Luật Phòng chống rửa tiền: Cần rà soát để tương thích với hệ thống pháp luật hiện hành
Cơ bản đồng tình với nhiều nội dung của dự thảo Luật phòng, chống rửa tiền (sửa đổi), tuy nhiên theo Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh – Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa - Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi) cần bổ sung quy định về pháp nhân để đảm bảo thống nhất với Bộ Luật dân sự năm 2015.
Cụ thể, về tổ chức phi lợi nhuận được quy định trong dự thảo, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh đề nghị cần xem xét sửa đổi thành pháp nhân phi thương mại, vì luật cần phải quy định về pháp nhân thay cho tổ chức. Việc này là để đảm bảo sự thống nhất với quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 76 về pháp nhân phi thương mại được quy định tại Bộ luật dân sự năm 2015.
Đóng góp ý kiến về quy định giao dịch có giá trị lớn tại khoản 5 Điều 3 của dự thảo, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh đề nghị nên quy định cụ thể mức này trong luật để dễ theo dõi thực hiện và bảo đảm giá trị pháp lý.
“Hiện nay mức giá trị của giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo là 300 triệu đồng theo quy định tại Điều 3 Quyết định số 20 ngày 18/4/2013 của Thủ tướng Chính phủ quy định mức giá trị của giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo. Vì vậy, có thể xem xét tăng lên đối với mức giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo, có thể là mức 500 triệu đồng.”, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh nêu ý kiến.
![](https://static2-images.vnncdn.net/files/publish/2022/11/4/dai-bieu-do-ngoc-thinh-261.jpg?width=0&s=Zyqyui6WIP90ndhyvx6J7Q)
Về việc thiết lập hoặc duy trì tài khoản vô danh, hoặc tài khoản sử dụng tên giả, Luật sư Đỗ Ngọc Thịnh nêu rõ, tài khoản vô danh, nặc danh và mạo danh trong lĩnh vực ngân hàng, điện thoại di động và mạng xã hội là một trong những vấn đề nhức nhối hiện nay, tiếp tay cho hoạt động gian lận, lừa đảo xảy ra ngang nhiên, phổ biến, rất khó phát hiện ngăn chặn và điều tra, xử lý trong thời gian vừa qua.
Do đó, Luật sư Thịnh đề nghị luật này cùng với các luật liên quan cần có các quy định nhằm ngăn chặn việc lừa đảo ngang nhiên chuyển tiền qua tài khoản ngân hàng.
Liên quan đến yêu cầu rà soát kỹ lưỡng các nội dung của dự thảo với hệ thống pháp luật hiện hành, Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Giang) nêu một số vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu, chỉnh sửa để bảo đảm phù hợp với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về một số nguyên tắc khi soạn thảo, xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và bảo đảm tính phù hợp, thống nhất, khả thi của luật này trong hệ thống pháp luật hiện hành có liên quan.
Theo đó, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà đề nghị tiếp tục rà soát thật kỹ lưỡng, đầy đủ, toàn diện, thận trọng các nội dung tại dự thảo luật với các bộ luật luật hiện hành như: Bộ luật Hình sự, Bộ luật Dân sự, Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Công chứng, Luật Luật sư… và kể cả dự thảo Luật Giao dịch điện tử đang được Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 4,để bảo đảm tính hợp pháp, thống nhất, khả thi của luật trong hệ thống pháp luật.
Nghiên cứu báo cáo rà soát văn bản quy phạm pháp luật và cam kết quốc tế có liên quan đến dự án luật này của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đại biểu Đỗ Thị Việt Hà cho rằng, báo cáo chủ yếu liệt kê tên nội dung các điều luật có liên quan, mà chưa thực sự tập trung phân tích, đánh giá về tính đồng bộ, thống nhất, khả thi giữa các quy định trong dự thảo luật với các văn bản quy phạm pháp luật trong hệ thống pháp luật hiện hành.
Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà cũng cho rằng, dự thảo luật còn có khá nhiều nội dung quy định chưa rõ ràng, chưa minh bạch, còn mang nặng tính định tính.
“Điều này có thể sẽ dẫn đến tình trạng quy định của luật sẽ được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau, lúng túng, không thống nhất cho quá trình áp dụng và thiếu tính khả thi trong thực tiễn thi hành.”, Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà phân tích.
Theo quy định tại khoản 3 Điều 4, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về nguyên tắc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật là phải bảo đảm tính minh bạch trong quy định của văn bản quy phạm pháp luật. Khoản 1, Điều 8 luật này cũng đã quy định rất rõ ngôn ngữ sử dụng trong văn bản quy phạm pháp luật phải chính xác, phổ thông phải diễn đạt rõ ràng, dễ hiểu.
Tuy nhiên, trong dự thảo luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi) còn khác rất nhiều quy định chưa bảo đảm quy định nêu trên. Đơn cử như quy định về các dấu hiệu đáng ngờ, cơ bản trong từng lĩnh vực cụ thể từ 27 đến Điều 33 dự thảo luật.
Theo quy định của dự thảo, khối lượng báo cáo là tương đối lớn, trong khi các điều này quy định về dấu hiệu đáng ngờ theo các lĩnh vực cụ thể như ngân hàng, kinh doanh, bảo hiểm nhân thọ, chứng khoán, trò chơi có thưởng, bất động sản, chuyển tiền điện tử. Đây là những lĩnh vực có khả năng cao xuất hiện các giao dịch đáng ngờ mà đối tượng phải báo cáo.
Tuy nhiên, phần lớn các quy định về dấu hiệu đáng ngờ còn mang tính định tính, chưa thật sự rõ ràng, rất khó để xác định dấu hiệu đáng ngờ.
“Lấy ví dụ như khách hàng thuyết phục đối tượng báo cáo, không báo cáo giao dịch cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định tại khoản 2, Điều 27; hay tỷ lệ chiết khấu với giá trị cao hơn so với bình thường tại khoản 2, Điều 28; thông tin về nguồn gốc tài sản bảo đảm của khách hàng xin vay vốn không đầy đủ, không chính xác tại khoản 12, Điều 28; khách hàng không quan tâm đến giá bất động sản giao dịch phải trả tại khoản 3, Điều 33…”, Đại biểu Đỗ Thị Việt Hà cho hay.
Ngân Giang