đưa ra thông báo giảm lãi suất, như Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Đồng Tiến đã nói “phải lựa chọn thời điểm, mức độ giảm phù hợp”, nhưng dù sao, tín hiệu chắc chắn đã phát đi và các ông chủ DN vẫn có quyền mong mỏi chính sách điều hành linh hoạt từ NHNN.

Trường Giang