Ngư dân bám biển Hoàng Sa: Gan góc, thạo nghề và yêu Tổ quốc

Đó là khẳng định đầy xúc động của PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, Nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, UV Thường vụ Hội nghề cá Việt Nam, khi trả lời phỏng vấn của Infonet.

Ngư dân bám biển Hoàng Sa: Gan góc, thạo nghề và yêu Tổ quốc - ảnh 1
PGS.TS Nguyễn Chu Hồi, Nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, UV Thường vụ Hội nghề Cá Việt Nam

Thưa PGS, mới đây, báo chí đưa tin, 2 tàu cá của Việt Nam đã kiên cường bám ngư trường Hoàng Sa, mặc cho tàu Trung Quốc ra sức "quấy rối". Ông có cảm nghĩ gì về những ngư dân này?

Đó là những con người gan góc, thạo nghề, mạo hiểm và yêu Tổ quốc. Họ luôn ý thức đầy đủ về sự thiêng liêng của chủ quyền biển đảo của Tổ quốc, họ không quên lời dặn của các thế hệ đi trước trong dòng tộc rằng phải bám biển Hoàng Sa của Tổ quốc mình để sinh kế. 

Bản lĩnh kiên cường của ngư dân Việt Nam là vậy đấy, không ai có quyền tước đoạt sinh kế của họ khi họ hành nghề trên vùng biển chủ quyền của Tổ quốc mình. Bằng tố chất và hành động quả cảm của mình, những người con của biển cả như vậy đã góp phần truyền một thông điệp cho cả thế giới biết về lẽ phải mà chính báo chí Trung Quốc cũng phải đưa tin thừa nhận.        

Ngư dân bám biển Hoàng Sa: Gan góc, thạo nghề và yêu Tổ quốc - ảnh 2
Tàu cá Việt Nam kiên cường bám Hoàng Sa, chống chọi Hải giám Trung Quốc

Hai con tàu gỗ nhỏ xíu, đối chọi với đội hải giám, ngư chính Trung Quốc hùng mạnh trang bị nhiều thiết bị hiện đại và có “tiền lệ manh động”. Phải rất dũng cảm và có tình yêu Tổ quốc mãnh liệt, họ mới làm được như thế. Ông nghĩ sao về quan điểm này?

 Đúng quá, chính tình yêu tổ quốc, lòng dũng cảm, sự mưu trí và linh hoạt đã tạo cho những người ngư dân sức mạnh, khiến họ đối chọi được với các đội tàu hải giám, ngư chính hiện đại và luôn sẵn sàng hành động trái lương tâm của Trung Quốc. Hai con tàu gỗ nhỏ xíu kia khác gì "hai con cừu non trong bầy hổ lang hung ác".

Tôi nghĩ họ là một cộng đồng có kỷ luật, có khả năng tự quản và tự ứng xử với thiên tai và nhân tai. Trong trường hợp này là "nhân tai" mà khó xử hơn lại vốn là một "nước bạn và đồng chí" láng giềng. Thế mà những người ngư dân ấy đã khôn khéo, kiên cường xử lý được, đã chứng tỏ chân lý không phải thuộc về kẻ mạnh mà thuộc về chính nghĩa. 

Những "Cộng đồng ngư dân có khả năng tự quản" là đội hình ra biển rất cần trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền biển, đảo ở Biển Đông. Tôi là người đã đăng một bài báo nghiên cứu và phân tích về vấn đề này năm 2012 ở Tạp chí Tài nguyên và Môi trường. Khi tôi biết vấn đề này tôi rất mừng là Việt Nam đã có mô hình và sắp tới cần tổng kết mô hình này để nhân rộng. Chính phủ, thông qua các nhà khoa học và quản lý phải nhập cuộc để sớm có nhiều cộng đồng ngư dân có khả năng tự quản như vậy.

 Đây là những ngư dân dũng cảm như Hải đội Hoàng Sa năm xưa. Theo ông, có nên "tạc tượng" những “lão ngư” anh hùng làm biểu trưng cho ngư dân Việt Nam không?

Thời nào đất nước ta cũng có hiền tài, có anh hùng. Có những người con người như thế đất nước ta mới có PHÚC. Tôn vinh NGƯỜI HIỀN, NGƯỜI HÙNG nhà nước thời nào cũng làm, người Việt Nam ta lại luôn hướng về tổ tông, phát huy truyền thống của cha ông, tôn trọng và lưu danh lịch sử. Cho nên, các lão ngư dũng cảm của Hải đội Hoàng Sa năm xưa rất đáng được tạc tượng, và ở bên các tượng đó nên đặt câu nói bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh (năm 1959 khi Người về thăm làng cá Cát Bà-Tuần Châu) khẳng định ý chí biển cả của dân tộc Việt: "BIỂN BẠC CỦA TA DO NHÂN DÂN TA LÀM CHỦ". Xây dựng sao cho thật hoành tráng để muôn đời con cháu mai sau ghi lòng tạc dạ và luôn cảm ơn thế hệ của chúng ta hôm nay xứng đáng là con Lạc, cháu Hồng...

Ngư dân bám biển Hoàng Sa: Gan góc, thạo nghề và yêu Tổ quốc - ảnh 3
Đã có tượng đài Hải đội Hoàng Sa, cần tạc thêm những bức tượng ngư dân Hoàng Sa anh dũng, khắc lời dạy của Bác Hồ và ghi tên những ngư dân kiên trung bất khuất. Anh internet

Theo ông, cần làm gì để động viên những ngư dân dũng cảm ấy?

Những người ngư dân trên hai con tàu nhỏ xíu kia đã phát huy được truyền thống cha ông, là biểu tượng của Đội Hoàng Sa xưa và họ đã thực hiện được lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh vùng biển của ta, ta phải làm chủ. Nếu ước mơ tạc tượng các Lão ngư nói trên của tôi được thực hiện, thì nên ghi danh sách những người ngư dân ở trên hai con tàu nhỏ kia trên bia đá đặt ở khu tưởng niệm các Lão ngư Đội Hoàng Sa.

Trước mắt Bộ Tài nguyên và Môi trường nên trao giải thưởng tập thể "Vì biển xanh quê hương" cho Nhóm ngư dân này vào dịp Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2013 (1-8/6/2013) dự kiến tổ chức tại Hà Tĩnh. 

Địa phương - tổ ấm tình thương của những người ngư dân này nên có những sáng kiến khác nhau để động viên họ, để nhân dịp này nâng cao nhận thức cho toàn xã hội về biển đảo và tấm gương của ngư dân.    

Trong thời gian làm Phó Tổng cục trưởng Tổng cục biển và Hải đảo Việt Nam, giờ làm Uỷ viên thường vụ Hội Nghề cá Việt Nam, ông đã có đề xuất, chương trình gì ủng hộ những người ngư dân ấy?

Bản chất nghề nghiệp của ngư dân là bám biển, đến nay ta có đến hơn 130.000 tàu thuyền đánh cá, các tàu đánh cá xa bờ cũng khoảng 10.000. Đây là lực lượng đáng kể, với bản chất nghề nghiệp và bản lĩnh vốn có nói trên, ngư dân đóng vai trò không thể thiếu trong sự nghiệp phát triển kinh tế và bảo vệ an ninh, chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Họ còn là lực lượng cực kỳ quan trọng trong việc thực hiện hoạt động dân sự của Việt Nam trên các vùng biển, và trong thế trận chiến tranh nhân dân trên biển. 

Nhận thức về ngư dân như vậy nên ngay từ khi tôi còn làm Viện trưởng Viện Kinh tế và Quy hoạch Bộ Thủy sản trước đây và sau này tiếp tục nghiệp biển tôi đã cùng đồng nghiệp liên tục nghiên cứu và đề xuất các sáng kiến chính sách về nghề cá nhỏ, về cộng đồng ngư dân, về sinh kế và vai trò chiến lược của họ; các vấn đề về mô hình tổ chức sản xuất nghề cá như hợp tác xã nghề cá, đồng quản lý nghề cá nhỏ, về tam ngư...

Dù thế, tôi cho rằng, chính sách cho ngư dân vẫn còn quá ít, và bản thân ngư dân vẫn còn rất khó khăn trong việc tiếp cận thông tin, dù gần đây đã được cải thiện, cho nên họ vẫn là đối tượng dễ bị tổn thương trước các thảm họa "thiên tai và nhân tai". Tôi đã và sẽ là người gần với ngư dân, luôn sẵn sàng bảo vệ lợi ích của họ. Đặc biệt, với cương vị là Uỷ viên thường vụ Hội nghề cá Việt Nam, Phó Ban Hợp tác quốc tế và Tuyên truyền, tôi sẽ cố gắng bảo vệ những người ngư dân quả cảm mà tôi luôn yêu quý.

Ngư dân bám biển Hoàng Sa: Gan góc, thạo nghề và yêu Tổ quốc - ảnh 4

Con tàu cá nhỏ nhoi dám "đương đầu" với nhiều con tàu lớn để khẳng định chân lý: Hoàng Sa là của Việt Nam

Nhìn 2 tàu đánh cá nhỏ nhoi nhưng kiên cường bám biển Hoàng Sa, ông có đề xuất gì với Nhà nước, người dân để ngư dân Việt Nam yên tâm bám biển?

Cộng đồng ngư dân trên hai con tàu vừa rồi làm được những điều kỳ diệu như đã nói mới chỉ là từ chính "nội lực" của họ, là điều kiện cần. Vẫn rất cần sự trợ giúp từ phía Nhà nước, tức là từ bên ngoài. Lâu nay họ được các cơ quan chính phủ ở TƯ và địa phương nâng cao nhận thức về biển đảo, trang bị kiến thức khuyến ngư,...Trong bối cảnh hiện nay ở Biển Đông và của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, họ phải được tăng cường năng lực để trở thành những cộng đồng biển, đảo đủ mạnh, có khả năng tự quản, tự điều chỉnh, tự ứng xử thành công trước thiên tai và nhân tai như đã nói trên. 

Họ cần được trang bị các thiết bị thông tin, liên lạc với đất liền; cần được hỗ trợ dịch vụ hậu cần như cung ứng xăng dầu, trợ giá xăng  dầu; được đào tạo trang bị kiến thức về ứng phó thiên tai, nhân tai; hỗ trợ về bảo quản sau thu hoạch; hỗ trợ về an ninh, quốc phòng từ kiến thức đến cách thức sử lý các tình huống xấu, đặc biệt cần được bảo vệ từ các lực lượng Kiểm ngư, Cảnh sát biển... Được như thế họ sẽ kéo dài thêm thời gian hoạt động trên biển, chi phí sản xuất thấp, hiệu quả kinh tế cao hơn và sẽ yên tâm bám biển vừa làm kinh tế vừa là lực lượng dự bị cho thế trận an ninh, quốc phòng trên biển.

Xin cảm ơn ông!

Hồng Chuyên (thực hiện)

Đồn Biên phòng phát huy hiệu quả công tác tuyên truyền chống khai thác IUU

Để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của ngư dân trong việc khai thác thủy sản đúng quy định của pháp luật Việt Nam và công ước quốc tế, lực lượng Biên phòng đã tổ chức nhiều biện pháp tuyên truyền, vận động tới ngư dân.

Nghệ An: Duy trì 4 tổ công tác liên ngành kiểm soát nghề cá

Bốn tổ công tác liên ngành được bố trí tại 4 cảng cá lớn ở Nghệ An, thực hiện nhiệm vụ theo kế hoạch thanh tra, kiểm soát nghề cá.

Hà Tĩnh: Kiên quyết xử lý các đối tượng khai thác hải sản trái phép

Mặc dù đã được tuyên truyền và ký cam kết nhưng một số người vẫn sử dụng kích điện để khai thác hải sản trên biển, vi phạm Luật Thuỷ sản 2017 và cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban Châu Âu.

Tuyên truyền chống khai thác IUU ở huyện ven biển duy nhất Ninh Bình

Huyện Kim Sơn là địa phương duy nhất của tỉnh Ninh Bình giáp biển nên việc tuyên truyền chống khai thác IUU luôn được chú trọng và ưu tiên hàng đầu.

Hà Tĩnh: Những thách thức và giải pháp trong chống khai thác IUU

Mặc dù còn nhiều thách thức và trở ngại trong quản lý, điều hành chống khai thác IUU, tuy nhiên với tinh thần quyết liệt và đồng bộ, Hà Tĩnh đang từng bước giải quyết một cách hiệu quả.

Lồng ghép tuyên truyền chống khai thác IUU cho ngư dân vùng biển

Chủ tàu cá, ngư dân xã Phú Thuận (huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên – Huế) được tuyên truyền về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) thông qua các cuộc tuyên truyền phổ biến pháp luật.

Nghệ An: Nỗ lực tuyên truyền chống khai thác IUU, đảm bảo an toàn để ngư dân vươn khơi

Trong những năm qua, các ngành chức năng Nghệ An đã chú trọng tuyên truyền cho ngư dân chấp hành nghiêm các quy định về chống khai thác IUU, đồng thời phối hợp ngăn chặn tàu cá địa phương vi phạm vùng biển nước ngoài.

Nghệ An: 100% chủ tàu cá khai thác xa bờ ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài

Tất cả chủ tàu, thuyền trưởng khai thác xa bờ ở Nghệ An đã ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài, thực hiện cập nhật dữ liệu lên phần mềm VNFishbase nhằm đảm bảo hoạt động tàu cá không vi phạm các quy định về chống khai thác IUU.

Nghệ An: Kiên quyết xử phạt các hành vi vi phạm quy định về khai thác thủy sản

Trong năm 2022, ngành chức năng ở Nghệ An đã kiên quyết xử phạt nhiều vụ vi phạm quy định về khai thác thủy sản, từ đó ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân từng bước được nâng cao.

Thanh Hóa: Gắn trách nhiệm người đứng đầu trong chống khai thác IUU

Thời gian tới, Thanh Hóa sẽ tăng cường công tác tuyên truyền cho ngư dân về chống khai thác thủy sản trái phép, kiểm soát việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho tàu cá.

Đang cập nhật dữ liệu !