Ngư dân mất tích trên Biển Đông: Thiếu áo phao?

Qua thông tin đăng tải trên báo chí, tàu gặp nạn mới đây là tàu mới nên chưa được trang bị đầy đủ đồ nghề cùng như đồ bảo hộ lao động. Vì thế, cả 10 ngư dân ra khơi nhưng trên tàu chỉ có 2 chiếc áo phao. Chi tiết này đã làm giật mình rất nhiều người. Phải chăng bấy lâu nay, trên những con tàu đánh cá mỏng manh giữa biển khơi vẫn có những trường hợp 10 người chỉ có 2 áo phao?

Nỗi đau của gia đình ngư dân mất tích trên biển (Ảnh: Vietnamnet)

PV Infonet đã có cuộc phỏng vấn ông Trần Cao Mưu, Tổng thư ký Hội nghề cá Việt Nam về vấn đề này.

Thưa ông, vụ chìm tàu trên Biển Đông khiến 10 ngư dân gặp nạn chỉ có 2 người sống sót nhờ có áo phao. Người thân của họ cũng cho biết, trên thuyền khi đó chỉ có 2 chiếc áo phao. Là Tổng thư ký hội Nghề cá Việt Nam, câu chuyện đau xót này khiến ông nghĩ gì?

Đầu tiên, tôi xin gửi đến những gia đình có người thân gặp nạn lời chia buồn. Đây là một tổn thất rất lớn đối với ngư dân chúng ta.

Tuy nhiên, sự mất mát này cũng là lời nhắc nhở chung đối với chúng ta. Những người đang có trách nhiệm trong các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức xã hội cần nghiêm khắc xem xét lại trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ tính mạng, an toàn của ngư dân khi khai thác trên vùng biển.

Không phải hôm nay chúng ta mới nói đến chuyện đi biển phải có áo phao, phải được trang bị an toàn. Hàng chục năm trở về trước, Quỹ nhân đạo nghề cá Việt Nam không chỉ cấp và cho không hàng chục nghìn áo phao cho ngư dân ở các vùng biển trên cả nước, Quỹ còn tổ chức những cuộc vận động, tuyên truyền, phổ biến để ngư dân thực hiện một cách nghiêm túc chuẩn bị vật liệu nổi khi ra khơi. Bản thân tôi, khi còn là Giám đốc Sở Thủy sản Nghệ An, cũng là người từng đi phát áo phao cho ngư dân ở các vùng ven biển. Riêng đối với vùng biển Nghệ An, chúng tôi đã phát miễn phí đợt đó hơn 5000 áo phao.

Tuy nhiên, ngư dân nước ta quan niệm rằng mang áo phao khi đi biển là mang cái rủi ro. Tôi đã từng phân tích và giải thích với ngư dân rất nhiều. Khi tàu thuyền gặp sự cố trên biển, nếu lúc đó, chúng ta có áo phao thì là rủi ro hay là may mắn?

Trở lại vụ chìm tàu làm 8 ngư dân mất tích chỉ có hai người khác có áo phao được cứu sống. Như vậy ai là người may mắn ở đây. Do đó, vấn đề tuyên truyền của báo chí hay các phương tiện truyền thông khác tôi nghĩ chúng ta cũng cần phải tăng cường thêm.

Hội nghề cá Việt Nam đã bao giờ phối hợp với các cơ quan chức năng để tìm hiểu xem trang thiết bị bảo đảm an toàn cho ngư dân như áo phao, phao cứu sinh, vật liệu nổi... đã đầy đủ chưa?

Hội nghề cá Việt Nam là một tổ chức xã hội nghề nghiệp. Chúng tôi luôn mong muốn có một cơ quan, một tổ chức đứng ra bảo vệ quyền lợi của ngư dân. Đã rất nhiều lần, Quỹ nhân đạo nghề cá Việt Nam khuyến cáo các doanh nghiệp, tổ chức, thậm chí là các cơ quan nhà nước ở địa phương tuyên truyền, hô hào quyên góp hỗ trợ ngư dân trong vấn đề trang bị áo phao khi đi biển.

Đặc biệt, đợt vừa qua, chúng tôi dự định thành lập một quỹ mang tên “Quỹ rủi ro trên biển cho ngư dân”. Tuy nhiên, do vướng mắc một số khó khăn về chính sách nên chưa thành lập được.

Tôi nghĩ rằng, vấn đề không nằm ở chỗ chúng ta có quỹ hay không có quỹ mà  các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội cần kết hợp với nhau. Đặc biệt là các doanh nghiệp trong và ngoài nước cần kêu gọi về vấn đề này. Tôi tin chắc nhiều doanh nghiệp, cá nhân sẽ ủng hộ, cũng như việc Quỹ nhân đạo nghề cá Việt Nam từng kêu gọi trong những năm của thập kỷ 90.

Có bao giờ Hội nghề cá Việt Nam cho rằng nên phát động một phong trào trong xã hội kêu gọi sự ủng hộ áo phao cho ngư dân, đặc biệt trang bị cho họ kiến thức đối phó với tình huống nguy hiểm?

Chúng tôi nghĩ đó không chỉ là trách nhiệm của riêng Hội nghề cá Việt Nam mà còn là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước cũng như các tổ chức xã hội.

Còn riêng đối với Hội thì vấn đề này là rất cần thiết. Mặc dù, theo như điều lệ của Hội là tự thân vận động nhưng chúng tôi cũng rất cần những tổ chức, cá nhân cùng chúng tôi đứng ra kêu gọi. Do đó, chúng tôi đã kết hợp với một số tổ chức như Khuyến nông Trung ương đề xuất một số dự án để nâng cao nhận thức cho ngư dân.

Đặc biệt, trong công tác đào tạo thuyền trưởng, thuyền viên và lồng ghép vào trong đó chúng tôi cũng tuyên truyền về công tác bảo đảm an toàn trên biển. Trong khi đi khai thác ở trên biển nên tổ chức theo đoàn đội, đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt giữa tàu với tàu, tàu với bờ để khi có sự cố có thể thông tin và tìm cách ứng cứu ngay.

Ông Trần Cao Mưu, Tổng thư ký Hội Nghề cá VN cho rằng: "Quan trọng nhất là ý thức tự bảo vệ trước rủi ro trên biển của ngư dân" (Ảnh: Hồng Chuyên)

Hội đã bao giờ nghĩ đến chương trình như làm các tờ rơi, tờ gấp để phát cho ngư dân hướng dẫn cách phòng, tránh khi gặp rủi ro ở trên biển không?

Tờ rơi thì chưa, nhưng trong các tạp chí của Hội thì cũng có, uy nhiên, khó đến tay ngư dân. Thời gian tới, Hội cũng có tính đến phương án trên, có thể sẽ lồng ghép vào một số chương trình sắp tới Hội sẽ tổ chức.

Nếu có đơn vị nào đó muốn cùng Hội nghề cá Việt Nam phát động chương trình “Áo phao cho ngư dân” bao gồm áo phao, cũng như các tài liệu cung cấp kiến thức đối phó với rủi ro trên biển thì Hội sẽ hưởng ứng như thế nào?

Hội kêu gọi tất cả các doanh nghiệp cũng như các cá nhân có tâm huyết muốn  giúp đỡ bà con ngư dân cùng tham gia, Hội hoàn toàn ủng hộ. Là một thành viên tích cực, Quỹ nhân đạo nghề cá, Hội sẽ cùng với các tổ chức, cá nhân đó đứng ra tổ chức các đợt quyên góp, gặp gỡ ngư dân nhằm phục vụ lợi ích cho bà con ngư dân, đảm bảo cho ngư dân an toàn khi ra khơi bám biển, bảo vệ chủ quyền.

Xin cảm ơn ông!