Doanh nghiệp châu Âu lại “kêu ca” về tiếp cận thị trường

“Đáng buồn là phần lớn nội dung chúng tôi khuyến nghị tại Sách Trắng 2011 vẫn chưa được cải thiện, giải quyết trong vòng 1 năm qua, nên trong nội dung Sách Trắng 2012 không có nhiều cải cách mới”.

Doanh nghiệp châu Âu lại “kêu ca” về tiếp cận thị trường

Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam (Eurocham) – ông Alain Cany bày tỏ tại họp báo Công bố sách Trắng 2012 “Các vấn đề thương mại, đầu tư và kiến nghị” sáng 30/11.

Ông Alain Cany (giữa) - Chủ tịch Eurocham: sách Trắng 2012 không có nhiều cải thiện do những khuyến nghị từ năm trước chưa được giải quyết

Giảm sút lòng tin

Cũng như các ấn bản trước, Sách Trắng 2012 nhằm tóm tắt các vấn đề chính ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh của các doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam. Sách Trắng 2012 bao quát các ngành lớn mà hơn 750 công ty thành viên của EuroCham tham gia như: dược phẩm, sản phẩm tiêu dùng nhanh, năng lượng, viễn thông, ô tô, du lịch và ngân hàng.

Phần tóm tắt cuốn sách năm nay cho thấy ít có sự cải thiện về môi trường kinh doanh tại Việt Nam năm 2011. Theo ông Alain Cany, khủng hoảng tài chính kinh tế, bất ổn kinh tế vĩ mô kéo dài suốt 1 năm qua, cùng những gánh nặng pháp lý… là những hạn chế hiện hữu vẫn chưa thể giải quyết.

Thêm vào đó, tỉ lệ lạm phát cao kèm theo sự khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng, thiếu đồng bộ trong cơ sở hạ tầng và các gánh nặng về thủ tục hành chính vẫn tiếp diễn. Bên cạnh đó, một loạt các vấn đề mới liên quan đến “tiếp cận thị trường” ảnh hưởng đáng kể đến việc nhập khẩu hàng hóa vào Việt Nam đã tiếp tục ảnh hưởng đến suy nghĩ của châu Âu về môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Điều này lý giải vì sao “cuốn sách Trắng 2012 chưa thể mỏng hơn so với năm trước”.

“Đáng buồn là phần lớn nội dung chúng tôi khuyến nghị tại Sách Trắng 2011 vẫn chưa được cải thiện, giải quyết trong vòng 1 năm qua, nên trong nội dung Sách trắng 2012 không có nhiều cải cách mới” – ông Alain Cany nói.

EuroCham cho rằng, trong khi các DN châu Âu kiên nhẫn và vẫn hy vọng rằng môi trường kinh doanh tại Việt Nam sẽ được cải thiện thì lòng tin của họ đã có chiều hướng giảm từ đầu năm 2011, theo kết quả trong cuộc điều tra về chỉ số môi trường kinh doanh hàng quý (BCI) của EuroCham tại Việt Nam. Chỉ số lòng tin vào môi trường kinh doanh của các DN châu Âu tại Việt Nam giảm sút gần 30% so với trước đây, chỉ còn 52% so với 78% của năm ngoái.

“Tuy chỉ số niềm tin của các DN châu Âu vẫn ở mức dương, nhưng là mức điểm trung bình (trên 50%), điều này thể hiện lòng tin đã phần nào giảm sút”- vị Chủ tịch Eurocham nói thêm.

Không còn mặn mà đầu tư vào Việt Nam

Sự giảm sút lòng tin vào cải thiện môi trường kinh doanh đang khiến nhiều DN châu Âu không còn mặn mà khi quyết định đầu tư vào Việt Nam. Thể hiện rõ nét nhất ở lĩnh vực thị trường bán lẻ. Thời gian qua có ít nhất 1-2 tập đoàn lớn của châu Âu đến Việt Nam khảo sát thị trường, nhưng rồi họ lại quyết định không đầu tư vào Việt Nam, mà bỏ vốn đầu tư sang Inđônêsia, Malaysia… dù biết rõ Việt Nam là thị trường rất tiềm năng. Thực tế đáng buồn này, là do những trở ngại về mặt thủ tục pháp lý.
Để được cấp giấy phép hoạt động các DN phải chờ không phải 3 hay 6 tháng như luật định, mà có khi kéo dài cả năm trời, thậm chí là tới 2 năm. Không thể chờ đợi thêm nữa, các tập đoàn này đành ngậm ngùi bỏ qua Việt Nam, và chuyển hướng đầu tư vào thị trường khác thuận lợi hơn.

“Mỗi lần tiếp xúc với các DN châu Âu tôi đều khuyên họ đầu tư vào Việt Nam, nhưng hình như họ không còn tin tôi nữa”- ông Alain Cany buồn rầu nói.

Nếu không nhanh chóng đổi mới, Việt Nam sẽ để tuột cơ hội phát triển so với các nước trong khu vực khi Hiệp định thương mại tự do (FTA) Việt Nam và EU được ký kết. “Việt Nam đang chậm chân hơn so với các nước khác trong khu vực, nếu bỏ lỡ cơ hội một lần thì không là vấn đề lớn. Nhưng nếu bỏ qua cơ hội nhiều lần sẽ tổn hại tới hình ảnh của Việt Nam trong dài hạn”- chủ tịch Eurocham bình luận.

Vì thế, các chuyên gia Eurocham cho rằng, để thu hút hơn nữa đầu tư nước ngoài chất lượng cao, Chính phủ Việt Nam cần tập trung các nỗ lực trọng năm 2012 nhằm loại bỏ tất các quy định không cần thiết trong việc tiếp cận thị trường mà ảnh hưởng đến tự do thương mại. Ngoài ra, việc thúc đẩy tiến trình cổ phần hóa các DN Nhà nước sẽ là một yếu tố quan trọng chính để phát triển hơn nữa kinh tế của Việt Nam.

Nguyễn Hoài

Không cào bằng tăng trưởng tín dụng

Trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, sách Trắng 2012 của Eurocham đưa ra khuyến nghị, không nên cào bằng hạn mức tăng trưởng tín dụng 20% vì ngân hàng lớn sẽ hưởng lợi trong khi ngân hàng nhỏ gặp bất lợi. Theo Eurocham, việc áp dụng cùng một tỷ lệ cho tất cả các ngân hàng không tính đến sức mạnh về vốn, khả năng quản trị rủi ro, và bản chất hoạt động cho vay sản xuất của nền kinh tế cũng như những yếu tố khách quan khác sẽ không đem lại kết quả tối ưu cho nền kinh tế. Ông Tomaso Andreatta, Phó Chủ tịch EuroCham nhấn mạnh, nếu tiếp tục áp dụng giới hạn tăng trưởng tín dụng, Ngân hàng Nhà nước cần phân bổ cho các ngân hàng có khả năng sử dụng một cách hiệu quả dựa trên các tiêu chuẩn khách quan. Eurocham cũng khuyến nghị không tăng vốn điều lệ lên 5.000 tỷ và 10.000 tỷ đồng vào năm 2012 và năm 2015, thay vào đó là sử dụng các công cụ và sáng kiến khác để khuyến khích việc hợp nhất các ngân hàng yếu kém. Chính phủ nên khuyến khích thành lập ít nhất là một hoặc hai tổ chức đánh giá xếp hạng “độc lập” tại Việt Nam để đảm trách việc đánh giá xếp hạng, bảo vệ người tiêu dùng.