Hà Nội: Đi tìm lạc rang húng lìu "bà Vân" xịn

Theo nhiều người chỉ dẫn, PV tìm đến địa chỉ con ngõ nhỏ 176 Bà Triệu, Hà Nội, nơi được coi là khởi nguồn thương hiệu lạc rang húng lìu nổi tiếng của Hà Nội. 

Chủ nhà sản xuất lạc rang húng lìu lâu đời bậc nhất Hà Nội này là cụ Vân năm nay đã 85 tuổi, cụ không còn rang lạc nữa mà hướng dẫn truyền nghề lại cho các con, các cháu. 

Những tấm biển bán lạc rang húng lìu hiệu bà Vân xuất hiện dày đặc trên con phố Bà Triệu..Ảnh D.T

Cụ Vân kể: “Năm 1960, tôi thuê nhà của người Hoa ở Triệu Việt Vương và học được bí quyết làm lạc rang húng lìu từ ông ấy. Tôi đã rất tò mò khi thấy ông người Hoa rang lạc nhưng phải đãi cát dần hạt cát to. Sau đó tôi mua lạc và ăn thử thì quả thật rất ngon. Từ đó tôi đã học được bí quyết làm lạc rang như thế nào. Bí quyết chọn muối như thế nào để khỏi chát, đường cho vào lạc không phải loại nào cũng được, đường phải vừa tầm độ ngọt, không bị đắng, rồi cách ướp nguyên liệu, cách rang như thế nào…”

Cụ Vân làm lạc rang bán từ năm 1963, khi đó cụ vẫn là công nhân của nhà máy dệt. Mỗi khi làm ca sáng ở nhà máy xong thì cụ lại bắt đầu bán lạc rang. Cụ đi bán lạc rang dạo ở các quán bia, mỗi quán chỉ vài ba gói con con nên bán chỉ được ngày 2-4kg/ ngày. Sau khi nhà nước mở cửa thì nghề này cũng bắt đầu phát triển.

Cửa hàng nào cũng nhận hàng mình là "Bà Vân chính hiệu", "Địa chỉ duy nhất".Ảnh D.T

Cụ Vân có hai cửa hàng, một nơi khác là chuyên sản xuất và bán buôn. Địa chỉ ở Bà Triệu hằng ngày vẫn do cháu nội của cụ đứng bán. Trong khi cả con phố với những tấm biển lớn chen chúc nhau quảng cáo “Lạc rang húng lìu bà Vân địa chỉ duy nhất” thì hàng của bà Vân thật chỉ là một tủ kính nhỏ khiêm tốn đặt trước ngõ.

Nói về việc có nhiều thương hiệu cùng lấy tên Vân, có phải cùng do cụ truyền nghề hay không, thì cụ Vân cười nói: “Thì cũng kệ thế thôi. Họ thấy thương hiệu này bán được nên đều đặt tên Vân. Có lần tôi cũng nói với họ nhưng họ bảo do người nhà cũng có tên như thế. Tuy nhiên, cô thấy đấy người ăn giờ cũng sành lắm. Dù cả phố bán lạc rang húng lìu bà Vân thì cửa hàng chúng tôi vẫn có khách cho mình”.

Trong khi quầy hàng của Bà Vân thật nằm khiêm tốn trước con ngõ nhỏ.Ảnh D.T

Cụ chia sẻ, nhà cụ bán từ sáng đến 6h chiều thì dọn hàng nhưng hôm nào cũng thế, cứ 9- 10h đêm vẫn có người gọi điện mang lạc xuống chứ không chịu mua lạc của những cửa hàng dưới phố. "Hay có những người Việt kiều, họ ăn lạc của chúng tôi một lần mà vẫn giữ cái tem đấy để đi tìm. Có lần họ tìm đúng địa chỉ nhưng vẫn không tin, họ bảo với cháu nội tôi nhất định phải mua lạc của đúng bà cụ trong ảnh", bà Vân kể.

Làm lạc rang húng lìu phải tuân thủ nghiêm ngặt để giữ gìn thương hiệu.

Trung bình mỗi ngày nhà cụ Vân rang 30-40kg lạc nhưng tất cả đều phải làm thủ công. Lạc phải là lạc ngon được lấy về từ Bắc Giang, Nghệ An…được trồng trên đất pha cát và tuyệt đối không có hạt mốc, hạt lép.

Dù cả phố bán "lạc rang húng lìu bà Vân", nhưng chỉ có một cửa hàng là của bà Vân "xịn". Ảnh D.T

Cụ Vân quả quyết: “Tôi đặt mối quen đều đặn nhưng mỗi khi nhập lạc về tôi đều yêu cầu mối hàng phải ký quỹ một tạ lạc. Nếu họ cung cấp cho tôi lạc không đảm bảo chất lượng thì coi như họ mất trắng một tạ lạc đó”.

Lạc sau khi tuyển chọn sẽ được tẩm ướp với đường, muối, húng lìu…Công đoạn này cũng hết sức quan trọng. Cụ Vân cho biết: “Mua húng lìu trên thị trường đến 70% là bị trộn mùn cưa vào nên mấy chục năm nay húng lìu cũng là do nhà tôi tự làm lâý để đảm bảo lạc khi rang lên phải thật thơm ngon”.

Tiếp đó là công đoạn rang lạc. Dù mỗi ngày rang hàng chục kg lạc nhưng tất cả đều được rang bằng tay. Cụ Vân chia sẻ: “Nếu muốn lạc rang ngon, chín đều thì phải rang bằng cát vàng. Cát vàng phải đãi qua 10 lần nước cho sạch, đem phơi sau đó đun nóng cát mới cho lạc đã tẩm ướp vào rang”.

Hiệu lạc rang ở ngõ 176 là địa chỉ quen thuộc với nhiều khách hàng. Ảnh D.T

Phố Bà Triệu có đến hàng chục cửa hàng bán lạc rang húng lìu, nhiều hiệu cũng tự làm thủ công, cũng có những bí quyết riêng, có khách hàng riêng. Dãy phố lạc rang húng lìu từ đó trở thành địa chỉ thân quen với những người ưa thưởng thức món quà giản dị này.

Trời mưa, các cửa hiệu lạc rang có vắng vẻ hơn, nhưng vẫn có những vị khách lúp xúp áo mưa đến mua vội vàng rồi lại vội vã hòa vào dòng người tấp nập. Anh Việt ở Thành Công nói: “Mười mấy năm nay tôi chỉ chuyên mua lạc rang ở đây. Mua gửi làm quà cho bạn bè trong nam, người thân ở nước ngoài, người nhận được quà quý lắm”.