"Hô biến" hàng lậu thành hàng nội

Thực trạng này được Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam Đinh Thị Mỹ Loan nêu lên tại Hội nghị sơ kết cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam do Bộ Công thương tổ chức sáng 28/12.

Hơn 90% hàng trong siêu thị là hàng Việt Ảnh: T.Hà

Hàng Việt bị "lãng quên" tại chợ

Theo Bộ Công thương, qua hai năm ngành công thương thực hiện cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, số lượng các đợt bán hàng Việt về nông thôn cũng tăng lên cả về số lượng và quy mô tùy theo từng địa bàn, đồng thời cũng cho thấy sự chủ động, tích cực của nhiều tổ chức, doanh nghiệp (DN) tham gia như hệ thống siêu thị Sài Gòn Coop Mart, Tổng Công ty Thương mại Hà Nội (Hapro), Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và Hỗ trợ doanh nghiệp (BSA), Tập đoàn Dệt may Việt Nam, Công ty Kỹ nghệ súc sản (Vissan), Công ty cổ phần Intimex…

Báo cáo của Sở công thương 33 tỉnh, thành phố, năm 2011, các địa phương đã tổ chức được gần 156 đợt bán hàng về nông thôn với 1627 lượt DN tham gia, thu hút 655.179 lượt người dân địa phương tới tham quan mua sắm và doanh thu mang lại là 57 tỷ đồng. Kết quả của các hoạt động trên đã đóng góp phát triển thị trường nội địa cả nước, nâng tổng mức luân chuyển hàng hóa năm 2011 đạt trên 2004 ngàn tỷ đồng, tương đương 95 tỷ USD, tăng trưởng 24,3% so với cùng kỳ. Trong bối cảnh khó khăn, thị tường nội địa tăng trưởng là khích lệ, nỗ lực của các địa phương.

Thứ trưởng Bộ Công thương Hồ Thị Kim Thoa đánh giá, sau 2 năm triển khai cuộc vận động Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam, DN, người tiêu dùng (NTD) về cơ bản đã thay đổi nhận thức đối với tiêu dùng hàng Việt. Một cuộc khảo sát được hãng Nielsen tiến hành mới đây cũng đem lại những kết quả khả quan, 90% người được hỏi ở TP.HCM và 83% ở Hà Nội cho biết họ có thể hoặc chắc chắn mua hàng Việt nhiều hơn.

Hàng Việt "phủ" sóng nhiều hơn trong các siêu thị, trung tâm thương mại. Đơn cử: hàng Việt tại hệ thống siêu thị của Saigon Coop tới 95%. Hay như trong chương trình thực hiện giáp Tết Nguyên đán Nhâm Thìn 2012, các mặt hàng phục vụ Tết của doanh nghiệp bán lẻ như: lương thực, thực phẩm, bánh kẹo... thì hàng trong siêu thị có đến 90% là hàng Việt.

"Sản xuất và phân phối hiện nay đã bước đầu coi người tiêu dùng là trung tâm, chất lượng hàng Việt không chỉ chuyển biến về chất lượng mà còn phù hợp về giá cả" – Thứ trưởng Thoa nhận định.

Nhưng tại các chợ truyền thống, hàng Việt đang vắng bóng

Tuy nhiên, theo Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam Đinh Thị Mỹ Loan, để cuộc vận động đi xa hơn thì khó khăn thách thức còn rất lớn. Một số vấn đề tồn tại như những điểm yếu, khó khăn bất cập về sự đa dạng của hàng Việt, chất lượng và giá cả của hàng Việt dù có tiến bộ nhưng chưa thay đổi được nhiều. Chưa có sự gắn bó chặt chẽ giữa sản xuất và tiêu dùng. Đơn cử là hàng Việt vẫn chưa hiện diện đậm đà tại các chợ truyền thống, và cũng chưa được kiểm soát về chất lượng, giá cả.

"Cùng một chủng loại nhưng mỗi sạp hàng lại bán một giá khác nhau, khiến NTD nghi ngờ về chất lượng sản phẩm"- bà Loan nêu thực tế.

"Hô biến" hàng lậu thành hàng nội

Đáng ngại hơn, theo ông Huỳnh Khánh Hiệp – Phó Giám đốc Sở Công thương TP.HCM phản ánh, thời gian gần đây xuất hiện ngày càng nhiều vụ việc làm giả, nhái hàng Việt một cách tinh vi. Chiêu thức của thương lái là "hô biến" hàng nhập lậu từ Trung Quốc thành hàng Việt với xuất xứ nhãn mác rõ ràng nhằm đánh lừa người tiêu dùng.

"Dù hiện tượng này mới chỉ được các DN sản xuất trong nước phát hiện và phản ánh với cơ quan chức năng, nhưng lại tập trung chủ yếu vào mặt hàng thực phẩm nên rất đáng lo ngại"- ông Hiệp băn khoăn.
Thực trạng này, bà Lê Kim Hạnh - .. cho rằng, trong lúc cơ quan chức năng đang tích cực vào cuộc truy lùng và có giải pháp ngăn chặn kịp thời, nhận thức và thái độ của NTD đối với hàng giả, hàng nhái mang tính quyết định.

Do vậy, ưu tiên hàng Việt cần bám sát xu hướng và tâm lý tiêu dùng người Việt, không chỉ quan tâm đến giá cả hợp lý mà đến độ mới của sản phẩm, an toàn và việc mua sắm thông minh với khối lượng lớn. "Xu hướng thị trường vẫn sẽ tăng cường theo hướng hiện đại và chợ truyền thống cũng thay đổi thì hàng Việt cũng phải thay đổi theo xu hướng này. Việc bán hàng qua mạng, qua truyền hình cần được nhân rộng và hàng Việt phải được đưa vào để tiếp cận người tiêu dùng"- bà Loan nhấn mạnh.

Ông Trương Quang Hoài Nam, Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, trong năm 2012, Ban chỉ đạo Chương trình hành động của Bộ sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến thị trường, đảm bảo lưu thông hàng hóa thông suốt, đáp ứng đủ các loại hàng hoát thiết yếu cho nhu cầu của nhân dân, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán Nhâm Thìn 2012; vận động, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tổ chức các điểm bán hàng hóa thương hiệu Việt phục vụ nhu cầu tiêu dùng, sắm Tết, đặc biệt tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh, phát triển đa dạng kết cấu hạ tầng thương mại tại các địa phương, bao gồm các loại hình chợ truyền thống ở thành thị, nông thôn và các loại hình thương mại hiện đại…

Nguyễn Hoài