Lao động trong DN FDI bị chê kém hiểu biết, thiếu tin cậy

Lao động tại DN FDI được đánh giá là thiếu nhiều kỹ năng mềm. (Ảnh minh họa)

Ngày 6/3, Viện khoa học lao động và xã hội (Bộ LĐTB&XH) đã công bố nghiên cứu, khảo sát về nhu cầu kỹ năng lao động trong các DN FDI, thuộc 3 nhóm ngành hàng tiêu dùng, hàng điện tử và lắp ráp ô tô, xe máy tại 100 DN thuộc 6 tỉnh.

TS. Nguyễn Thị Lan Hương – Viện trưởng Viện khoa học lao động và xã hội cho biết: Nghiên cứu cho thấy các DN FDI không bị ảnh hưởng nhiều bởi khủng hoảng kinh tế, với hơn nửa số DN được điều tra đều khẳng định vẫn lớn mạnh, chỉ 5% chịu thua lỗ.

Mặc dù đa phần DN hướng tới đầu tư vào công nghệ và sản xuất các công đoạn phức tạp hơn tại Việt Nam, nhưng chiến lược sử dụng nhân lực của họ vẫn là tận dụng lợi thế lao động giản đơn, chi phí thấp.

Theo công bố của Viện khoa học lao động và xã hội, qua khảo sát năm 2013, trên một nửa trong tổng số DN FDI đều coi Việt Nam là địa điểm đầu tư hấp dẫn. Tuy nhiên số lao động Việt Nam đang làm việc tại các DN vốn đầu tư nước ngoài lại có nhiều thiếu hụt về kỹ năng chuyên môn.

Kỹ năng có mức độ thiếu hụt lớn nhất được chỉ ra là kỹ năng hiểu biết về chất lượng, độ tin cậy và tác phong làm việc đúng giờ. Điểm thiếu hụt khác được đánh giá thấp là kỹ năng làm việc theo nhóm, hiểu biết và tiếp thu thông tin.

“Tìm các ứng viên có đủ bằng cấp và trình độ chuyên môn không khó. Nhưng khi phỏng vấn họ, chúng tôi tìm những ứng viên có trình độ tích cực, kỹ năng mềm, cam kết với DN và biết tiếng Anh” – lãnh đạo một DN FDI cho biết.

Mục tiêu trong tương lai của khối DN này đối với lao động Việt Nam là thành thạo vi tính, thích nghi với công nghệ và máy móc, có kỹ năng giao tiếp, làm việc theo nhóm, thích nghi với sự thay đổi và tình huống mới.

Tổ chức nghiên cứu cũng đánh giá, mặc dù có lợi thế lao động giản đơn giá rẻ, tiếp tục thu hút đầu tư nhưng lợi thế này sẽ không kéo dài và sẽ tạo ra tác động xấu tới chất lượng lao động Việt Nam và nền kinh tế về lâu dài. Họ cho rằng, thiếu hụt kỹ năng vi tính của lao động trực tiếp sẽ là “điểm mù”. Bên cạnh đó, mức thiếu hụt kỹ năng mềm là trầm trọng nhất ở nhóm khu vực nhà nước. Tổ chức khảo sát cảnh báo: “Việt Nam cần chú ý điều này nếu muốn tiếp tục phát triển kinh tế”.

“Khuynh hướng đáng báo động của một số DN FDI lấy lao động họ cần từ các DN cạnh tranh thay vì đầu tư vào đào tạo lao động. Điều này có thể tạo ra cuộc cạnh tranh không lành mạnh về lương khiến các công ty không muốn đầu tư vào việc nâng cao kỹ năng lao động nữa.

“Khi lợi thế chi phí lao động giảm dần, các trường đại học, cao đẳng và dạy nghề cần liên kết với các DN FDI trong việc nâng cao kỹ năng lao động sao cho phù hợp với chiến lược phát triển sau này của các nhà đầu tư nước ngoài, nếu Việt Nam muốn tiếp tục là môi trường thu hút đầu tư nước ngoài” – nhóm khảo sát khuyến cáo.