Chính phủ thành công trong khuyến khích khởi nghiệp

Ông Nguyễn Văn Giàu, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội cho biết, các nhà đầu tư nước ngoài và chính khách nước ngoài cũng đã đánh giá cao việc Việt Nam hoàn thiện hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, họ cũng nói các thủ tục về ĐKKD, thủ tục đấu thầu còn chậm, đặc biệt họ sợ nhất là tham nhũng.

“Các nhà đầu tư Nhật Bản nói rằng họ sợ nhất là phí phi chính thức. Các ngành các cấp đều biết điều đó, đây là vấn đề chưa có sự chuyển biến,” ông Nguyễn Văn Giàu nói.

Chính phủ đang có những chính sách làm lành mạnh hóa môi trường kinh doanh, giúp khuyến khích gần 5 triệu hộ sản xuất kinh doanh cá thể đăng ký thành lập DN. Đây là một vấn đề lớn và cũng vô cùng gian nan bởi hộ SXKD được khoán về thuế. Trong khi DN phải nộp thuế đầy đủ, nhiều DN thành lập một thời gian sau xin xuống làm hộ SXKD vì đỡ áp lực hơn.

Mặc dù số lượng DN đăng ký thành lập năm 2016 đạt mức kỷ lục, nhưng theo báo cáo của Ban Kinh tế Trung ương, năm 2016 tới 93.000 DN gặp khó khăn, trong đó 70.000 DN phá sản hoàn toàn, còn lại 23.000 DN đang khó khăn.

Nhiều hộ kinh doanh không muốn chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Ảnh minh họa.

Bình luận về con số trên, ĐB Nguyễn Văn Pha, đoàn ĐBQH tỉnh Nam Định, cho rằng số DN thành lập mới còn chưa kịp ổn định sản xuất kinh doanh nên chưa có đóng góp gì nhiều cho GDP. Trong khi đó, 70.000 DN bị phá sản chắc chắn để lại hậu quả rất nặng nề, bởi họ rơi vào cảnh nợ nần, người lao động mất việc làm, nhà nước thất thu thuế.

Cho nên, theo ĐB Nguyễn Văn Pha, con số 70.000 DN phá sản mới là vấn đề đáng lo, chứ không phải chỉ nhìn vào con số DN thành lập mới được báo cáo.

Theo phân tích của ĐB Pha, vướng mắc khiến các hộ SXKD nhỏ lẻ không muốn lên DN, nói cách khác là họ không muốn “lớn”, là  nếu lên DN sẽ có quá nhiều thứ ràng buộc họ. Thứ nhất là thuế TNDN chắc chắn sẽ phải đóng cao hơn, trong khi hộ SXKD nhỏ lẻ chỉ phải đóng thuế khoán theo năm theo kiểu “cưa đôi với cán bộ thuế”. Thứ hai, DN sẽ bị thanh, kiểm tra nhiều; thứ ba là các loại thủ tục hành chính và các loại báo cáo.

“Tôi vừa có dịp làm việc với Cục Thuế Hà Nội và phát hiện ra họ có tới mấy nghìn nhân viên,” ông Nguyễn Văn Pha cho biết. “Tôi nói vui với họ rằng một cơ quan thuế mà có đến mấy nghìn nhân viên mà vẫn “sống tốt” là chứng tỏ nền kinh tế của mình vẫn phát triển. Kể cả các hộ kinh doanh cá thể không chịu lên DN, cơ quan thuế cũng cần phải thay đổi để làm sao thu được nhiều thuế hơn cho NSNN, tại sao cứ mãi để tình trạng “cưa đôi” tiền thuế như thế này?”

Đánh giá về con số DN thành lập đạt kỷ lục của năm 2016, ông Nguyễn Văn Giàu cho rằng Chính phủ chưa có đánh giá rõ ràng về việc số DN thành lập mới tăng đột biến là nhờ tác động của Hiến pháp năm 2013, do hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện, hay thực sự do cải cách thủ tục hành chính. Tuy nhiên, số lượng DN đăng ký thành lập mới cũng đã cho thấy Chính phủ tiếp tục thành công trong việc khuyến khích khởi nghiệp.