Điểm nhấn triển lãm chủ quyền biển đảo tại Quảng Ninh là gì?

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Bắc Son dự lễ khai mạc triển lãm“Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam- Những bằng chứng lịch sử, pháp lý”.

Trước khi khai mạc triển lãm, Ban tổ chức đã tiến hành họp báo cung cấp thông tin cho báo chí. Ông Đoàn Công Huynh, Vụ trưởng Vụ Thông tin cơ sở (Bộ Thông tin và Truyền thông), bà Phạm Hồng Lan, Phó GĐ Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Quảng Ninh, GS.TS Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử chủ trì cuộc họp báo.

Tại cuộc họp báo ông Đoàn Công Huynh đã giới thiệu những nội dung chính của triển lãm và ý nghĩa của việc tổ chức tại tỉnh Quảng Ninh. 

GS Nguyễn Quang Ngọc cho biết, điểm nhấn của lần triển lãm lần này là truyền thống bảo vệ chủ quyền biển đảo tại tỉnh Quảng Ninh được gắn kết với tư liệu, bản đồ trong cuộc triển lãm. Tại núi bài Thơ tỉnh Quảng Ninh, vua Lê Thánh Tông đã cho khắc tuyên ngôn bảo vệ chủ quyền "Thiên Nam Vạn Cổ Hà Sơn Tại" (dịch nghĩa: Trời nam ngàn đời sẽ trường tồn) được triển lãm sử dụng làm trung tâm.

Toàn cảnh họp báo

Theo thông tin từ ban tổ chức, cuộc triển lãm có nhiều tư liệu, văn bản, hiện vật, ấn phẩm và gần 100 bản đồ được tập hợp các nguồn tư liệu đã được công bố từ trước đến nay của các nhà nghiên cứu, học giả ở trong nước và quốc tế. 

Triển lãm gồm các nhóm tư liệu chính sau:

Phiên bản của các văn bản Hán Nôm, văn bản Việt ngữ và Pháp ngữ do triều đình phong kiến Việt Nam và chính quyền Pháp ở Đông Dương, thay mặt nhà nước Việt Nam đương thời, ban hành từ thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX, khẳng định quá trình xác lập, thực thi và bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đặc biệt là các châu bản triều Nguyễn (từ triều Gia Long đến triều Bảo Đại) ban hành liên quan trực tiếp đến vấn đề khai thác, quản lý, xác lập và thực thi chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa dưới triều Nguyễn (1802 - 1945).

Phiên bản của các văn bản hành chính của chính quyền Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam Việt Nam ban hành trong thời kỳ 1954 - 1975, tiếp tục khẳng định quá trình quản lý hành chính, thực thi và bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Phiên bản của các văn bản hành chính của nhà nước Cộng hòa XHCH Việt Nam ban hành từ năm 1975 đến nay tiếp tục khẳng định thực thi và bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và những vùng biển đảo khác thuộc lãnh thổ Việt Nam.

Một số tư liệu, ấn phẩm do các nước phương Tây biên soạn và xuất bản từ thế kỷ XVIII đến thế kỷ XIX liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Một số hình ảnh tư liệu về quá trình thực thi và bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ những năm 1930 đến trận “Hải chiến Hoàng Sa” ngày 19/1/1974.

Sưu tập gồm 65 bản đồ chứng minh chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, do Việt Nam, phương Tây công bố từ thế kỷ XVII đến nay.

Sưu tập gồm 4 tập bản đồ (atlas) và 30 bản đồ do các nhà nước Trung Quốc xuất bản và phát hành chính thức qua các thời kỳ lịch sử cho thấy Trung Quốc không hề quản lý hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà họ gọi là Xisha và Nansha và đòi hỏi chủ quyền đối với hai quần đảo này.

Trong đó, đáng chú ý là 4 cuốn atlas do nhà Thanh và Chính phủ Trung Hoa Dân quốc xuất bản gồm: Trung Quốc địa đồ (xuất bản năm 1908), Trung Quốc toàn đồ (xuất bản năm 1917), Trung Hoa bưu chính dư đồ (xuất bản năm 1919) và Trung Hoa bưu chính dư đồ (xuất bản năm 1933).

Các atlas này là sản phẩm của chương trình thiết lập bản đồ bưu chính do nhà Thanh vạch ra vào năm 1906 và được chính phủ Trung Hoa dân quốc kế tục vào các năm sau đó. Các bản đồ được lập chi tiết ở từng tỉnh, thể hiện rõ các con đường vận chuyển thư từ, công văn trong các tỉnh, thành của Trung Quốc. Nơi nào không thuộc lãnh thổ Trung Quốc thì không được thể hiện trên các bản đồ trong atlas. 

Cương giới cực nam của Trung Quốc trong các atlas này luôn chỉ giới hạn đến đảo Hải Nam, mà không hề nhắc đến Hoàng Sa và Trường Sa. Điều này chứng tỏ rằng cho đến khi nhà Thanh phát hành các atlas này vào năm 1908 và sau này chính quyền Trung Hoa dân quốc tái bản các atlas này vào các năm 1917, 1919 và 1933, thì hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa vẫn nằm ngoài cái gọi là “chủ quyền lịch sử của Trung Quốc” như họ vẫn tuyên bố hiện nay.

Ngoài ra, triển lãm còn trưng bày bộ Atlas Universel do Philippe Vandermaelen (1795 - 1869), nhà địa lý học người Bỉ, người sáng lập Viện Địa lý Hoàng gia Bỉ biên soạn và nhiều tài liệu, hình ảnh đáng quý khác khẳng định chủ quyền biển đảo của Việt Nam từ năm 1975 tới nay.