GĐ Sở Giáo dục Hà Nội: “Kết quả PISA bất ngờ, nằm ngoài dự báo”
![]() |
| GĐ Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Hữu Độ. (Ảnh Thành Nam) |
Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Hữu Độ chia sẻ với phóng viên báo điện tử Infonet ngay sau khi kết quả khảo sát PISA được công bố.
Dù lần đầu xuất hiện tại Việt Nam, nhưng chắc hẳn chương trình PISA không phải quá xa lạ đối với những người hoạt động trong ngành giáo dục. Ông nhận định gì về PISA và đặc biệt là độ tin cậy của chương trình này?
PISA là hệ thống đánh giá chất lượng trung học phổ thông quốc tế của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD). Chương trình này được thực hiện lần đầu tiên vào năm 2000, với sự tham gia của các nước trong khu vực OECD.
Sau khi thấy sự đánh giá rất chuẩn mực và công bằng, PISA đã thu hút được rất nhiều nước tham gia. Đến bây giờ quy mô đã rất lớn và được mở rộng lên đến 65 nước tham gia.
Việc mở rộng về quy mô càng thể hiện độ tin cậy của chương trình đánh giá PISA. Cứ 3 năm PISA lại tổ chức một lần. Từ năm 2000 đến nay PISA đã 5 tổ chức 5 lần. Đến lần thứ 5 vào năm 2012 thì Việt Nam lần đầu tiên tham gia, và kết quả đã vừa được công bố.
Cảm giác của ông thế nào với kết quả công bố vừa qua? Kết quả này có làm cho những người trong ngành giáo dục cảm thấy tự hào?
Phía Bộ Giáo dục và đào tạo hoàn toàn mong muốn kết quả phản ánh một cách trung thực nhất, nhưng quả thực lúc đầu cũng rất lo về kết quả, không biết sẽ thế nào. Chúng ta còn dự báo kết quả dù không ở thứ hạng kém nhất, nhưng có thể chỉ ở mức trung bình.
Tuy nhiên kết quả này lại rất bất ngờ. Không ai nghĩ mình lại có thể đạt được kết quả như thế. Năm trước khi tôi sang Úc, người ta rất tự hào khi tham gia PISA và được đánh giá đứng thứ 4. Qua đó cũng khẳng định nền giáo dục của Úc là một nền giáo dục tốt.
Vì vậy việc tham gia chương trình PISA rất bổ ích. Đồng thời nó được đánh giá hoàn toàn khách quan dựa trên sự lựa chọn ngẫu nhiên của OECD. Có những thầy giáo đã comment ở trên mạng, nói rằng tôi là một giáo viên ở miền núi, điều kiện còn khó khăn nhưng cũng cho học sinh tham gia. Khi tận mắt chứng kiến sự giám sát, đánh giá của tổ chức PISA mới thấy sự chặt chẽ, khách quan của chương trình khảo sát này.
![]() |
| Nền giáo dục đang đổi mới theo hướng đánh thức được tiềm năng, khơi dậy lòng tự học, say mê sáng tạo cho học sinh |
Học sinh Hà Nội có nằm trong danh sách lựa chọn khảo sát vừa qua không, thưa ông?
Ở Hà Nội OEDC lựa chọn 12 trường tham gia chương trình khảo sát PISA. Đặc biệt chương trình khảo sát PISA còn lựa chọn cả học sinh tại các trung tâm giáo dục thường xuyên, và cả học sinh ở những vùng miền còn gặp nhiều khó khăn. Việc lựa chọn hoàn toàn ngẫu nhiên. Chúng ta chỉ đưa ra một danh sách và họ là người lựa chọn. Mặt khác việc kiểm tra cũng được tiến hành rất công bằng.
Theo ông với một chương trình bổ ích như vậy, liệu chúng ta có nên nghĩ tới, hoặc kiến nghị sẽ nhân rộng mô hình này ra với quy mô rộng hơn không?
Điều này chúng ta không tự quyết được mà phải do tổ chức OECD. Ví dụ như ở Trung Quốc họ chỉ chọn mỗi Thượng Hải tham gia. Điều này còn phụ thuộc vào ban giám khảo, căn cứ vào diện tích, quy mô họ sẽ tính ra được cần bao nhiêu học sinh tham gia để có thể phản ánh trung thực, toàn diện nền giáo dục ở một nước mà họ khảo sát. Chẳng ở Việt Nam, theo cách tính của họ thì chúng ta sẽ có khoảng 5.000 học sinh tham gia, con số này cũng là phù hợp.
Tuy nhiên ý tưởng nhân rộng mô hình ra cũng là một cách chúng ta cần nghĩ tới. Số lượng tham gia PISA càng nhiều sẽ càng tốt. Chúng ta cũng rất mong muốn như vậy.
Kết quả này đã phản ánh điều gì về thực trạng giáo dục Việt Nam, và cũng từ kết quả này chúng ta sẽ phải làm gì trong thời gian tới khi nhu cầu đòi hỏi của xã hội đối với giáo dục ngày càng cao?
Chương trình giáo dục Việt Nam hiện nay cũng đang có nhiều điều phải bàn. Tuy nhiên phải nói học sinh Việt Nam khi sang nước ngoài học thì tiếp thu rất tốt. Như vậy chứng tỏ chúng ta đã chủ động hội nhập được với quốc tế.
Tất nhiên xã hội luôn có nhiều đòi hỏi, còn trách nhiệm của người làm nghề giáo thì phải luôn cố gắng hơn, nỗ lực hơn. Nhưng cũng phải từng bước thay đổi, điều chỉnh cho phù hợp.
Kết quả này cũng cho thấy sự đổi mới và hướng đi đúng đắn của nền giáo dục Việt Nam. Nếu trước đây chúng ta lấy người dạy làm trung tâm thì nay đã chuyển sang người học. Tất cả phải vì người học. Cho nên chúng ta sẽ phải đẩy mạnh tinh thần tự học, tự nghiên cứu cho học sinh. Vì thầy giáo có muốn truyền đạt, nhưng học sinh không muốn học thì cũng không thể có kết quả tốt.
Vấn đề quan trọng là làm thế nào để có thể đánh thức được tiềm năng, khơi dậy lòng tự học, say mê sáng tạo cho học sinh. Chương trình dạy và học hiện nay của chúng ta đang được thực hiện theo hướng này.
Xin cảm ơn ông!

