Đà Nẵng lách luật, ưu ái bán nhà, đất công sản cho ông Vũ “nhôm” ra sao?

Mua nhà, đất công sản đường loại 1, vị trí 1 lại được giảm hệ số sinh lợi

Như tin đã đưa, chiều tối 21/12, Cục An ninh điều tra (A92 - Bộ Công an) đã tiến hành khám xét nhà riêng và công ty của ông Phan Văn Anh Vũ (còn gọi là Vũ “nhôm”), người được cho là có liên quan đến những sai phạm trong việc thực hiện 09 dự án và mua, chuyển nhượng 31 nhà, đất thuộc sở hữu Nhà nước tại TP Đà Nẵng theo kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương (tháng 9/2017).

Công ty Minh Hưng Phát mua ngôi nhà công sản 47 Nguyễn Thái Học (điểm bán vé máy bay Vietnam Airlines) với nhiều ưu đãi và sau đó chuyển cho gia đình ông Nguyễn Xuân Anh sử dụng (Ảnh: HC)

Trong kết luận nêu trên, Ủy ban Kiểm tra Trung ương từng chỉ rõ ông Nguyễn Xuân Anh (lúc đó là Bí thư Thành ủy Đà Nẵng) thiếu gương mẫu trong việc sử dụng 02 nhà ở của doanh nghiệp, gây dư luận xấu trong xã hội. Đó là hai ngôi nhà liền kề số 45 Nguyễn Thái Học (của Công ty I.V.C.) và số 47 Nguyễn Thái Học (của Công ty Minh Hưng Phát). Thực chất cả Công ty I.V.C. lẫn Công ty Minh Hưng Phát đều của ông Vũ “nhôm”.

Trong đó, ngôi nhà 47 Nguyễn Thái Học (đường loại 1, vị trí 1, phường Hải Châu 1, quận Hải Châu, Đà Nẵng) là nhà đất công sản do nhà nước quản lý, có diện tích đất 159,3m2, diện tích sử dụng 115,8m2, cấu trúc nhà 02 tầng, mái ngói, sàn đúc, tường xây, nền xi măng. Năm 2008, UBND TP Đà Nẵng đồng ý cho Công ty Quản lý Nhà Đà Nẵng ký hợp đồng cho Công ty TNHH Minh Hưng Phát thuê sử dụng tầng 01. Sau đó, Công ty này xin thuê tiếp tầng 2 để mở rộng Văn phòng Công ty.

Ngày 15/6/2009 (sau khi được thuê 05 tháng), Công ty Minh Hưng Phát có Tờ trình 17/2009/TTr-C.Ty xin mua lại ngôi nhà trên và cam kết trả tiền 1 lần. Ngày 7/9/2009, UBND TP Đà Nẵng có Công văn 5804/UBND –QLĐTh đồng ý bán nhà và chuyển quyền sử dụng toàn bộ nhà, đất tại 47 Nguyễn Thái Học, Đà Nẵng cho Công ty TNHH Minh Hưng Phát theo giá cao. Ngày 24/10/2009, Văn phòng UBND TP Đà Nẵng có Công văn 3493/VP- QLĐTh cho phép áp dụng hệ số sinh lợi về đất đối với cơ sở nhà, đất 47 Nguyễn Thái Học là 1,4 lần.

Tuy nhiên ngày 30/10/2009, Công ty Minh Hưng Phát có Công văn 21/CV-MHP xin giảm hệ số sinh lợi đối với nhà, đất 47 Nguyễn Thái Học với  lý do thị trường  bất động sản trong cả nước và tại địa phương đang trong tình trạng đóng băng và có thể còn kéo dài, nếu áp dụng hệ số sinh lợi về đất là 1,4 lần để bán là quá cao.

Ngày 26/11/2009, UBND TP Đà Nẵng có Công văn 7738/UBND-QLĐTh đồng ý điều chỉnh giảm hệ số sinh lợi về đất tại 47 Nguyễn Thái Học từ 1,4 xuống 1,2 lần. Và đến ngày 5/1/2010 thì có Quyết định 1366/QĐ-UBND cho phép bán nhà, chuyển quyền sử dụng đất thuộc sở hữu nhà nước tại 47 Nguyễn Thái Học cho Công ty Minh Hưng Phát với tổng giá trị 4,26 tỉ đồng.

Vi phạm cam kết về mục đích sử dụng

Ngoài nhà 47 Nguyễn Thái Học, ngày 30/3/2009, UBND TP Đà Nẵng có Công văn 1873/UBND–QLĐTh đồng ý cho Công ty Minh Hưng Phát thuê nhà đất tại số 02 Hải Phòng để làm Văn phòng Công ty, và giao Công ty Quản lý nhà Đà Nẵng giải quyết thủ tục ký hợp đồng thuê nhà theo đúng quy định, đơn vị thuê phải cam kết sử dụng đúng mục đích công năng. 

Đến ngày 04/3/2010, UBND TP Đà Nẵng có Quyết định 1586/QĐ-UBND cho phép bán nhà và chuyển quyền sử dụng đất tại số 02 Hải Phòng cho Công ty Minh Hưng Phát với tổng giá trị 3,34 tỉ đồng. Sau đó, Công ty Minh Hưng Phát đã nộp vào ngân sách số tiền 3,01 tỉ đồng vào ngày 29/3/2010 (được giảm 10% tiền sử dụng đất là 326,6 triệu đồng do nộp đủ tiền trong thời hạn 30 ngày).

Qua các tài liệu và thực tế cho thấy Công ty Minh Hưng Phát đã vi phạm cam kết và quy định của UBND TP Đà Nẵng về mục đích sử dụng nhà, đất công sản được chuyển nhượng. Nhu cầu ban đầu mà Công ty này đưa ra để xin thuê, mua các nhà, đất nêu trên là để “làm Văn phòng công ty“, “mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty”. UBND TP Đà Nẵng cũng yêu cầu Công ty cam kết sử dụng đúng mục đích, công năng.

Song trên thực tế, Công ty Minh Hưng Phát sau khi được mua đã không sử dụng đúng mục đích làm Văn phòng (chỉ đóng trụ sở tại 44 Tổng Phước Phổ và sau đó chuyển về 198 Trần Phú, quận Hải Châu, Đà Nẵng) và hiện nay khu nhà, đất 02 Hải Phòng đang được sử dụng làm quán Trà sữa “Hi! Tea”, còn ngôi nhà 47 Nguyễn Thái Học hiện là điểm bán vé máy bay Vietnam Airline!

Lách luật để không đấu giá công khai

Mặt khác, cả 03 ngôi nhà 45 và 47 Nguyễn Thái Học cùng 02 Hải Phòng đều là tài sản thuộc sở hữu nhà ở công sản và thuộc trường hợp được bán theo quy định tại khoản 2 Điều 23 Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước năm 2008 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2009).

Công ty Minh Hưng Phát sử dụng ngôi nhà 02 Hải Phòng không đúng với mục đích, công năng như cam kết khi mua nhà, đất công sản (Ảnh: HC)

Việc bán các tài sản nhà, đất này theo quy định tại Điều 20 Nghị định 52/2009/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước thì phải được thực hiện bằng phương thức đấu giá công khai theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước.

Về trình tự, thủ tục bán đấu giá, ngoài việc thực hiện theo Nghị định 05/2005/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản và Quy chế bán đấu giá nhà và chuyển quyền sử dụng đất thuộc công sản nhà nước ban hành theo Quyết định 41/2007/QĐ-UBND của UBND TP Đà Nẵng thì nhà, đất tại 02 Hải Phòng còn phải theo quy định tại Điều 13 Thông tư 245/2009/TT-BTC của Bộ Tài chính về thực hiện một số nội dung của Nghị định 52/2009/NĐ-CP của Chính phủ.

Tuy nhiên qua việc mua bán nêu trên cho thấy các nhà đất công sản 45, 47 Nguyễn Thái Học và 02 Hải Phòng đã bị hợp thức hóa trái pháp luật thông qua hình thức bán chỉ định, gây ảnh hưởng đến trật tự quản lý hành chính, làm thất thu lớn cho ngân sách TP, tác động xấu đến các giao dịch trên thị trường bất động sản.

Ngay sau khi thành lập (tháng 01/2009, có trụ sở tại số 44 Tống Phước Phổ, quận Hải Châu), mặc dù không có nhu cầu sử dụng làm Văn phòng (như đã cam kết và theo yêu cầu của UBND TP Đà Nẵng) nhưng Công ty Minh Hưng Phát vẫn lập thủ tục xin thuê nhà thuộc sở hữu nhà nước.

Tiếp đó, trong thời gian ngắn (05 tháng với nhà 47 Nguyễn Thái Học và 08 tháng với nhà 02 Hải Phòng), Công ty này đã lập thủ tục xin mua trực tiếp theo diện “nhà đang thuê của Nhà nước” mà không qua đấu giá, nhằm được áp dụng theo quy định của Nghị định 61-CP ngày 05/7/1994 về mua bán và kinh doanh nhà ở (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 21-CP ngày 16/4/1996).

Trong khi đó theo Điều 5 Nghị định 61-CP ngày 05/7/1994 thì cả 02 nhà, đất kể trên hoàn toàn không thuộc đối tượng bán cho người đang thuê, vì “Nhà nước thực hiện bán nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước cho người đang thuê phần diện tích đang được thuê để người mua nhà có điều kiện cải thiện chỗ ở”.

Việc Công ty Minh Hưng Phát lách quy định này là để làm cơ sở cho việc xác định giá khởi điểm theo đơn giá đất do UBND TP Đà Nẵng ban hành hàng năm (thấp hơn rất nhiều so với giá thị trường trong cùng thời điểm chuyển nhượng theo mục đích sử dụng mới của khu đất theo đúng quy định tại điểm a khoản 1 Điều 22 của Nghị định 52/2009/NĐ-CP ngày 03/6/2009 của Chính phủ).

Bất công với cán bộ hưu trí

Đáng chú ý, cùng trong thời điểm năm 2009, cũng xin mua nhà thuộc sở hữu nhà nước nhưng UBND TP Đà Nẵng đã có sự ưu ái lớn về giá bán nhà, đất 47 Nguyễn Thái Học cho Công ty Minh Hưng Phát so với giá bán cho gia đình của 01 cán bộ hưu trí đã ở liên tục hơn 53 năm với nhiều thế hệ tại 213 Hải Phòng.

Cụ thể, nhà đất tại 47 Nguyễn Thái Học (đường loại 1, vị trí 1) do Công ty Minh Hưng Phát mới thuê 10 tháng lại được giảm hệ số sinh lợi từ 1,4 xuống còn 1,2 theo kiến nghị của Công ty - giảm hơn 695,8 triệu đồng. Còn với nhà, đất tại 213 Hải Phòng (đường loại 2, vị trí 1) bố trí cho cán bộ hưu trí là hộ ông Vũ Văn Nam thuê ở liên tục kể từ năm 1964 nhưng đến năm 2009, UBND TP Đà Nẵng lại quyết định nâng hệ số sinh lợi từ 1,2 lên 1,4 - tăng hơn 335,9 triệu đồng.

Chính điều đó đã dẫn đến việc hộ ông Vũ Văn Nam liên tục có đơn khiếu nại, tố cáo đến các cơ quan chức năng do không được mua nhà theo Nghị định 61-CP mà phải mua theo giá công sản. Ngoài ra, các cơ quan chức năng hiện cũng đang xác định chính xác giá trị chênh lệch mà Công ty Minh Hưng Phát được hưởng thông qua việc mua bán 02 ngôi nhà 47 Nguyễn Thái Học và 02 Hải Phòng.

Đặc biệt có ý kiến cho rằng hành vi của Công ty Minh Hưng Phát và Công ty I.V.C. cho thấy có dấu hiệu được ưu ái bởi một số cá nhân liên quan của Văn phòng UBND TP Đà Nẵng (bộ phận Quản lý đô thị), Sở Xây dựng và Công ty Quản lý Nhà Đà Nẵng vào thời điểm chuyển nhượng các nhà đất công sản nêu trên nhằm trục lợi, vi phạm khoản 2, 5 Điều 6 Luật Quản lý và sử dụng tài sản nhà nước 2008. Điều này cũng cần được các cơ quan chức năng xác minh, làm rõ.