Ngập tràn quảng cáo thuốc lá trên mạng xã hội
Theo bà Hoàng Thị Thu Hương – Vụ Pháp chế, Bộ Y tế hiện nay vấn đề quảng cáo thuốc lá điện tử xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, trên các trang web và những địa chỉ dễ lôi cuốn giới trẻ nhất.
Ngập tràn quảng cáo
Theo bà Hương hiện nay các sản phẩm của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hầu hết được đưa về Việt Nam theo đường xách tay, nhập lậu. Nạn buôn lậu thuốc lá xảy ra tràn lan, liên tiếp các vụ buôn lậu thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng với số lượng lớn được Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan bắt giữ.
Việc mua bán chủ yếu được thực hiện công khai qua mạng internet, trang Facebook, Instagram mua bán của cá nhân, trao đổi, mua bán trên Hội nhóm, đặc biệt, việc quảng cáo, bán hàng còn xảy ra trên mạng xã hội mới nổi với đông đảo người dùng là mạng xã hội Tiktok.
Bà Hương cũng cho biết hiện đã xuất hiện tình trạng buôn bán thuốc lá thế hệ mới công khai trên các trang thương mại điện tử. Có thể nói, việc kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bất hợp pháp hiện nay xảy ra thường xuyên, tràn lan và công khai tại Việt Nam.
Ngoài ra, một số địa điểm trưng bày và bán sản phẩm này ở những điểm có nhiều đối tượng sử dụng, thậm chí có điểm bán gần khu vực trường học.
Các quy định về quảng cáo
Theo bà Hương, quảng cáo thuốc lá là hành vi bị cấm theo các quy định về quảng cáo tại Việt Nam. Tuy nhiên, ngành công nghiệp thuốc lá vẫn tận dụng nhiều chiêu trò nhằm quảng cáo thuốc lá thế hệ mới, đặc biệt là nhắm vào giới trẻ Việt Nam thông qua các kênh quảng cáo như sử dụng giới trẻ, người nổi tiếng/người có ảnh hưởng để quảng cáo sản phẩm, sử dụng hashtag trên mạng xã hội như Facebook, Instagram, Twitter để thu hút giới trẻ, quảng cáo tại các sự kiện thể thao, âm nhạc, in quảng cáo trên các sản phẩm như mũ, quần áo, bao đựng thiết bị sử dụng cho thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng,…
Ngập tràn quảng cáo thuốc lá trên mạng xã hội |
Các quy định của pháp luật về cấm quảng cáo và tình hình vi phạm pháp luật về quảng cáo đối với sản phẩm thuốc lá thế hệ mới
Các quy định đã có trong:
- Luật Quảng cáo
- Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá
- Nghị định 158/2013/NĐ-CP ngày 12 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo
- Nghị định 59/2006/NĐ-CP và Nghị định số 43/2009/NĐ-CP ngày 07 tháng 5 năm 2009 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Danh mục hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh của Nghị định 59/2006/NĐ-CP
- Nghị định 185/2013/NĐ-CP và 124/2015/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 185/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại, sản xuất buôn bán hàng giả, hàng cấm
- Một số văn bản liên quan khác
Theo quy định tại Khoản 1, 2 Điều 7, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng dù có hay không phải là sản phẩm thuốc lá nhưng là hàng hóa cấm kinh doanh theo quy định của pháp luật là hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo
Hành vi quảng cáo sản phẩm, hàng hóa cấm kinh doanh là hành vi bị cấm, hành vi vi phạm pháp luật về quảng cáo
Khoản 4 Điều 109 Luật Thương Mại năm 2019 quy định về Các quảng cáo thương mại bị cấm thì thuốc lá bị cấm quảng cáo, đặc biệt là các sản phẩm, hàng hoá chưa được phép lưu thông tại thị trường Việt Nam tại thời điểm quảng cáo.
Việt Nam cấm hoàn toàn việc quảng cáo các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, đặc biệt là thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng dưới mọi hình thức, bao gồm báo chí, trang thông tin điện tử, người chuyển tải sản phẩm quảng cáo, sự kiện thể thao, âm nhạc,…
Việc ngành công nghiệp thuốc lá sử dụng những người nổi tiếng, người có ảnh hưởng lớn quảng cáo các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trên mạng xã hội là hoàn toàn trái pháp luật. Cần có các ban ngành chức năng vào cuộc để xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm này.
Bên cạnh đó, việc quảng cáo thuốc lá điện tử tràn lan trên mạng xã hội, các trang thông tin điện tử hiện nay đều không có sự kiểm soát và ngăn chặn kịp thời và việc quảng cáo các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới chưa được phép lưu hành tại thị trường Việt Nam là bị cấm tại Việt Nam, do đó cũng cần sự vào cuộc của các cơ quan chức năng nhằm thực thi các quy định của pháp luật cũng như ngăn ngừa các quảng cáo này tiếp cận đến với giới trẻ Việt Nam.
Khánh Chi