Nghị sỹ Mỹ: ‘Không tha thứ cho Trung Quốc'

Theo hãng tin AP, Đại sứ Philippines tại Washington đã than phiền về “sự hiếu chiến” của Trung Quốc trên Biển Đông.

Vừa qua, lần đầu tiên Trung Quốc điều động Liêu Ninh, tàu sân bay đầu tiên của nước này ra Biển Đông.

Vừa qua, Trung Quốc tuyên bố thiết lập “Vùng phòng không” trên biển Hoa Đông bao gồm cả không phận quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư mà Nhật – Trung tranh chấp. Bắc Kinh cũng đề ra các qui định mới về đánh bắt cá trên Biển Đông và cả hai hành động này đều khiến dư luận lo ngại rằng sự trỗi dậy của Bắc Kinh sẽ dẫn tới một cuộc đối đầu.

Các nhà lập pháp Mỹ chuyên trách về chính sách châu Á và năng lực hải quân Mỹ đã tổ chức một buổi thảo luận về cách thức đáp trả các hành động trên của Trung Quốc. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh có lo ngại rằng Mỹ có thể bị lôi kéo vào một cuộc khủng hoảng hoặc xung đột về tranh chấp chủ quyền có dính líu tới Trung Quốc do Washington kí hiệp ước quốc phòng với Nhật Bản và Philippines, cả hai quốc gia đều đang có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc.

Nghị sĩ Steve Chabot mô tả lối hành xử trên của Trung Quốc là “hiếu chiến và nguy hiểm” đồng thời cho rằng Bắc Kinh đang cố gắng giành lại những lãnh thổ tranh chấp bằng cách sử dụng vũ lực theo kiểu “mưa dầm thấm lâu” với “hi vọng sai lầm rằng Nhật Bản, các quốc gia Đông Nam Á và M ỹ sẽ miễn cưỡng chấp nhận điều đó”.

Nghị sĩ Ami Bera cho rằng “những hành động đe dọa và khiêu khích của Trung Quốc nhằm khẳng định chủ quyền hàng hải là không thể chấp nhận được”.

Trong khi đó, Nghị sĩ Randy Forbes cho rằng Mỹ phải “chắc chắn không được dung thứ cho các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc và những hành động quân sự mang tính chất cưỡng chế nhằm thay đổi thực tế ở khu vực”.

Thông thường, các nhà lập pháp Mỹ thể hiện lập trường cứng rắn về chính sách ngoại giao hơn chính phủ nước này. Tuy nhiên, quan điểm của các nghị sĩ nói trên phản ánh mối lo ngại đang lan rộng Washington về những ý đồ của Trung Quốc trong bối cảnh nước này đang “nhăm nhe” phá đổ vị thế thống lĩnh về quân sự của Mỹ ở châu Á hàng thập kỷ qua và thách thức luật pháp quốc tế.

Cuối tháng 11/2013, Trung Quốc đơn phương tuyên bố thiết lập “Vùng phòng không” trên biển Hoa Đông, yêu cầu tất cả máy bay nước ngoài đi qua vùng này phải gửi lịch trình bay cho giới chức nước này và tuân thủ các hướng dẫn của quân đội Trung Quốc.

Tuy nhiên, Mỹ khẳng định nước này có lợi ích trong việc đảm bảo tự do đi lại và giao thương qua các vùng biển ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Bất chấp khoản nợ công khổng lồ, chính quyền Obama vẫn muốn tăng cường hiện diện quân sự của Mỹ trong khu vực và vừa thông báo sẽ chi hàng chục triệu USD trợ giúp Việt Nam và Philippines về an ninh.  

Bonnie Glaser, một chuyên gia về Trung Quốc tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế, cho rằng việc Mỹ đáp trả lại lối hành xử khiêu khích của Trung Quốc sẽ là biện pháp then chốt tạo hiệu quả cho chiến lược “Trục châu Á” của Washington và sự tin tưởng của các quốc gia trong khu vực về cam kết của Mỹ đối với khu vực.

Trong khi đó, hôm 13/1, Đại sứ Philippines tại Mỹ Jose Cuisia Jr.  nói với các phóng viên rằng Manila muốn xây dựng mối quan hệ tốt với Bắc Kinh nhưng “không thể chấp nhận được” việc Trung Quốc ngăn cản các ngư dân Philippines đánh bắt hải sản ở vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hải lý là vùng biển mà một quốc gia có chủ quyền trong việc thăm dò và khai thác các tài nguyên.

Ông Cuisia cho biết để tránh tình trạng đối đầu, Philippines đã yêu cầu các ngư dân tránh những vùng biển mà Trung Quốc áp dụng các quy định đánh bắt cá mới.

Trung Quốc vừa áp đặt các quy định hết sức vô lý, cấm ngư dân các quốc gia khác đánh bắt trên Biển Đông.

Philippines đã khiến Bắc Kinh nổi giận sau khi nộp đơn kiện Trung Quốc về tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông ra Tòa án Liên Hợp Quốc. Ông Cuisia cho rằng đây là cách thức “hợp pháp và thân thiện” nhằm giải quyết tranh chấp chủ quyền.

Trung Quốc đã từ chối tham gia vụ kiện này.

Trong khi phần lớn các nhà lập pháp Mỹ trong buổi thảo luận hôm 14/1 ủng hộ nước này tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, Nghị sĩ Brad Sherman lại tỏ ra nghi ngờ. Ông Sherman phàn nàn rằng nước Mỹ sẽ mất rất nhiều nguồn lực nếu đối đầu với Trung Quốc và ủng hộ các quốc gia đối thủ của Trung Quốc về chủ quyền như Nhật Bản trong khi các nước này chia sẻ quá ít chi phí quốc phòng với Mỹ.