Hết dư địa hạ tiếp lãi suất?

Các chuyên gia phân tích tài chính thuộc Ngân hàng Hồng Kông Thượng Hải (HSBC) đánh giá về diễn biến lãi suất sau động thái cắt giảm lãi suất OMO của NHNN.

Ngày 19/7, NHNN giảm 0,5% lãi suất thị trường mở (OMO) từ 6% xuống 5,5% của NHNN cuối tuần qua. Lãi suất OMO đã liên tục giảm, từ mức 7% vào cuối năm 2012. Toàn bộ lượng cung tiền mặt 7 ngàn tỷ đồng thông qua kênh thị trường mở đã được các ngân hàng hấp thụ hết. HSBC cũng ghi nhận: lãi suất qua đêm đã tăng vọt trong những ngày gần đây do thanh khoản yếu kém; lãi suất qua đêm đạt mức cao nhất vào ngày 19/7/2013.

Động thái này cho thấy, NHNN đang nỗ lực hạ nhiệt thanh khoản thông qua việc hạ lãi suất. "Việc tăng cung tiền mặt qua thị trường mở có thể làm giảm căng thẳng một phần thanh khoản, nhưng động thái này cũng không thể giải quyết những vấn đề gốc rễ xung quanh tăng trưởng tín dụng yếu của Việt Nam" – chuyên gia phân tích của HSBC nhận định.

Sau quyết định hạ lãi suất OMO ngày 19/7 của NHNN, các chuyên gia của HSBC còn cho rằng, dư địa cắt giảm thêm lãi suất đã bị thu hẹp. Đồng Việt Nam yếu đi gần đây cùng với nguy cơ lạm phát gia tăng và giá xăng dầu cao hơn cho thấy lạm phát toàn phần có thể tăng từ mức 6,7% trong tháng 6 lên tới 7,1% trong tháng 7 (so với cùng kỳ năm ngoái). Tuy nhiên nhu cầu nội địa kém và hiệu ứng cơ bản thuận lợi sẽ có thể đưa lạm phát xuống thấp vào cuối quý III/2013.

Giảm lãi suất OMO ngăn chặn được lãi suất liên ngân hàng "vượt rào", nhưng cũng làm giảm dư địa hạ lãi suất toàn thị trường

Tuy nhiên, rủi ro gia tăng đối với lạm phát vẫn còn. Chính phủ có thể nâng giá dịch vụ công do thu thuế kém. Giá hàng hóa có thể tăng do kỳ vọng tăng trưởng toàn cầu vào quý IV/2013. Khả năng hạ lãi suất trong tương lai cũng làm gia tăng áp lực về lạm phát.

"Giảm lãi suất OMO có thể giải quyết căng thẳng tín dụng, nhưng khả năng cắt giảm thêm lãi suất trong tương lai khó có thể diễn ra"- chuyên gia của HSBC đánh giá. Thậm chí, việc hạ lãi suất OMO có thể khiến cho dòng vốn chảy ngược ra ngoài, càng tác động tiêu cực thêm đối với thanh khoản khan hiếm và có thể đẩy lãi suất huy động kỳ hạn gia tăng.

Cũng liên quan tới vấn đề giảm lãi suất, trao đổi với PV Infonet, ông Louis Taylor – Tổng giám đốc Ngân hàng Standard Chartered (SCB) tại Việt Nam lại cho rằng, rõ ràng với chính sách điều hành hiện nay NHNN đang muốn thúc đẩy tăng trưởng, thị trường lãi suất đang có tính chất hỗ trợ cho nỗ lực này.

Song, lãi suất không phải thứ duy nhất có thể kích thích tăng trưởng, vẫn còn rất nhiều vấn đề khác đòi hỏi không chỉ NHNN mà cả nền kinh tế phải chung tay giải quyết. Dù còn tiềm ẩn nguy cơ, nhưng khi lạm phát không còn là vấn đề cấp bách đối với nền kinh tế, đã tới lúc NHNN nên cân nhắc việc dỡ bỏ trần lãi suất.

"Trong một thị trường mở, không có việc trần lãi suất được ấn định cho các tổ chức tín dụng. Và tôi nghĩ rằng Việt Nam cũng nên áp dụng chính sách này ở một thời điểm thích hợp và NHNN sẽ quyết định khi nào là thời điểm nào" – CEO của SCB lên tiếng.