Đề xuất đánh thuế tài sản giá trị từ 5 tỷ đồng trở lên

Thông tin tại hội thảo “Thuế tài sản và một số gợi ý chính sách cho Việt Nam” chiều 26/6, bà Lê Thị Mai Liên, Trưởng Ban Chính sách Tài chính công, Viện Chiến lược và Chính sách tài chính (Bộ Tài chính) cho biết, hiện có 174/193 nước áp dụng thuế tài sản và trở thành nguồn thu quan trọng của các quốc gia, giúp tăng tính tự chủ, tự quyền của các địa phương.

Theo bà Liên, hiện trên thế giới có những tên gọi khác nhau về loại thuế này như thuế bất động sản, thuế nhà đất, thuế tài sản. Trong đó, có 65 nước gọi là thuế tài sản, 51 nước gọi là thuế bất động sản. Vì thế, bà cho rằng, luật thuế mới nên lấy tên gọi là Thuế bất động sản.

Theo các chuyên gia, nên đánh thuế tài sản có giá trị từ 5 tỷ đồng trở lên và cần có biểu thuế lũy tiến nhằm bảo đảm người càng sở hữu nhiều nhà càng bị đánh thuế cao.

Phương pháp tính thuế dựa trên giá trị thị trường của tài sản. Phương pháp này được sử dụng tại nhiều nước trên thế giới như Hàn Quốc, Thái Lan, Indonesia, Đan Mạch, Nam Phi. Chu kỳ định giá, giá trị tính thuế thường ổn định trong một thời gian nhất định (3-5 năm) nhằm giảm chi phí hành chính và đơn giản hóa trong quản lý.

Về đối tượng chịu thuế, nên quy định ngưỡng diện tích chịu thuế đối với nhà, đất, vượt một ngưỡng nhất định mới phải nộp thuế.

Bà Liên đề xuất, Luật thuế Tài sản nên quy định khung thuế suất, trên cơ sở đó phân cấp cho các địa phương tự quy định mức thuế suất phù hợp với trình độ phát triển của địa phương. Đồng thời, nên có các mức thuế suất phân biệt theo mục đích sử dụng đất nhằm đảm bảo sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, đảm bảo tính ưu tiên đối với từng lĩnh vực trong từng thời kỳ. 

Đề xuất thêm, bà Liên cho rằng, nên đánh thuế lũy tiến nhằm mục đích phân phối lại và đảm bảo công bằng theo chiều dọc.

Góp ý về phương án tính thuế, Luật sư Trương Thanh Đức cho rằng, nên cộng dồn tài sản sở hữu và chỉ đánh thuế tài sản có giá trị từ 5 tỷ đồng trở lên; tránh tình trạng đánh thuế vào người có thu nhập thấp. Bởi lẽ, ở nhiều nước, người dân đa số là đi thuê nhà, chỉ những ai có năng lực tài chính dồi dào mới mua nhà, sở hữu nhà. Nhưng ở Việt Nam, người thu nhập thấp vẫn mua nhà, có nhà.

Dự thảo của Bộ Tài chính hiện tại đề xuất mức thuế với nhà và đất đều là 0,4%, theo LS Trương Thanh Đức, mức thuế nên để mức thấp, có thể là 0,1% và có lộ trình tăng dần sau đó khoảng 10 năm.

Đặc biệt, ông Đức đề xuất, cần có biểu thuế lũy tiến, có thể gấp ít nhất 10 lần mức khởi điểm với người có nhiều tài sản. Ví dụ, mức thuế thấp nhất là 0,1% và với người có nhiều tài sản, mức thuế ít nhất là 1%. Có như vậy mới bảo đảm người càng sở hữu nhiều nhà càng bị đánh thuế cao, cũng giống như thuế thu nhập cá nhân, người có thu nhập cao chịu mức thuế cao hơn.

LS Đức cho rằng, nên để ngưỡng giá trị chịu thuế là nhà đất có giá trị 5 tỷ đồng, theo mức giá thị trường thay vì giá cố định của UBND tỉnh, thành phố quy định và chỉ dựa vào giá để đánh thuế chứ không cần dựa vào vị trí hay diện tích nhà.

Chia sẻ về thuế tài sản tại Canada, ông Nicolas Drouin, chuyên gia phát triển, Đại sứ quán Canada tại Việt Nam cho hay, thuế tài sản ở Canada được xem xét dựa trên nguyên tắc số tiền nộp thuế phụ thuộc vào giá trị tài sản sở hữu. Canada chỉ áp dụng một mức thuế chung cho cả nhà và đất.

Ở Canada Thuế tài sản là nguồn thu chính của các địa phương và do các địa phương quản lý, thường được dùng để trang trải các dịch vụ do chính quyền đô thị cung cấp, như giáo dục, văn hóa giải trí, y tế, phúc lợi, nhà ở (cho người cao tuổi, nhà cho thuê giá thấp), giao thông vận tải…

Dẫn chứng tại bang Ontario, ông Nicolas Drouin cho biết, chính quyền bang Ontario được ban hành luật, đưa ra các chính sách về thuế tài sản và quy định mức thuế giáo dục. Chính quyền đô thị sẽ xác định nhu cầu thu ngân sách, xác định mức thuế áp dụng tại đô thị và thực hiện thu thuế tài sản. Cứ 4 năm một lần, Tập đoàn định giá Tài sản Ontario sẽ định giá khoảng 5 triệu tài sản.

Cũng theo chia sẻ của ông Nicolas Drouin, có đến 200 tiêu chí được sử dụng để định giá nhà ở; song chỉ có 5 tiêu chí quan trọng chiếm đến 85% nội dung định giá, đó là: vị trí, kích thước lô đất, khu dân cư, tuổi đời tài sản, chất lượng xây dựng.

Ở bang Ontario, mỗi hộ gia đình vẫn phải đóng thuế tài sản, nhưng sau khi khai báo thu nhập cá nhân, nếu hộ gia đình nào thuộc nhóm thu nhập thấp sẽ được tính giảm trừ.