​Dự thảo Luật Thuế tài sản: Mua nhà đã khó, có nhà lại phải loay hoay… nộp thuế

Thuế tài sản với căn hộ chung cư, nhà đất được tính ra sao?

Theo dự thảo xây dựng Luật Thuế tài sản của Bộ Tài chính, mức thuế nhà đất người dân phải nộp được tách riêng thành 2 phần, gồm thuế đất ở và thuế nhà ở.

Đối với căn hộ chung cư, diện tích đất tính thuế của căn hộ để ở bằng diện tích mua bán theo hợp đồng nhân với hệ số 0,2, trong đó mỗi mét vuông đất tính thuế sẽ theo bảng giá đất do UBND cấp tỉnh công bố tại thời điểm tính thuế.

Trong khi đó, thuế nhà ở sẽ được tính bằng 0,4% của phần giá tính thuế vượt 700 triệu đồng. Tuy nhiên, giá tính thuế ở từng dự án chung cư sẽ thay đổi theo suất vốn đầu tư tương ứng. Suất vốn đầu tư theo quy định hiện nay dao động từ 6 – 15 triệu đồng/m2 tuỳ theo chiều cao công trình.

Giả sử với một căn hộ thuộc chung cư cao 25 tầng, diện tích 100m2 nằm trên đường Trần Não, quận 2, TP.HCM, giá đất được công bố là 22 triệu đồng/m2. Thuế đất là 1,76 triệu đồng gồm (100m2 x 0,2 x 22 triệu đồng x 0,4%) và thuế nhà là 1,74 triệu đồng gồm [(100m2 x 11,35 triệu đồng) – 700 triệu đồng] x 0,4%. Như vậy, chủ căn hộ này phải nộp thuế tài sản 3,5 triệu đồng/năm.

Nhiều ý kiến trái chiều xung quanh dự thảo Luật Thuế tài sản vừa được Bộ Tài chính đưa ra.

Tương tự, thuế nhà đất cũng bao gồm thuế đất và thuế nhà xây trên đất. Cụ thể, thuế đất được tính bằng diện tích đất tính thuế nhân với giá đất do UBND cấp tỉnh công bố tại thời điểm tính thuế nhân với thuế suất 0,4%. Thuế nhà được tính từ phần giá trị vượt 700 triệu đồng của diện tích sàn nhân với suất vốn đầu tư nhân với thuế suất.

Giả sử với nhà biệt thự 3 tầng diện tích sàn 200m2 trên lô đất rộng 300m2 trên đường Trần Não, quận 2, thì thuế đất là 26,4 triệu đồng (300m2 x 22 triệu đồng x 0,4%) và thuế nhà là 4,048 triệu đồng, tức [(200m2 x 8,56 triệu đồng) – 700] x 0,4%. Như vậy, mỗi năm chủ nhà này sẽ phải nộp thuế tài sản hơn 30 triệu đồng.

Nếu so sánh với mức thuế của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đang áp dụng hiện nay thì mỗi năm chủ nhà nói trên chỉ phải nộp 1.908.000 đồng (300m2 x 22 triệu đồng x 0,03%). Như vậy có thể thấy, tiền đóng thuế tăng lên nhiều lần nếu áp dụng theo dự thảo luật thuế mới.

Nên đánh thuế căn nhà thứ hai

Dự thảo xây dựng Luật Thuế tài sản nói trên của Bộ Tài chính đang nhận phải nhiều ý kiến trái chiều, trong đó có quan điểm cho rằng Bộ Tài chính cần phải cân nhắc vì không thể đánh đồng người mua nhà đầu tư và những người có nhu cầu thực về nhà ở.

Ông Nguyễn Quang Huy (ngụ quận 12, TP.HCM) cho hay, chung cư hay nhà đất đều là tài sản cả đời mà nhiều người gom góp mới mua được. Trong điều kiện người dân đang phải chịu nhiều loại thuế như hiện nay thì cơ quan quản lý nên cân nhắc, cần xem lại mức thu cũng như thời điểm thu cho hợp lý.

Về dự thảo Luật Thuế tài sản đối với nhà đất, ông Huy cho rằng dự thảo của Bộ Tài chính là chưa phù hợp và không công bằng đối với người thu nhập thấp. Không thể đánh đồng người mua nhà để ở và những người mua nhà đầu tư, đầu cơ. Tại TP.HCM rất khó để mua được nhà dưới 700 triệu đồng, nên nếu đánh thuế cao đồng nghĩa với việc sẽ tước bỏ giấc mơ sở hữu nhà của dân nghèo.

Ông Huy kiến nghị, nếu đánh thuế tài sản với nhà đất thì nên đánh vào những người sở hữu căn nhà thứ hai trở đi.

Theo TS Bùi Quang Tín (Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM), từ trước đến nay người dân vẫn sẵn sàng đóng thuế vì họ được hưởng những cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội từ nguồn thuế. Nhưng với dự thảo Luật Thuế tài sản của Bộ Tài chính vừa đưa ra thì điều người dân lo lắng nhất là vấn đề thuế chồng thuế.

Bởi khi có thu nhập thì người dân đã phải đóng thuế thu nhập cá nhân. Nếu là chủ doanh nghiệp thì phải chịu thêm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế VAT, thuế môn bài… Chưa kể nếu bán các loại hàng hoá xa xỉ còn phải đóng các loại thuế tiêu thụ đặc biệt. Do vậy, để có tiền mua được nhà thì người dân đã phải gánh nhiều khoản thuế trước đó.

“Giả sử một người dân có thu nhập bình quân 15 triệu đồng, sau khi trừ các khoản chi phí sinh hoạt và thuế thu nhập cá nhân thì mỗi tháng họ còn dư khoảng 4 triệu đồng. Nếu giá một căn nhà là 700 triệu đồng thì phải mất gần 20 năm sau họ mới có thể mua được nhà. Kiếm tiền mua nhà đã khó, mua nhà rồi lại phải loay hoay nộp thuế”, TS Bùi Quang Tín phân tích.

TS. Bùi Quang Tín cho rằng, mức thuế tài sản mà Bộ Tài chính đưa ra đang nhắm trực tiếp vào những người có thu nhập trung bình - thấp, bộ phận này chiếm tỷ lệ lớn trong xã hội. Do vậy, để tránh gây tác động tiêu cực, Bộ Tài chính cần cân nhắc và tính toán cho phù hợp.

Trong khi đó, theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM (HoREA), để thu hẹp đối tượng chịu thuế, hỗ trợ thiết thực cho người có thu nhập trung bình và thấp có điều kiện mua nhà thì nên miễn thuế đối với tài sản là nhà ở có giá trị từ 1 tỷ đồng trở xuống.

Chủ tịch HoREA đề xuất, chỉ nên áp dụng mức thuế suất 0,4% đối với đất ở, đất xây dựng nhà chung cư và nhà ở có giá trị trên 1 tỷ đồng. So sánh với thuế suất nhiều quốc gia khác thì đây là mức chấp nhận được.

Tuy nhiên ông Châu cho rằng, do mức sống của người dân nước ta nhìn chung còn rất thấp nên mức thuế suất được Bộ Tài chính đề xuất cao hơn so với thuế suất đang áp dụng hiện nay sẽ trở thành gánh nặng cho người sở hữu nhà ở thuộc diện chịu thuế.