Cuộc chiến chung cư cũ: Đừng nói chuyện thỏa thuận nữa

Trước thực tế số lượng chung cư cũ được cải tạo hiện mới chỉ đếm trên đầu ngón tay, hàng loạt vướng mắc khiến các chủ đầu tư muốn cải tạo chung cư cũ nản lòng.

Ông Phạm Hùng, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Xây dựng Sông Hồng, đơn vị đã tham gia xây dựng lại chung cư B4, B14 Kim Liên cho hay, tại Nghị định 101 về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư vừa được Chính phủ ban hành ngày 20/10 và có hiệu lực từ ngày 10/12/2015 có quy định về cơ chế thỏa thuận với người dân lựa chọn chủ đầu tư để xây dựng chung cư cũ, phải được hội nghị nhà chung cư thông qua với tỷ lệ 51% trở lên trong tổng số chủ sở hữu đồng ý, sau đó báo cáo lên thành phố để phê duyệt…. Ông Hùng cho rằng, điều này trong thực tế gần như bất khả thi.

Chủ đầu tư cho rằng, công tác giải phóng mặt bằng đang "ngốn" quá nhiều thời gian khiến việc cải tạo chung cư cũ "chậm chạp".

“Việc giải phóng mặt bằng thực tế ở dự án B4, B14 Kim Liên mà công ty chúng tôi đã thực hiện khi đã đền bù giải phóng mặt bằng chỉ có 1 gia đình không chấp hành thì cưỡng chế cũng đã cực kỳ khó chứ đừng nói đến tỷ lệ 51% như Nghị định”, ông Hùng nói.

Vì thế, ở góc độ doanh nghiệp, ông Hùng cho rằng nếu muốn thực hiện thành công cải tạo chung cư cũ thì chế độ đền bù và giải phóng mặt bằng gần như phải mang tính bắt buộc chứ còn nếu thỏa thuận thì thực tế không bao giờ làm được. Bởi lẽ, các đối tượng sống ở chung cư cũ không phải là đối tượng ưu tiên đặc biệt mà “đẩy” doanh nghiệp phải thỏa thuận về việc đền bù.

“Tại dự án ở Kim Liên, khi công ty chúng tôi thực hiện, chỉ còn 2 hộ dân trong diện lấn chiếm, không có sổ đỏ nhưng mất tới 6 tháng không cưỡng chế nổi, bản thân công ty phải bỏ tiền ra mua 2 trường hợp này”, ông Hùng dẫn chứng.

Công tác giải phóng mặt bằng là khâu khó nhất và mất nhiều thời gian nhất khiến các dự án chung cư cũ chậm được cải tạo, xây dựng lại. Về điều này, ông Hùng cho rằng đó là do thiếu quy định về biện pháp cưỡng chế phá dỡ đối với một số hộ không đồng thuận. Ông Hùng dẫn chứng thực tế, dự án B4, B14 Kim Liên bắt đầu thực hiện từ năm 2005 đến năm 2014 mới hoàn thành. Trong tổng số 9 năm thực hiện thì mất tới 6 năm cho công tác giải phóng mặt bằng. Hay dự án Nguyễn Công Trứ phải mất tới 11 năm cho công tác giải phóng mặt bằng, từ năm 2002 đến tháng 3/2013 mới xong….

Do đó, theo vị này, nếu giải quyết được vấn đề về chế độ đền bù và giải phóng mặt bằng thì mới có thể cải tạo chung cư cũ thành công được, còn nếu không thì tất cả các vấn đề quy hoạch, hỗ trợ vốn… đều không có giá trị.

Tương tự, ông Trương Hải Long, Tổng giám đốc Tổng Công ty Đầu tư và phát triển nhà Hà Nội cho biết, các đơn vị thành viên của Tổng Công ty đã và đang thực hiện triển khai đầu tư xây dựng 2 dự án chung cư cũ ở Hà Nội, đó là dự án cải tạo khu tập thể Nguyễn Công Trứ (Hai bà Trưng) và nhà C7 Giảng Võ (Ba Đình) cũng đã gặp phải những khó khăn nhất định về công tác giải phóng mặt bằng.

Nhưng, điều ông Long băn khoăn hơn, đó là quy hoạch chung Hà Nội đnag hạn chế chiều cao nhà chung cư xây mới trong khu vực nội đô, trong khi đó hầu hết người dân đều yêu cầu được tái định cư tại chỗ ở mưc cao 2 lần dẫn đến doanh nghiệp đầu tư không có khả năng cân đối tài chính, do đó không mặn mà tham gia xây dựng dự án chung cư cũ.

Còn ông Nguyễn Minh Quang, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị UDIC cho hay, để thực hiện tốt việc xã hội hoá thu hút vốn đầu tư cải tạo chung cư cũ, nhà nước cần hỗ trợ nguồn vốn vay ưu đãi (giống gói 30.000 tỷ đồng). Đồng thời, cần có chính sách đặc thù, miễn giảm thủ tụ chuẩn bị đầu tư, nhất là cần có bộ máy chuyên trách quản lý việc cải tạo chung cũ cũ. Bộ phận này có trách nhiệm tuyên truyền cho người dân hiểu về sự cần thiết phải cải tạo chung cư và các khó khăn nhà đầu tư.