Không đặt vấn đề mua ngân hàng 0 đồng, vì sao?

Đó là tinh thần được thống nhất tại phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật vừa diễn ra, khi Chính phủ thảo luận về  dự thảo Luật Cơ cấu lại các tổ chức tín dụng và xử lý nợ xấu. Thông tin từ website chinhphu.vn.

Các ý kiến cũng thống nhất từ nay trở đi, sẽ không đặt ra vấn đề NHNN mua lại các ngân hàng với giá 0 đồng. Các ngân hàng yếu kém sẽ được đưa vào diện kiểm soát đặc biệt mà không dùng hình thức NHNN mua lại với giá 0 đồng, sau đó có các biện pháp tài chính, cuối cùng mới áp dụng biện pháp mua bắt buộc.

Tại sao nói "NHNN dừng mua ngân hàng 0 đồng", thực ra cách hiểu này chưa hoàn toàn chính xác. Trước đó, NHNN từng khẳng định việc mua bắt buộc 0 đồng đối với các ngân hàng yếu kém là quyết định đưa ra sau khi đã có kết quả kiểm toán độc lập về giá trị của ngân hàng tại thời điểm đó.

Theo quy định, không phải NHNN tự ý định giá và bắt buộc ông chủ ngân hàng yếu kém đó phải bán ngân hàng cho NHNN với giá 0 đồng. Mà trên thực tế, Ngân hàng Nhà nước phải thuê kiểm toán độc lập của nước ngoài vào để đánh giá thực trạng tài chính, giá trị thực của vốn điều lệ và các quỹ dự trữ, từ đó làm cơ sở để xác định giá mua lại. Và thông tin cho biết là hầu hết các ngân hàng bị mua 0 đồng là có giá trị âm.

Vì vậy, có thể hiểu thực tế là tại thời điểm bị buộc mua 0 đồng, các ngân hàng yếu kém không còn giá trị dương. NHNN chỉ mua lại trên cơ sở định giá.

Theo NHNN, phương án chuyển giao bắt buộc là phương án chủ sở hữu, thành viên góp vốn, cổ đông của tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt phải chuyển giao toàn bộ phần vốn góp, cổ phần cho tổ chức tín dụng được chỉ định hoặc Ngân hàng Nhà nước.

Đây là biện pháp áp dụng cho tổ chức tín dụng có thực trạng yếu kém nhất, điều kiện, quy trình, thẩm quyền cũng được quy định chặt chẽ nhất.

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng không nên quy định về biện pháp này vì có thể vi phạm quyền lợi cổ đông và quyền công dân.

Theo NHNN, về nguyên tắc, biện pháp chuyển giao bắt buộc là biện pháp cuối cùng để xử lý khi ngân hàng thương mại yếu kém không thể thực hiện được phương án phục hồi, cũng không thể thực hiện được phương án giải thể (do không có khả năng thanh toán đầy đủ các nghĩa vụ nợ) và không thể thực hiện được phương án phá sản do tác động quá lớn đến an ninh tài chính, nền kinh tế và trật tự, an toàn xã hội.

Dự thảo cũng nêu, đối với các ngân hàng đã được NHNN mua lại với giá 0 đồng sẽ được xử lý theo các phương án mà dự án luật quy định.

Từ trước đến nay, NHNN đã từng mua 0 đồng đối với 3 ngân hàng: Ngân hàng Xây dựng (VNCB), Ngân hàng Đại Dương (Ocean Bank) và Ngân hàng Dầu khí Toàn cầu (GP Bank). Quá trình tái cơ cấu các ngân hàng này vẫn đang được thực hiện và chưa có công bố về kết quả.