Doanh nghiệp chế biến vẫn muốn nhập khẩu đường

Đường nội vẫn cao hơn đường nhập

Ông Trịnh Minh Châu, Phó Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết, niên vụ 2012 – 2013 dự báo cả nước đạt trên 1,5 triệu tấn đường các loại. Nhu cầu tiêu thụ sẽ vào khoảng 1,35 triệu tấn. Như vậy, các nhà máy không những có thể đảm bảo nhu cầu tiêu dùng trong nước mà còn thừa đường. Hiện, giá đường trong nước đang có xu hướng giảm, nhưng vẫn cao hơn so với các nước trong khu vực từ 10 – 15%.

Điều này khiến các doanh nghiệp thực phẩm e dè với đường nội địa. Ông Trương Phú Chiến, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Bibica cho biết: “Từ đầu năm đến nay, giá đường trong nước lên xuống trồi sụt thất thường, thời điểm giá thấp nhất là 13.000 – 15.000 đồng/kg, lúc cao điểm lên đến 17.000 – 20.000 đồng/kg khiến doanh nghiệp mệt mỏi vì giá đường không ổn định. Điều này cho thấy, các doanh nghiệp mía đường đều không kiểm soát được giá của mình nên việc mua bán giữa hai bên chỉ mang tính chất thời vụ. Chẳng hạn như Bibica, mỗi tháng chỉ mua 100 tấn đường của một nhà máy đường này nhưng tháng sau lại mua ở một nhà máy khác, chuyện này giống như đi chợ vậy. Trong khi đó, giá đường trong khu vực luôn ổn định trong vòng 1 năm, chẳng hạn như tại Thái Lan”.

Đại diện Công ty Tân Hiệp Phát cũng cho rằng, Công ty cần khoảng 40.000 – 50.000 tấn/năm trong khi nhiều nhà máy đường ở Việt Nam không cung cấp được. Cứ đến lúc doanh nghiệp hỏi mua đường thì một số nhà máy lại trả lời: hết đường rồi. Đó là chưa kể, giá đường trong nước luôn cao hơn các nước trên thế giới từ 15%.

Lý giải điều này, ông Châu cho hay, nhược điểm lớn nhất của ngành mía đường Việt Nam là nguyên liệu mía so với khu vực và thế giới có chất lượng kém nhất mà giá lại cao nhất, chi phí tiền mía trong kết cấu giá thành đường lên tới 80%. 

Cụ thể, các nhà máy ở ĐBSCL sản xuất ra 1kg đường phải tốn tới 12.500 đồng tiền mua mía. Trong khi Thái Lan chỉ mất hơn 6.000 đồng tiền mua mía để cho ra 1kg đường do chữ đường mía của Thái Lan cao. Về chi phí nhiên liệu, vận hành, lao động… để ra 1kg đường, các nhà máy trong nước phải tốn thêm 3.000 đồng, còn ở Thái Lan chi phí này thấp do các nhà máy được điều khiển tự động. Như vậy, giá thành sản xuất 1kg đường trong nước khoảng 15.500 đồng, chưa kể lãi ngân hàng và ở Thái Lan giá thành chưa tới 10.000 đồng.

Mức chênh lệch cao như vậy, nên các nhà máy đường trong nước luôn thua thiệt.

Món hời đường nhập khẩu

Chính từ việc giá đường trong nước cao lại khó mua khiến nhiều doanh nghiệp thực phẩm mong chờ vào việc cấp quota nhập khẩu đường từ Bộ Công thương. ÔngVũ Quốc Tuấn, Trưởng phòng truyền thông đối ngoại Nestle Việt Nam nói: “Khi mua đường tại các nhà máy trong nước, doanh nghiệp phải trả trước tới 50% giá trị lô hàng. Còn nếu nhập khẩu đường theo quota hạn ngạch thì doanh nghiệp chỉ phải đưa trước 10%, lại được ổn định về giá từ đầu vụ đến cuối vụ. Vì vậy, lượng nhập khẩu đường của Nestle Việt Nam chiếm đến 60% nhu cầu của chúng tôi”.

Ông Tuấn cho biết thêm, theo quy định của WTO chúng ta không thể nào duy trì mãi hàng rào thuế quan được. Do đó, ngành mía đường cũng phải bắt kịp và vượt tiến độ đó nếu không sẽ không thể cạnh tranh được với các nước trong khu vực.

Trước tình hình này, Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết, các doanh nghiệp khách hàng nên đưa ra yêu cầu cho về sản phẩm với những thông số rõ ràng và số lượng cần cho hiệp hội để có sự điều tiết hợp lý.

Riêng về chốt giá ổn định trong cả năm, một số nhà sản xuất đường cho biết cần xem lại vì nếu doanh nghiệp mua chốt trong một thời gian dài mới lấy hàng rất khó cho bên bán. Một thực tế đã xảy ra thời gian qua là hợp đồng tiêu thụ đường đã ký, khi thị trường giá lên việc giao hàng rất dễ, nhưng khi giá rớt thì giao vô cùng khó khăn. Các nhà sản xuất cho rằng, phải tính toán phương án giá hợp lý, phù hợp với giá thị trường, có thể chốt giá theo quý hoặc 6 tháng.

10 ha mía tại ĐBSCL chạy lũ

Ông Nguyễn Thành Long, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết, hiện ở ĐBSCL đang có khoảng 10 ha mía bị mưa lũ, chủ yếu là ở Hậu Giang. Tuy năm nay, lũ không đe dọa lớn đến lượng mía trên như mọi năm nhưng cũng ảnh hưởng lớn đến chất lượng. Dự báo, đến tháng 12 lượng mía chạy lũ này vẫn còn nên Hiệp hội đang vận động các nhà máy đường thu mua bớt cho nông dân. Song các nhà máy đường đang đắn đo vì giá mía đang xuống thấp, trong khi doanh nghiệp đang lỗ, nếu chia sẻ cho nông dân thì doanh nghiệp sẽ còn lỗ nhiều hơn.