Doanh nghiệp bỏ trốn tăng vì... giám đốc xe ôm, đang ngồi tù

Sáng 3/12, HĐND TP Hà Nội bắt đầu buổi làm việc bằng việc tái chất vấn về nhóm vấn đề liên quan đến lĩnh vực kinh tế. 

ĐB Phạm Thanh Mai (Hà Đông) đề cập đến vấn đề nợ thuế phí gia tăng, nêu lại con số 10 tháng đầu năm có 12.557 doanh nghiệp (DN) bỏ địa chỉ kinh doanh, tăng 47% so với cùng kỳ 2014 và phần lớn DN bỏ địa điểm kinh doanh này đều nợ thuế, ĐB Mai hỏi Cục trưởng Cục Thuế Hà Nội: Chỉ trong 10 tháng đầu năm, luỹ kế đến nay có bao nhiêu DN bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh? Theo quy định, DN bỏ trốn bị xử lý như thế nào?

Ông Hà Minh Hải, Cục trưởng Cục thuế Hà Nội cho biết, về nguyên nhân nợ, từ năm 2007, trước thời điểm khủng hoảng tài chính tại Mỹ lan rộng, số nợ thuế là trên 2.090 tỷ, chiếm 5%. 

Tuy nhiên, sau khi khủng hoảng tài chính lan rộng, đặc biệt 2011 – 2013 tình hình bất động sản đóng băng, nợ xấu gia tăng thì tháng 10/2012, số nợ thuế đã tăng từ 2.090 tỷ đồng lên 10.460 tỷ đồng, chiếm 9%, tiền chậm nộp từ 188 tỷ đến 2012 là 1.778 tỷ đồng.

Ông Hà Minh Hải, Cục trưởng Cục thuế Hà Nội cho biết, số tiền thuế từ các đơn vị bỏ địa chỉ kinh doanh tăng lên rất nhanh.

Đến năm 2014, số nợ thuế có khả năng lên 18.600 tỷ đồng, chiếm 17% tổng số. Tiền chậm nộp lên trên 5.275 tỷ, chiếm 28% tổng số nợ thuế. Hiện nay, tiền chậm nộp 10 tháng đầu năm 2015 là 7.092 tỷ, chiếm 36,8% tổng nợ, tăng theo cấp số cộng, gần 2.000 tỷ/năm.

Trong đó, số tiền thuế từ các đơn vị bỏ địa chỉ kinh doanh tăng lên rất nhanh. Ông Hải cho biết, số đơn vị bỏ địa chỉ kinh doanh có 3 trạng thái cơ bản.

Thứ nhất, các DN thành lập để buôn bán hoá đơn, làm ăn bất hợp pháp. Đối tượng này thành lập xong thì giải thể ngay, rất khó phát hiện. Qua thực hiện đối chiếu chéo, Cục Thuế đã phát hiện gần 400 tỷ đồng nợ thuế của nhóm đối tượng DN này và đã chuyển hồ sơ sang cơ quan Công an và bước đầu năm 2015 đã xử lý một số trường hợp.

“Đối tượng này thường số nợ thuế không lớn vì chủ động kê khai đầu ra, đầu vào. Cơ quan chức năng đánh mạnh vào ổ nhóm cầm đầu, chúng rất tinh vi, thường mượn chứng minh thư nhân dân hoặc thuê người làm giám đốc. Cơ quan Công an mất nhiều thời gian mới tiếp cận được đối tượng, nhưng họ lại là xe ôm, có thể đang trong tù, người mất chứng minh thư… nên xử lý hình sự rất khó. Thường hầu hết muốn phát hiện cơ quan Công an phải bắt quả tang để xử lý”, ông Hải nói.

Nhóm thứ hai là những DN thành lập ra nhưng có khó khăn phải ngừng nghỉ rồi bỏ luôn… những trường hợp này thì không nhận diện được.

Đối tượng khi phát sinh số tiền thuế lớn qua thanh tra kiểm tra nhưng có ý đồ không nộp, bỏ DN này để thành lập DN khác nhưng vẫn là cá nhân đó, có ý đồ chiếm đoạt thuế, có tiền thành lập công ty mới, vẫn hoạt đông, nhưng số tiền nợ thuế không nộp chứ không phải khó khăn. Hiện, Cục thuế đang phối hợp với các cơ quan công an và kiến nghị hình thức xử lý.

Làm rõ thêm các vấn đề liên quan đến xử lý DN trốn khỏi nơi sản xuất và kinh doanh, sử dụng hóa đơn giả trong nhiệm vụ, chức năng của cơ quan Công an, Giám đốc Công an Thành phố Nguyễn Đức Chung cho biết, thời gian qua, công an đã phối hợp với ngành thuế xác minh hơn 300 công ty bỏ trốn khỏi địa điểm kinh doanh và truy thu thuế bỏ trốn của các công ty này.

Đáng chú ý, năm 2014, Công an đã phát hiện ra một loạt công ty do Nguyễn Trường (SN 1963, trú tại Thanh Nhàn, Hà Nội) thành lập, vi phạm trong hoạt động. Trường đã đứng ra cùng 2 đối tượng khác thành lập 16 công ty, gồm: Công ty TNHH Phương Bắc, Ngọc Châu, Hoa Việt, Hồng Tiến, Đức Quang, Xuân Lộc, Nam Quân, Nhất Trung, Mạnh Tuấn, Phúc Minh. 

Các đối tượng đã thành lập các công ty này với các ngành nghề khác nhau, sau đó vào TP. Hồ Chí Minh thuê in hóa đơn để bán cho hơn 2.000 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp với giá trị lên đến hàng nghìn tỷ đồng. Khi chuyển tiền, các công ty mua hóa đơn cầm tiền mặt và trả cho Trường 12% số tiền ghi trên hóa đơn.

Những hóa đơn vi phạm này sau đó được dùng cho hợp thức hóa các khoản chi tiêu công, hợp thức hóa đơn đầu vào của các hàng hóa nhưng cũng có dấu hiệu tham nhũng. Cơ quan công an đang phân loại các đối tượng mua hóa đơn để có biện pháp xử lý và hiện đã truy thu được hơn 50 tỷ đồng và nhiều diện tích đất từ các đối tượng mua hóa đơn.

Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung cho biết, hoạt động quản lý các doanh nghiệp đang bộc lộ những sơ hở như việc xác minh nhân thân với các đối tượng thành lập công ty là chưa chặt chẽ; cơ chế quản lý tiền mặt trong hệ thống ngân hàng còn lỏng lẻo, để doanh nghiệp rút tiền mặt quá quy định; việc quản lý hóa đơn do doanh nghiệp tự in còn sơ hở. Sắp tới, khi Hà Nội có mạng dùng chung để quản lý hóa đơn của các DN thì sẽ giúp việc quản lý DN chặt chẽ hơn và các vi phạm cũng sẽ giảm.

 “Tôi khẳng định các hành vi vi phạm liên quan đến việc thành lập công ty để bán hóa đơn sẽ bị xử lý nghiêm túc và công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng thời gian tới”, ông Chung khẳng định.